Τραμπ,Πούτιν, Μέρτς,Μελόνι στο Παζλ “Board of Peace”-Μια Γεωπολιτική Σύγκρουση Απειλεί να Αναδιατάξει τη Δύση

Η πρωτοβουλία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τη δημιουργία ενός Board of Peace (Συμβουλίου Ειρήνης) με στόχο την επίλυση της κρίσης στη Γάζα και πιθανώς άλλων διεθνών συγκρούσεων, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις Βρυξέλλες και στις πρωτεύουσες της Ευρώπης — ειδικά όταν εμφανίζεται να υπονομεύει τον ρόλο του ΟΗΕ και του παραδοσιακού πολυμερούς συστήματος.

Ρωσία: Από «πρόσκληση» σε πιθανούς όρους

Στους βασικούς «πρωταγωνιστές» της συζήτησης είναι η Μόσχα και ο Βλαντιμίρ Πούτιν, οι οποίοι έχουν λάβει επίσημη πρόσκληση από τον Τραμπ να συμμετάσχουν στο συμβούλιο. Σύμφωνα με δηλώσεις του Κρεμλίνου, ο Πούτιν έχει λάβει την πρόσκληση και η Μόσχα εξετάζει τις λεπτομέρειες της πρότασης, ενώ αναμένονται μελλοντικές διμερείς συνομιλίες για να ξεκαθαριστούν ζητήματα.

Αυτή η πρόσκληση αποτελεί μια ασυνήθιστη κίνηση σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων ΗΠΑ–Ρωσίας, ιδιαίτερα καθώς οι ΗΠΑ κατηγορούν τη Μόσχα για συνεχιζόμενη στρατιωτική κλιμάκωση στην Ουκρανία — καταδικάζοντας πρόσφατες ρωσικές επιθέσεις ως «επικίνδυνες και ανεξήγητες».

Ο ρόλος της Ρωσίας στο Συμβούλιο Ειρήνης δεν είναι απλώς συμβολικός: αν αποδεχθεί, θα προσδώσει βαθύτερη παγκόσμια νομιμοποίηση στο νέο όργανο, μετατρέποντάς το από έναν περιφερειακό θεσμό σε ένα σχήμα με δύο από τις ισχυρότερες πυρηνικές δυνάμεις μέσα του.

Ωστόσο, παρά τις δηλώσεις του Τραμπ ότι η συμμετοχή είναι αποδεκτή, ο Πούτιν διευκρίνισε ότι δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση και ότι η ρωσική πλευρά συνεχίζει να “μελετά” την πρόταση, γεγονός που υποδηλώνει τις έντονες ενδοκρατικές συζητήσεις και επιφυλάξεις στο Κρεμλίνο.

Η γεωπολιτική «τσουλήθρα» για τη Ρωσία

Η εμπλοκή της Ρωσίας — ακόμη και η απλή υπό εξέταση συμμετοχή — έχει προκαλέσει θυελλώδη αντίδραση από πολλές πλευρές:

• Θετικό για τον Τραμπ: Ενίσχυση της νομιμοποίησης του συμβουλίου ως παγκόσμιου φορέα με μεγάλα κράτη, πέραν περιφερειακών παικτών.
• Ρωσική επιφύλαξη: Η Μόσχα εξετάζει λεπτομερώς την πρόσκληση και πιθανώς θα θέσει όρους ή απαιτήσεις πριν δεσμευτεί.
• Κριτική από Δύση και ΟΗΕ: Πολλοί διπλωμάτες επισημαίνουν ότι το όργανο μπορεί να αποδυναμώσει τις δομές του ΟΗΕ και να δημιουργήσει παράλληλη αρχιτεκτονική, θέση που γίνεται ακόμα πιο αμφιλεγόμενη αν συμμετέχει η Ρωσία.

Αυτή η ενδεχόμενη συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας στην ίδια «πλατφόρμα ειρήνης», παρά τις ταυτόχρονες αντιπαραθέσεις τους σε θέματα όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, δημιουργεί ένα παράδοξο τοπίο: ζητείται συνεργασία στο ένα πεδίο, ενώ υπάρχει κλιμάκωση στο άλλο.

Το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ — αν και ανακοινώθηκε αρχικά για την κρίση στη Γάζα — εξελίσσεται σε σημείο σύγκρουσης γεωπολιτικών συμφερόντων. Η πιθανή συμμετοχή της Ρωσίας όχι μόνο θα αλλάξει τη μορφή και το κύρος του νέου οργάνου, αλλά και θα θέσει βαθύτερα ερωτήματα για την παγκόσμια τάξη, τον ρόλο του ΟΗΕ και τη φύση των συμμαχιών στη μεταψυχροπολεμική εποχή. 

Νέα ευρωπαϊκή αντίδραση — Ιταλία και Γερμανία μιλούν για αλλαγές

Σε πρόσφατη κοινή συνέντευξη Τύπου στη Ρώμη, η Giorgia Meloni και ο Friedrich Merz δήλωσαν ότι θα ήταν έτοιμοι να στηρίξουν την πρωτοβουλία που σχετίζεται με το Board of Peace αν αλλάξει η σημερινή “διαμόρφωση” και δομή του οργανισμού.

Κεντρικά σημεία από τις δηλώσεις τους:

• Η Meloni είπε ότι ζήτησε από τον Τραμπ να ανοίξει ξανά τη διαμόρφωση του Board of Peace ώστε να λυθούν συνταγματικά προβλήματα που εμποδίζουν την ιταλική συμμετοχή — ιδίως τον υπερβολικό ρόλο που αποδίδει ο καταστατικός χάρτης στον πρόεδρο των ΗΠΑ.
• Ο Merz τόνισε ότι η Γερμανία δεν μπορεί να αποδεχθεί το συμβούλιο στη σημερινή του μορφή για συνταγματικούς λόγους, αλλά θα εξετάσει άλλες μορφές συνεργασίας με τις ΗΠΑ που όχι μόνο εστιάζουν στη Μέση Ανατολή, αλλά και σε κρίσεις όπως αυτή της Ουκρανίας.

Αυτή η ευρωπαϊκή διπλωματική γραμμή δείχνει ότι παρά την επιφυλακτικότητα για το Board of Peace, υπάρχουν προσπάθειες σύγκλισης με την Ουάσιγκτον — αρκεί να εξισορροπηθούν οι ευρωπαϊκές ανησυχίες με την αμερικανική πρωτοβουλία.

Μια συμμαχία σε σταυροδρόμι

Η σύγκλιση ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και σε ευρωπαϊκούς παράγοντες όπως η Ρώμη και το Βερολίνο δείχνει ότι το Board of Peace έχει διπλωματικό ενδιαφέρον, αλλά η σημερινή του διαμόρφωση δεν έχει την ευρεία υποστήριξη που θα του έδινε πραγματικό παγκόσμιο κύρος. Οι κινήσεις των Meloni και Merz δείχνουν μια προσεκτική ισορροπία: δεν απορρίπτουν απαραιτήτως την ιδέα, διεκδικούν όμως αναπροσαρμογή του σχήματος ώστε να γίνει συμβατό με ευρωπαϊκές συνταγματικές και θεσμικές αξίες.

Σε μια χρονική περίοδο όπου οι σχέσεις ΗΠΑ–ΕΕ δοκιμάζονται επίσης από άλλες κρίσεις (όπως οι εντάσεις γύρω από τη Γροιλανδία και το ΝΑΤΟ), το ζήτημα του Board of Peace μετατρέπεται σε πρόβα για το πώς οι δύο πλευρές θα διαχειριστούν το μέλλον της διεθνούς τάξης.

Με πληροφορίες από politico.eu, reuters.com, theguardian.com, ft.com, aljazeera.com