ΕΥΔΑΠ: Σχέδιο 2,5 δισ. ευρώ για να μη γίνει η λειψυδρία «νέα κανονικότητα» στην Αττική

Οι πρόσφατες βροχοπτώσεις έδωσαν μια πρόσκαιρη ανάσα στους ταμιευτήρες που υδροδοτούν την Αττική, όμως τα συνολικά μεγέθη εξακολουθούν να εκπέμπουν σήμα κινδύνου. Τα διαθέσιμα αποθέματα νερού διαμορφώνονται σήμερα περίπου στα 560 εκατ. κυβικά μέτρα, όταν έναν χρόνο πριν ήταν 667 εκατ., ενώ δύο χρόνια νωρίτερα ξεπερνούσαν τα 900 εκατ. κυβικά.

Η εικόνα αυτή δεν είναι μια απλή στατιστική μεταβολή. Είναι η αποτύπωση μιας πτωτικής τάσης που «κουμπώνει» με τις πιέσεις της κλιματικής κρίσης και τις παρατεταμένες περιόδους ανομβρίας, οι οποίες επηρεάζουν έντονα τις μεσογειακές χώρες και, κατ’ επέκταση, την Ελλάδα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Αττική —όπου συγκεντρώνεται σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας— δεν έχει την πολυτέλεια να βασίζεται μόνο στη «βοήθεια του καιρού». Η ημερήσια κατανάλωση παραμένει σταθερά κοντά στο 1 εκατ. κυβικά μέτρα και αυτό σημαίνει ότι κάθε μακρά περίοδος μειωμένων εισροών μετατρέπεται σε άμεση πρόκληση επάρκειας.

Από το «έχουμε νερό» στο «πώς το προστατεύουμε»

Η συζήτηση για το νερό στην πρωτεύουσα αλλάζει χαρακτήρα. Δεν αφορά μόνο το αν υπάρχει επάρκεια «σήμερα», αλλά το αν το σύστημα μπορεί να ανταποκριθεί στα επόμενα χρόνια, με πιο ακραία καιρικά μοτίβα, μεγαλύτερες θερμοκρασίες, πιο συχνές ξηρασίες και μεγαλύτερη πίεση στις υποδομές. Σε αυτό το σημείο, η ΕΥΔΑΠ και η Πολιτεία καλούνται να απαντήσουν σε δύο παράλληλα ερωτήματα: πώς διασφαλίζεται η ποσότητα και πώς θωρακίζεται η ποιότητα του νερού για εκατομμύρια πολίτες.

Η απάντηση που προωθείται είναι ένα εκτεταμένο επενδυτικό σχέδιο ύψους 2,5 δισ. ευρώ, με στόχο την ανθεκτικότητα του υδροδοτικού συστήματος, τη μείωση απωλειών και την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.

Το επενδυτικό πακέτο των 2,5 δισ.: δίκτυα, διαρροές, ψηφιακός έλεγχος

Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκεται η ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα «αόρατα» προβλήματα του δικτύου: οι διαρροές και οι φθορές που σε βάθος χρόνου κοστίζουν πολύτιμο νερό και χρήμα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει αντικατάσταση παλαιών αγωγών, παρεμβάσεις για περιορισμό των απωλειών, ψηφιακή παρακολούθηση και έλεγχο κρίσιμων σημείων του δικτύου, καθώς και ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων ώστε να μειωθεί το λειτουργικό κόστος και να ενισχυθεί η αξιοπιστία του συστήματος.

Η λογική είναι διπλή: από τη μία να «κρατηθεί» περισσότερο νερό μέσα στο σύστημα μειώνοντας τις απώλειες, από την άλλη να δημιουργηθεί ένα δίκτυο που θα λειτουργεί με μεγαλύτερη ακρίβεια, με αισθητήρες, δεδομένα και έγκαιρες παρεμβάσεις. Σε ένα περιβάλλον κλιματικής αστάθειας, αυτή η μετάβαση από την παραδοσιακή λειτουργία σε πιο έξυπνη διαχείριση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση επιβίωσης των υποδομών.

Τιμολόγια μετά από 17 χρόνια: «ανταποδοτικό» επιχείρημα και κοινωνικές ισορροπίες

Η συζήτηση για τις επενδύσεις συνδέεται άμεσα με το ζήτημα των τιμολογίων. Η ΕΥΔΑΠ υποστηρίζει ότι η αναπροσαρμογή χρεώσεων, έπειτα από πολλά χρόνια αμετάβλητων τιμών, σχετίζεται με την ανάγκη χρηματοδότησης κρίσιμων έργων υποδομής, ειδικά σε μια περίοδο αυξημένου ενεργειακού κόστους και εντεινόμενων πιέσεων από την κλιματική κρίση.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η αναπροσαρμογή που εγκρίθηκε από τη ρυθμιστική αρχή παρουσιάζεται ως μικρότερη από τον σωρευτικό πληθωρισμό των τελευταίων 17 ετών, ενώ γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στη διατήρηση και ενίσχυση κοινωνικών τιμολογίων για ευάλωτες ομάδες. Το πολιτικό και κοινωνικό στοίχημα είναι προφανές: να περάσει το μήνυμα ότι οι επενδύσεις είναι ασπίδα επάρκειας, χωρίς να μετατραπεί η πρόσβαση στο νερό σε δυσβάσταχτο βάρος για τα νοικοκυριά.

Η εξίσωση που δεν βγαίνει χωρίς τους πολίτες

Όσο μεγάλα κι αν είναι τα έργα, υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν αλλάζει εύκολα: όταν η κατανάλωση μένει σταθερά υψηλή και οι εισροές μειώνονται, το σύστημα πιέζεται. Γι’ αυτό και η διασφάλιση υδατικών πόρων δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως θέμα επενδύσεων, αλλά και ως θέμα συλλογικής συμπεριφοράς. Η ορθολογική χρήση του νερού σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας, ώστε η Αττική να μη βρεθεί μπροστά σε πιο επώδυνα σενάρια στο μέλλον.

Η μεγάλη εικόνα είναι σαφής: η κλιματική κρίση πιέζει, τα αποθέματα έχουν μειωθεί αισθητά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, και η πρωτεύουσα δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε συγκυριακές βροχές. Το σχέδιο των 2,5 δισ. ευρώ έρχεται ως απάντηση «μακράς πνοής», αλλά η επιτυχία του θα κριθεί στην εφαρμογή, στους χρόνους υλοποίησης και στη δυνατότητα να μειωθούν οι απώλειες πριν μετατραπούν σε μη αναστρέψιμη πραγματικότητα.

Πηγή: Pagenews.gr