Ο Τραμπ στα άκρα: Μελετά χτυπήματα στο Ιράν για να αναζωπυρώσει τις διαδηλώσεις

Σε μια από τις πιο επικίνδυνες γεωπολιτικά στιγμές της τελευταίας δεκαετίας, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξετάζει στρατιωτικές επιλογές κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων στοχευμένων επιθέσεων εναντίον αξιωματούχων ασφαλείας και στρατιωτικών υποδομών — με στόχο, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, να υποστηριχθεί και να ενισχυθεί η αίσθηση των Ιρανών διαδηλωτών ότι μπορούν να προκαλέσουν πολιτική αλλαγή.

Το αμερικανικό επιτελείο, κατά τις ίδιες πηγές, δεν έχει λάβει τελική απόφαση, αλλά στρατιωτικά σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνουν:

• στόχευση διοικητών και θεσμών που θεωρούνται υπεύθυνοι για την καταστολή των διαδηλώσεων,
• πιθανές επιθέσεις σε βαλλιστικούς πυραύλους ή πυρηνικές υποδομές ώστε να έχουν διαρκή αντίκτυπο.

Η επανεμφάνιση του αμερικανικού αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln και συνοδευτικών πλοίων στη Μέση Ανατολή διευρύνει τη δυνατότητα στρατιωτικής δράσης — αλλά παράλληλα έχει προκαλέσει ανησυχία στους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή.

Εσωτερικές διαδηλώσεις και διεθνής πίεση

Οι μαζικές διαδηλώσεις στο Ιράν — που ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου 2025 και έχουν εξελιχθεί σε ευρεία αντικυβερνητική κινητοποίηση — έχουν κατασταλεί με απόλυτη σκληρότητα από τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας. Διεθνείς οργανώσεις αναφέρουν χιλιάδες νεκρούς, καθιστώντας την καταστολή τη νεκρότερη μέσα στις τελευταίες δεκαετίες.

Παράλληλα, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει περαιτέρω κυρώσεις κατά του Ιρανού Σώματος Φρουρών της Επανάστασης, εντάσσοντας σε ακόμα πιο αυστηρό πλαίσιο μέτρα για την καταστολή των διαδηλώσεων.

Στρατιωτικά σχέδια υπό αμφισβήτηση

Επίσημοι αξιωματούχοι από το Ισραήλ και αραβικές χώρες έχουν εκφράσει θέση ότι αεροπορικές επιθέσεις από μόνες τους δεν μπορούν να ανατρέψουν το καθεστώς της Τεχεράνης — υποδεικνύοντας ότι μια πραγματική αλλαγή θα απαιτούσε εσωτερική δυναμική και συντονισμό με διεθνή πίεση.

Όπως αναφέρουν οι αναλυτές, ακόμη και αν οι ΗΠΑ «πλήξουν» κρίσιμους στόχους, η αποσταθεροποίηση του ιρανικού καθεστώτος δεν είναι εγγυημένη — με τον αρχηγό της Ανώτατης Ηγεσίας, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, να παραμένει στο τιμόνι της εξουσίας, ακόμη κι αν έχει υποβαθμίσει τον δημόσιο ρόλο του.

Περιφερειακή ανησυχία και αντιδράσεις

Αραβικές χώρες στον Κόλπο, παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, έχουν καλέσει ξεκάθαρα την Ουάσινγκτον να αποφύγει στρατιωτικές ενέργειες που θα μπορούσαν να κλιμακώσουν τη βία σε ευρύτερη σύγκρουση. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους ή της επικράτειάς τους για επιθέσεις κατά του Ιράν.

Παράλληλα, περιφερειακές πρωτεύουσες εργάζονται για διπλωματική αποκλιμάκωση και ενίσχυση μη στρατιωτικών λύσεων στις τρέχουσες κρίσεις που συγκλονίζουν τη Μέση Ανατολή.

Το παράδοξο του γεωπολιτικού σταυροδρόμου

Ο Τραμπ, από τη μια πλευρά, σαφώς πιέζει για αλλαγές στην Τεχεράνη — είτε μέσω στρατιωτικής πιέσεως είτε μέσω εκβιαστικών διαπραγματεύσεων στο πυρηνικό πεδίο, και από την άλλη, πρέπει να λαμβάνει υπόψη του έναν διεθνή και περιφερειακό κριτικό περίγυρο που φοβάται μη ξεπεράσει τα όρια η κρίση. Στόχος, τουλάχιστον σύμφωνα με μερίδα πηγών, είναι να δημιουργηθούν συνθήκες για «αλλαγή ηγεσίας» — ενδεχόμενο όμως που εμπεριέχει τεράστιο ρίσκο και απρόβλεπτες συνέπειες.

Όπως σχολιάζουν γεωστρατηγικοί αναλυτές: «Μια λανθασμένη στρατιωτική επιλογή μπορεί όχι μόνο να σταματήσει τις διαδηλώσεις, αλλά να ενισχύσει τον κύκλο της βίας και της αντιπαράθεσης στη Μέση Ανατολή».