ΕΕ: Ρυθμιστική Σταθερότητα και Προβλεψιμότητα Κλειδί για τις Αγορές & Υποδομές CO₂

Σε μια κρίσιμη περίοδο για την ενεργειακή μετάβαση και την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, η EnEarth τονίζει ότι η ρυθμιστική σαφήνεια, σταθερότητα και προβλεψιμότητα αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για να αναπτυχθούν οι ευρωπαϊκές αγορές και υποδομές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) σε μεγάλη κλίμακα. Η συμβολή της εταιρείας στη δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βασίζεται στη συμμετοχή της στο Prinos CO₂ Storage Project, ένα από τα πλέον προχωρημένα έργα αποθήκευσης CO₂ στη Νότια Ευρώπη — έργο που έχει λάβει σημαντική ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και σχεδιάζεται να αποθηκεύσει έως και 3 εκατ. τόνους CO₂ ετησίως σε βάθος χρόνου.

Η Επιτροπή έχει ήδη ξεκινήσει δημόσια διαβούλευση για τη νέα νομοθεσία σχετικά με τις αγορές και τις υποδομές CO₂, με στόχο να διαμορφώσει το ρυθμιστικό τοπίο που θα επιτρέψει την ανάπτυξη υπηρεσιών και υποδομών δέσμευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης CO₂ σε ολόκληρη την ΕΕ. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη διαχείριση διοξειδίου του άνθρακα εντάσσεται στην ευρύτερη Στρατηγική Βιομηχανικής Διαχείρισης Άνθρακα, με στόχο να καταστήσει δυνατή τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς μεταφοράς και αποθήκευσης CO₂ έως το 2030, υποστηρίζοντας την επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ για ουδετερότητα άνθρακα έως το 2050.

Η Σημασία της Ρυθμιστικής Σταθερότητας

Η EnEarth τονίζει ότι η επιτυχία των έργων CCS (Carbon Capture and Storage) εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ένα θεσμικό πλαίσιο που:

• Εξασφαλίζει έγκαιρη πρόσβαση στη μεταφορά και αποθήκευση CO₂, με σταθερούς κανόνες και διαφανείς διαδικασίες για τις άδειες και τα δικαιώματα των έργων.
• Ορίζει κανόνες τιμολόγησης και αποζημίωσης που να αντικατοπτρίζουν τον κίνδυνο και το κόστος των υποδομών, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των επενδυτών σε έργα με μεγάλα αρχικά κόστη.
• Προωθεί σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και ευθύνης σε όλη την αλυσίδα αξίας, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμίσεων για παρακολούθηση, περιβαλλοντική προστασία και μακροχρόνια παρακολούθηση των έργων.
• Διευκολύνει τη διασυνοριακή συνεργασία, ώστε χώρες με περιορισμένες εγχώριες επιλογές αποθήκευσης να μπορούν να χρησιμοποιούν αποθηκευτικούς χώρους σε άλλες περιοχές με εξίσου υψηλά πρότυπα ασφαλείας.

Η εμπειρία από παλαιότερα ενεργειακά πλαίσια στην Ευρώπη δείχνει ότι η έγκαιρη ρυθμιστική σαφήνεια δεν επιβραδύνει την ανάπτυξη αγορών, αλλά αντίθετα απελευθερώνει ιδιωτικά κεφάλαια για μεγάλης διάρκειας και κεφαλαιακά απαιτητικά έργα, όπως τα δίκτυα ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου. Αντίστοιχα, για τις υποδομές CO₂, αυτή η σταθερότητα θεωρείται κρίσιμη, ειδικά για τα «πρώτης γενιάς» έργα που βρίσκονται σε φάση αδειοδότησης και πρώτης ανάπτυξης.

Επιπτώσεις για τις Αγορές & το ESG

Η ανάπτυξη υποδομών CCS μπορεί να αποτελέσει πυλώνα της ESG στρατηγικής των ευρωπαϊκών εταιρειών και επενδυτών, ενισχύοντας τα κριτήρια βιωσιμότητας που αναζητούν οι παγκόσμιες αγορές. Ωστόσο, χωρίς σαφές και σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο που να ενσωματώνει μηχανισμούς διαχείρισης κινδύνου και ανταμοιβής, οι επενδύσεις σε CO₂ υποδομές μπορεί να παραμείνουν συγκριτικά υποτονικές, υπονομεύοντας το συνολικό κλιματικό πλάνο της ΕΕ.

Σε αυτό το μεταβατικό περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να συνδυάσει την αυστηρότητα με την ευελιξία και την προβλεψιμότητα — όχι απλώς με κανόνες, αλλά με ρυθμιστικά σήματα που επιτρέπουν στον ιδιωτικό τομέα να σχεδιάσει και να χρηματοδοτήσει έργα CO₂ με εμπιστοσύνη και μακροπρόθεσμη προοπτική ανάπτυξης.

Πηγές: • EC – Commission launches public consultation on CO₂ markets and infrastructure (energy.ec.europa.eu) • EC – Industrial Carbon Management legislative framework (climate.ec.europa.eu) • EnEarth – Prinos CO₂ Storage Project (enearth.earth) • CINEA – CEF Energy: Connecting Europe through CO₂ infrastructure (cinea.ec.europa.eu)