Navtex αορίστου διάρκειας στο Αιγαίο: η Τουρκία ανεβάζει την ένταση πριν Μητσοτάκη–Ερντογάν

Σε μια νέα κλιμάκωση της ρητορικής και των τεχνικών ελιγμών στο Αιγαίο, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι οι *Navtex που εκδίδει για περιοχές της θάλασσας δεν θα έχουν πλέον χρονικό όριο δύο ετών, αλλά θα ισχύουν επ’ αόριστον. Πρόκειται για μια πρωτοφανή μεθόδευση που, σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, στοχεύει στην εγκαθίδρυση μόνιμων «τεχνικών ενστάσεων» έναντι των ελληνικών δραστηριοτήτων, λίγες εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει τις Navtex ως «τεχνικές ειδοποιήσεις» που αφορούν δραστηριότητες στο Αιγαίο, τις οποίες χαρακτηρίζει «παράνομες» κατά το διεθνές δίκαιο — επικαλούμενη ότι οι σχετικές περιοχές καλύπτουν τμήματα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και, συνακόλουθα, ότι κάθε έρευνα ή δραστηριότητα θα πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με την Τουρκία.

Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι οι Navtex που δημοσιεύθηκαν δεν έχουν περιορισμένη διάρκεια δύο ετών, όπως αναφέρθηκε στον ελληνικό Τύπο, αλλά ισχύουν επ’ αόριστον».

Η εν λόγω τακτική —μετά τη χρήση Navtex διετούς διάρκειας στο παρελθόν ως εργαλείο πίεσης και αμφισβήτησης της ελληνικής δικαιοδοσίας σε θαλάσσιες ζώνες— αποκτά τώρα ακόμα πιο μόνιμο χαρακτήρα. Η Άγκυρα ζητά, μάλιστα, συντονισμό με την ελληνική πλευρά «για όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες που εμπίπτουν στην υφαλοκρηπίδα και άλλες θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας», θέτοντας ευθέως ζήτημα συνδιαχείρισης περιοχών όπου η Ελλάδα επικαλείται πλήρη κυριαρχία.

Παράλληλα, οι τουρκικές αρχές επαναφέρουν θεωρίες περί παραβίασης συνθηκών αποστρατικοποίησης νησιών, εκτιμώντας ότι οι ελληνικές στρατιωτικές ασκήσεις σε νησιά μη στρατιωτικού χαρακτήρα «θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας — αντίθετα με διεθνείς συνθήκες».

Στρατηγική κλιμακούμενης πίεσης

Η χρονική συγκυρία της ανακοίνωσης προκαλεί ανησυχία στην Αθήνα, καθώς συμπίπτει με την προετοιμασία **της κρίσιμης συνάντησης κορυφής μεταξύ Μητσοτάκη και Ερντογάν», κατά την οποία αναμένεται διάλογος για διμερή θέματα, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων ασφάλειας και συνεργασίας στο Αιγαίο.

Η κίνηση της Τουρκίας να εκδώσει Navtex αορίστου διάρκειας δεν είναι απλώς μια τεχνική λεπτομέρεια: αντιθέτως, λειτουργεί ως ένα εργαλείο πίεσης που δημιουργεί μια εικόνα μόνιμης αμφισβήτησης σε θαλάσσιες περιοχές κλειδιά για ενεργειακές έρευνες, στρατιωτικές δραστηριότητες και πλοήγηση. Έτσι, η Άγκυρα επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει το πεδίο του διαλόγου πριν από τις υψηλού επιπέδου επαφές με την ελληνική πλευρά.

Σε πρακτικό επίπεδο, η τουρκική τακτική μπορεί να επιδράσει και στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα, καθώς οι Navtex, με αιτιολογία «ασφάλεια ναυσιπλοΐας», απειλούν να μετατρέψουν την αμφισβήτηση δικαιωμάτων σε νέα κανονικότητα στο πεδίο — έως ότου προκύψει κάποια συμφωνία ή αποκλιμάκωση στις διακρατικές σχέσεις.

Τι σηματοδοτεί η κίνηση για τον ελληνοτουρκικό διάλογο

Για την ελληνική πλευρά, τέτοιου είδους Navtex αόριστης διάρκειας δεν έχουν διεθνή νομική βάση ως μονομερής ενέργεια και παραβιάζουν θεμελιώδεις αρχές του Δικαίου της Θάλασσας. Η Αθήνα επιμένει ότι ούτε αλλαγή καθεστώτος έχει επέλθει στο καθεστώς του Αιγαίου, ούτε μειώνεται η κυριαρχία της επί των θαλασσίων ζωνών που διεκδικεί βάσει διεθνούς δικαίου.

Η Τουρκία, από την πλευρά της, εμφανίζεται να ενισχύει με διοικητικά και νομικά τεχνάσματα το αφήγημα των «γκρίζων ζωνών», προσπαθώντας να μεταφέρει σε επίπεδο χειρισμών πεδίου τις αξιώσεις της, παρά το γεγονός ότι το διεθνές καθεστώς δεν έχει αλλάξει.

Στο παρασκήνιο, η ελληνική διπλωματία επισημαίνει ότι τέτοιες κινήσεις μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης σε τακτικά και στρατηγικά επίπεδα μέσα από διμερή κανάλια ή στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, ώστε να αποφευχθούν επικίνδυνες κλιμακώσεις.

Πηγή: pagenews.gr