Μόναχο 2026: Η Ευρώπη «ξανασκέφτεται» πυρηνική αποτροπή μπροστά στη ρωσική απειλή

Καθώς ξεκίνησε η Διάσκεψη για την Ασφάλεια στο Μόναχο 2026, θέτοντας στο επίκεντρο τον πόλεμο στην Ουκρανία, το μέλλον του ΝΑΤΟ και την ανθεκτικότητα της διατλαντικής σχέσης, ένα θέμα αναδύεται με πρωτοφανή ένταση: η ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή.

Σύμφωνα με πρόσφατο αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Bloomberg, ευρωπαϊκές πρωτεύουσες — για πρώτη φορά μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου — βρίσκονται σε συνομιλίες για το πώς θα μπορούσαν να ενισχύσουν ή ακόμη και να αναπτύξουν δικό τους πυρηνικό αποτρεπτικό μηχανισμό, ανεξάρτητα από τις ΗΠΑ. Οι συνομιλίες αυτές διεξάγονται σε διμερές και τριμερές στρατιωτικό επίπεδο και όχι δια του συμβατικού διπλωματικού πλαισίου, δείχνοντας την ευαισθησία και πολιτική σοβαρότητα του ζητήματος.

Η Ευρώπη σήμερα στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αμερικανική πυρηνική ομπρέλα μέσω του ΝΑΤΟ, με τα αμερικανικά όπλα να παραμένουν εγκατεστημένα σε ευρωπαϊκό έδαφος και την ρήτρα συλλογικής άμυνας να αποτελεί τη βασική εγγύηση έναντι της ρωσικής απειλής. Ωστόσο, προσωρινές «παύσεις» στη διαμοίραση στρατιωτικών πληροφοριών από τις ΗΠΑ προς την Ουκρανία — όπως αυτή του Μαρτίου 2025 — προκάλεσαν πολιτική αναστάτωση στην Ευρώπη και επανέφεραν στο προσκήνιο συζητήσεις για ευρωπαϊκή αυτονομία σε θέματα πυρηνικής ασφάλειας.

Στην Ευρώπη, μόνο Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν πυρηνικά όπλα· ωστόσο, ακόμη και η πλήρης ανάπτυξη ενός πανευρωπαϊκού οπλοστασίου θεωρείται σήμερα πολιτικά αμφιλεγόμενη και οικονομικά δυσβάσταχτη. Μάλιστα, η συνολική δαπάνη για άμυνα το 2025 από την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο ξεπέρασε τα 530 δισεκατομμύρια δολάρια, ασκώντας ήδη πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Στο Μόναχο, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επιβεβαίωσε ότι διεξάγονται αρχικές συνομιλίες με τον Εμανουέλ Μακρόν για το ενδεχόμενο μιας ευρωπαϊκής πυρηνικής «ομπρέλας», προσαρμοσμένης στις ανάγκες του 21ου αιώνα και όχι ως αντικατάσταση του ΝΑΤΟ, αλλά ως «ισχυρό, αυτόνομο ευρωπαϊκό πυλώνα μέσα στη συμμαχία».

Η ιδέα αυτή δεν έχει ουσιαστικά προχωρήσει σε επίσημες δεσμεύσεις, και πολλοί εμπειρογνώμονες θεωρούν μη ρεαλιστική την πλήρη αντικατάσταση της αμερικανικής πυρηνικής κάλυψης από μια νέα ευρωπαϊκή δύναμη εξ ολοκλήρου. Το RUSI (Royal United Services Institute) εκτιμά πως το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Ευρώπη θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά πώς οι υπάρχουσες γαλλικές και βρετανικές στρατηγικές μπορούν να ενισχύσουν τη συνολική ασφάλεια της ηπείρου.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ατζέντα του Μονάχου ενσωματώνει πλέον όχι μόνο παραδοσιακά θέματα όπως η υποστήριξη στην Ουκρανία και οι δεσμεύσεις του ΝΑΤΟ, αλλά και ευρύτερες συζητήσεις για γεωπολιτική αυτονομία, στρατηγική αξιοπιστία και νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη, καθώς η εμπιστοσύνη στη σταθερή αμερικανική υποστήριξη αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο.

Το αποτέλεσμα αυτών των διεργασιών θα έχει συνέπειες όχι μόνο για τη στρατηγική ισορροπία απέναντι στη Ρωσία αλλά και για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας — ανάμεσα σε μια παραδοσιακή διατλαντική δέσμευση και μια πιο αυτόνομη ευρωπαϊκή στρατηγική που μπορεί να αναδιαμορφώσει την ίδια τη φύση της συλλογικής ασφάλειας στην Ευρώπη για τις επόμενες δεκαετίες.

Αναφορές από διεθνή ΜΜΕ (Reuters) για συνομιλίες Μερτς–Μακρόν σχετικά με ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή.

Πηγή: pagenews.gr