Μελέτη: Οι κρεατοφάγοι ζουν συχνότερα μέχρι τα 100 – Οι κρίσιμες προϋποθέσεις της μακροζωίας

Η σχέση διατροφής και μακροζωίας αποτελεί διαχρονικό πεδίο επιστημονικής αντιπαράθεσης. Μια πρόσφατη, εκτεταμένη μελέτη έρχεται να ταράξει τα νερά, δείχνοντας ότι οι άνθρωποι που καταναλώνουν κρέας έχουν περισσότερες πιθανότητες να φτάσουν τα 100 χρόνια ζωής σε σύγκριση με όσους ακολουθούν αυστηρά διατροφή χωρίς ζωικά προϊόντα. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ίδιοι οι ερευνητές, τα συμπεράσματα αυτά δεν είναι ούτε απόλυτα ούτε γενικεύσιμα.

Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα άνω των 5.000 Κινέζων ενηλίκων ηλικίας 80 ετών και άνω, οι οποίοι συμμετείχαν στην Κινεζική Διαχρονική Έρευνα για την Υγιή Μακροζωία, μια εθνικά αντιπροσωπευτική μελέτη που ξεκίνησε το 1998. Μέχρι το 2018, οι συμμετέχοντες που δήλωναν ότι δεν κατανάλωναν καθόλου κρέας εμφάνιζαν μικρότερη πιθανότητα να φτάσουν την ηλικία των 100 ετών σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν.

Μια φαινομενική αντίφαση με όσα γνωρίζαμε

Σε πρώτη ανάγνωση, τα ευρήματα μοιάζουν να συγκρούονται με δεκαετίες επιστημονικών δεδομένων που συνδέουν τις φυτικές διατροφές με καλύτερη υγεία. Πλήθος μελετών έχει δείξει ότι η χορτοφαγική ή κυρίως φυτική διατροφή σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, εγκεφαλικών, διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκίας, χάρη στην αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών και τη χαμηλότερη κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών.

Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν οι φυτικές διατροφές είναι υγιεινές, αλλά σε ποια ηλικία και υπό ποιες συνθήκες.

Όταν το σώμα αλλάζει, αλλάζουν και οι ανάγκες του

Η μελέτη εστίασε αποκλειστικά σε άτομα πολύ προχωρημένης ηλικίας. Σε αυτή τη φάση της ζωής, οι διατροφικές ανάγκες διαφέρουν ριζικά από εκείνες των νεότερων ενηλίκων. Καθώς μεγαλώνουμε, η ενεργειακή κατανάλωση μειώνεται, η όρεξη συχνά εξασθενεί, ενώ παρατηρείται απώλεια μυϊκής μάζας και οστικής πυκνότητας. Οι αλλαγές αυτές αυξάνουν τον κίνδυνο υποσιτισμού, αδυναμίας και καταγμάτων.

Οι περισσότερες έρευνες που αναδεικνύουν τα οφέλη των φυτικών διατροφών αφορούν νεότερους ή μεσήλικες πληθυσμούς, όχι ευπαθείς ηλικιωμένους άνω των 80 ετών. Ορισμένα δεδομένα δείχνουν ότι οι ηλικιωμένοι που αποφεύγουν πλήρως τα ζωικά τρόφιμα μπορεί να έχουν χαμηλότερη πρόσληψη πρωτεΐνης και ασβεστίου, στοιχείο κρίσιμο για τη διατήρηση της λειτουργικότητας.

Το βάρος ως καθοριστικός παράγοντας

Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της μελέτης είναι ότι η χαμηλότερη πιθανότητα να φτάσουν τα 100 χρόνια παρατηρήθηκε μόνο στους μη κρεατοφάγους που είχαν μειωμένο σωματικό βάρος. Στους ηλικιωμένους με φυσιολογικό βάρος δεν καταγράφηκε αντίστοιχη διαφορά.

Το χαμηλό βάρος στην τρίτη ηλικία συνδέεται ήδη με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας και αδυναμίας. Έτσι, το σωματικό βάρος φαίνεται να λειτουργεί ως κεντρικός «μεσολαβητής» στα αποτελέσματα, ενισχύοντας το λεγόμενο «παράδοξο της παχυσαρκίας», σύμφωνα με το οποίο ένα ελαφρώς αυξημένο βάρος συχνά σχετίζεται με καλύτερη επιβίωση στους ηλικιωμένους.

Δεν πρόκειται για αιτία και αποτέλεσμα

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η μελέτη είναι παρατηρητική. Αυτό σημαίνει ότι καταγράφει συσχετίσεις και όχι άμεσες σχέσεις αιτίου-αποτελέσματος. Το γεγονός ότι δύο καταστάσεις συνυπάρχουν δεν σημαίνει ότι η μία προκαλεί την άλλη. Είναι πιθανό, για παράδειγμα, άτομα με ήδη επιβαρυμένη υγεία να στράφηκαν σε πιο περιοριστικές διατροφές.

Ο ρόλος των «ενδιάμεσων» διατροφών

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρημα ότι η μειωμένη πιθανότητα μακροζωίας δεν εμφανίστηκε σε όσους κατανάλωναν ψάρια, γαλακτοκομικά ή αυγά. Οι ηλικιωμένοι που ακολουθούσαν τέτοιου τύπου διατροφή είχαν αντίστοιχες πιθανότητες να φτάσουν τα 100 χρόνια με τους κρεατοφάγους.

Τα τρόφιμα αυτά παρέχουν υψηλής ποιότητας πρωτεΐνες, βιταμίνη Β12, ασβέστιο και βιταμίνη D, θρεπτικά συστατικά ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση μυϊκής μάζας και την υγεία των οστών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η μέτρια κατανάλωση ζωικών προϊόντων μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά απέναντι στον υποσιτισμό σε πολύ προχωρημένη ηλικία.

Η υγιής γήρανση δεν έχει μία συνταγή

Το βασικό μήνυμα της μελέτης δεν είναι ότι το κρέας αποτελεί «κλειδί» για τη μακροζωία, αλλά ότι η διατροφή πρέπει να προσαρμόζεται στο στάδιο της ζωής. Στην τρίτη ηλικία, η πρόληψη της απώλειας βάρους, της αδυναμίας και της έλλειψης θρεπτικών συστατικών συχνά αποκτά μεγαλύτερη σημασία από τη μακροπρόθεσμη πρόληψη χρόνιων νοσημάτων.

Οι φυτικές διατροφές μπορούν να παραμείνουν υγιεινές επιλογές και σε προχωρημένη ηλικία, αλλά απαιτούν προσεκτικό σχεδιασμό, επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη χρήση συμπληρωμάτων.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: οι διατροφικές ανάγκες στα 90 δεν είναι ίδιες με εκείνες στα 50. Αυτό που λειτουργεί σε μια φάση της ζωής μπορεί να χρειαστεί αναπροσαρμογή αργότερα – και αυτό δεν αποτελεί αποτυχία, αλλά φυσική εξέλιξη της ανθρώπινης βιολογίας.

Πηγή: Pagenews.gr