Τεκμήρια διαβίωσης: Μείωση 30-73,7% – Ποιοι κερδίζουν και πόσα χρήματα γλιτώνουν χιλιάδες οικογένειες

Με τις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2026 για τα εισοδήματα του 2025, εκατοντάδες χιλιάδες μισθωτοί, συνταξιούχοι και οικογένειες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα θα δουν σημαντική μείωση του φόρου εισοδήματος, αλλά και επαναφορά δικαιωμάτων σε κοινωνικά επιδόματα και απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ. Η κυβέρνηση, με τον ν. 5246/2025, προχώρησε σε γενναίες μειώσεις των τεκμηρίων διαβίωσης: 30-35% για κατοικίες, 7,2-73,7% για Ι.Χ. αυτοκίνητα παλαιότητας έως 15 ετών και 30% για σκάφη αναψυχής έως 10 ετών. Παράλληλα, εξαιρούνται πλέον τα εξαρτώμενα τέκνα από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ, εφόσον έχουν δικό τους εισόδημα.

Η αλλαγή αυτή βάζει τέλος σε μια χρόνια φορολογική στρέβλωση που «έπνιγε» χιλιάδες νοικοκυριά, αυξάνοντας πλασματικά το εισόδημά τους και στερώντας τους επιδόματα ή εκπτώσεις.

Γιατί τα τεκμήρια δημιουργούσαν πρόβλημα τόσα χρόνια

Κάθε χρόνο, εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενοι έπεφταν στην «παγίδα» των τεκμηρίων διαβίωσης. Όταν τα πραγματικά εισοδήματα ήταν χαμηλότερα από τις τεκμαρτές δαπάνες (σπίτι, αυτοκίνητο, σκάφος), η εφορία φορολογούσε με βάση τα υψηλότερα τεκμαρτά ποσά. Αυτό είχε διπλή συνέπεια:

• Αύξηση φόρου εισοδήματος ακόμη και για όσους δεν ξεπερνούσαν το αφορολόγητο όριο (8.636 ευρώ για άγαμους, 9.000-11.000 ευρώ ανάλογα με τέκνα).
• Απώλεια επιδομάτων (ΟΠΕΚΑ, επίδομα θέρμανσης, στέγασης, εφάπαξ 250 ευρώ) και απαλλαγών 50% στον ΕΝΦΙΑ, επειδή το συνολικό «πλασματικό» εισόδημα ξεπερνούσε τα εισοδηματικά όρια.

Ιδιαίτερα επώδυνο ήταν το ελάχιστο τεκμήριο 3.000 ευρώ για κάθε ενήλικο εξαρτώμενο τέκνο με έστω και ελάχιστο εισόδημα (π.χ. από τόκους ή μερική απασχόληση). Αυτό «φούσκωνε» το οικογενειακό εισόδημα κατά 3.000 ευρώ ανά τέκνο, στερώντας επιδόματα και εκπτώσεις για τουλάχιστον 10 χρόνια (2015-2025).

Οι νέες μειώσεις – Πού και πόσο μειώνονται τα τεκμήρια

Οι αλλαγές ισχύουν από τα εισοδήματα του 2025 και είναι οι εξής:

Κατοικίες

• Μείωση 30% για περιοχές με αντικειμενική τιμή ζώνης έως 2.799 €/τ.μ.
• Μείωση 35% για περιοχές από 2.800 €/τ.μ. και άνω (τα προηγούμενα προσαυξήσεις 40% και 70% μειώθηκαν σε 30% και 58%).

Ι.Χ. αυτοκίνητα (ταξινομημένα από 1/11/2010 και μετά)

• Αλλαγή μεθόδου: από κυβικά εκατοστά σε εκπομπές CO₂ (όπως τα τέλη κυκλοφορίας).
• Μείωση 7,2% έως 73,7% ανάλογα με κυβισμό, παλαιότητα και εκπομπές.
• Διατηρούνται εκπτώσεις παλαιότητας: 30% για 5-10 ετών, 50% για άνω των 10 ετών.

Σκάφη αναψυχής (έως 10 ετών)

• Μείωση 30% στα τεκμήρια.
• Διατηρείται η έκπτωση 50% για ιστιοφόρα και ξύλινα παραδοσιακά σκάφη ελληνικής ναυτικής παράδοσης.

Ποιοι ωφελούνται περισσότερο – Οι μεγάλοι κερδισμένοι

1. Μισθωτοί και συνταξιούχοι με χαμηλά-μεσαία εισοδήματα Χαμηλόμισθοι και χαμηλοσυνταξιούχοι που μέχρι πέρυσι φορολογούνταν με βάση τεκμήρια υψηλότερα από το πραγματικό εισόδημα (π.χ. 11.000-15.000 ευρώ τεκμαρτό ενώ δηλωμένο 6.000-9.000 ευρώ) θα δουν:

• Μηδενισμό ή δραστική μείωση φόρου εισοδήματος.
• Επαναφορά στο αφορολόγητο όριο.

2. Οικογένειες με εξαρτώμενα τέκνα Η εξαίρεση των ενήλικων τέκνων από το τεκμήριο 3.000 ευρώ σημαίνει ότι το οικογενειακό εισόδημα δεν θα «φουσκώνει» πλέον πλασματικά. Χιλιάδες γονείς θα πέσουν κάτω από τα όρια και θα δικαιούνται:

• Επίδομα παιδιού (Α21)
• Επίδομα θέρμανσης
• Επίδομα στέγασης
• Εφάπαξ παροχή 250 ευρώ
• Μείωση 50% στον ΕΝΦΙΑ (από το 2026-2027)

3. Ιδιοκτήτες αυτοκινήτων νεότερης κυκλοφορίας Όσοι έχουν Ι.Χ. από το 2010 και μετά (ιδίως μικρού κυβισμού ή χαμηλών εκπομπών) θα δουν τις μεγαλύτερες μειώσεις (έως 73,7%), μειώνοντας σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα.

4. Ιδιοκτήτες κατοικιών σε μεσαίες και υψηλές ζώνες Η μείωση 35% σε περιοχές άνω των 2.800 €/τ.μ. αφορά μεγάλο μέρος των αστικών κέντρων και θα μειώσει αισθητά τα τεκμήρια για διαμερίσματα και μονοκατοικίες.

Το συνολικό όφελος – Από τον φόρο μέχρι τα επιδόματα

Η μείωση των τεκμηρίων δεν αφορά μόνο μικρότερο φόρο εισοδήματος. Το πραγματικό κέρδος είναι η επαναφορά χιλιάδων νοικοκυριών στα εισοδηματικά κριτήρια κοινωνικής πρόνοιας. Οικογένειες που έχαναν ετησίως 500-2.000 ευρώ σε επιδόματα και 300-1.000 ευρώ σε ΕΝΦΙΑ λόγω πλασματικής αύξησης εισοδήματος, θα τα ξανακερδίσουν από το 2026.

Με τις αλλαγές αυτές, η κυβέρνηση δίνει ουσιαστική ανάσα σε νοικοκυριά που πλήττονταν από υπερβολικά υψηλά τεκμήρια, ενώ παράλληλα ενισχύει την κοινωνική συνοχή μέσω μεγαλύτερης πρόσβασης σε επιδόματα και φοροελαφρύνσεις.

Πηγή: Pagenews.gr