Γαλλία: Ο Λε Κορνί ενεργοποιεί το άρθρο 49.3 του Συντάγματος για να περάσει τον προϋπολογισμό 2026

Ο Γάλλος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λε Κορνί ανακοίνωσε την Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026 ότι ενεργοποιεί το άρθρο 49.3 του Συντάγματος για να περάσει τον προϋπολογισμό του 2026 χωρίς ψηφοφορία στην Εθνοσυνέλευση. Πρόκειται για την πιο ισχυρή συνταγματική «γέφυρα» που διαθέτει η κυβέρνηση όταν δεν διαθέτει απόλυτη πλειοψηφία, επιτρέποντας την υιοθέτηση νόμου χωρίς συζήτηση ή ψηφοφορία – εκτός αν η Βουλή καταθέσει και εγκρίνει πρόταση μομφής εντός 24 ωρών.

Η κίνηση αυτή έρχεται λίγες ώρες μετά την απόρριψη δύο προτάσεων μομφής κατά της κυβέρνησης, που είχαν καταθέσει η ακροαριστερά (La France Insoumise) και η ακροδεξιά (Rassemblement National). Και οι δύο προτάσεις απορρίφθηκαν, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να επιβιώσει – αλλά χωρίς να κερδίσει ψήφους εμπιστοσύνης για τον προϋπολογισμό. Ο Λε Κορνί, αντιμετωπίζοντας μια Εθνοσυνέλευση χωρίς σταθερή πλειοψηφία από τις εκλογές του 2024, επέλεξε το 49.3 ως τη μοναδική ρεαλιστική οδό για να αποφύγει νέα πολιτική παράλυση.

Το άρθρο 49.3: Το «όπλο» των μειοψηφικών κυβερνήσεων

Το άρθρο 49.3 του γαλλικού Συντάγματος επιτρέπει στον πρωθυπουργό να δεσμεύσει την ευθύνη της κυβέρνησής του για την ψήφιση ενός νομοσχεδίου (συνήθως προϋπολογισμού). Αν δεν κατατεθεί πρόταση μομφής ή αν αυτή απορριφθεί, ο νόμος θεωρείται ψηφισμένος χωρίς ψηφοφορία. Αν όμως η μομφή περάσει, η κυβέρνηση πέφτει.

Από την ανάληψη καθηκόντων του Λε Κορνί το 2024, το άρθρο 49.3 έχει χρησιμοποιηθεί δεκάδες φορές – μια πρακτική που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, η οποία το χαρακτηρίζει «αντιδημοκρατικό» και «κατάχρηση εξουσίας». Η ακροαριστερά και η ακροδεξιά, παρόλο που συχνά συγκρούονται μεταξύ τους, συχνά ενώνονται στην καταγγελία της χρήσης του 49.3.

Η πολιτική κρίση στη Γαλλία: Χωρίς πλειοψηφία από το 2024

Η απόφαση Λε Κορνί έρχεται σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής αστάθειας. Μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2024, καμία παράταξη δεν διαθέτει αυτοδύναμη πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση:

• Η συμμαχία του Εμανουέλ Μακρόν (Renaissance και σύμμαχοι) έχει περιορισμένη δύναμη.
• Η ακροαριστερά (NFP – Nouveau Front Populaire) και η ακροδεξιά (RN) είναι οι μεγαλύτερες δυνάμεις, αλλά δεν συνεργάζονται.
• Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (LR) και οι σοσιαλιστές κρατούν συχνά στάση «εποικοδομητικής αποχής» σε κρίσιμα νομοσχέδια, αλλά όχι πάντα.

Ο προϋπολογισμός του 2026, που προβλέπει περικοπές δαπανών, αύξηση φόρων σε υψηλά εισοδήματα και μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από όλες τις πλευρές. Η χρήση του 49.3 θεωρείται αναπόφευκτη, αλλά εντείνει την πολιτική πόλωση και τις κατηγορίες για «κυβέρνηση μειοψηφίας» και «έλλειψη δημοκρατικής νομιμοποίησης».

Οι αντιδράσεις: Ακροαριστερά και ακροδεξιά ετοιμάζουν νέες μομφές

Η La France Insoumise του Ζαν-Λικ Μελανσόν και το Rassemblement National της Μαρίν Λεπέν καταδίκασαν άμεσα την κίνηση, χαρακτηρίζοντάς την «πραξικόπημα κατά της δημοκρατίας». Και τα δύο κόμματα ανακοίνωσαν ότι θα καταθέσουν νέες προτάσεις μομφής – αν και η πιθανότητα να περάσουν παραμένει μικρή, καθώς χρειάζεται απόλυτη πλειοψηφία (289 ψήφοι) και τα δύο άκρα δεν συνεργάζονται.

Ο Λε Κορνί, από την πλευρά του, υπερασπίστηκε την απόφαση: «Δεν υπάρχει άλλος δρόμος για να αποφύγουμε την παράλυση. Η χώρα χρειάζεται προϋπολογισμό και σταθερότητα». Η κυβέρνηση Μακρόν–Λε Κορνί συνεχίζει να κυβερνά με το 49.3 ως «κύριο εργαλείο», σε μια Γαλλία όπου η πολιτική κρίση βαθαίνει.

Η ενεργοποίηση του άρθρου 49.3 για τον προϋπολογισμό 2026 σηματοδοτεί μια ακόμα φάση πολιτικής αστάθειας – και μια ακόμα απόδειξη ότι η Γαλλία, χωρίς πλειοψηφία, κυβερνάται πλέον με έκτακτα μέτρα.

Πηγή: Pagenews.gr