ΑΑΔΕ: Κύκλωμα αχυρανθρώπων με 380 εταιρείες, χρέη 43 εκατ. και 11 συλλήψεις

Η επιχείρηση που αποκάλυψε μια βιομηχανία «εταιρειών-κέλυφος»

Μια από τις πιο χαρακτηριστικές υποθέσεις οργανωμένης φοροδιαφυγής με χρήση αχυρανθρώπων ήρθε στο φως ύστερα από συντονισμένη έρευνα και επιχείρηση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ ξετύλιξαν το νήμα ενός μηχανισμού που, σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, λειτουργούσε με όρους εγκληματικής οργάνωσης, αξιοποιώντας δεκάδες «βιτρίνες» για να ανακυκλώνει δραστηριότητες, να μεταφέρει ευθύνες και να αφήνει πίσω του βουνά οφειλών.

Το εύρος της υπόθεσης εντυπωσιάζει: 205 φυσικά πρόσωπα, κυρίως αλλοδαπής καταγωγής, φέρονται να εμφανίζονταν ως υπεύθυνοι σε 380 επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνταν, μεταξύ άλλων, στην εστίαση και στο εμπόριο ηλεκτρονικών υπολογιστών. Στο πλέγμα αυτό, μάλιστα, αναφέρεται ότι περιλαμβανόταν και επιχείρηση που σχετίζεται με γνωστή αλυσίδα γρήγορου φαγητού, στοιχείο που προσθέτει βαρύτητα στο πώς τέτοιες δομές μπορούν να «κουμπώνουν» πάνω σε πραγματικές αγορές και υψηλή καθημερινή συναλλακτική κίνηση.

Το «καμπανάκι» του αλγόριθμου και το μοτίβο της εξαφάνισης

Η αφετηρία της αποκάλυψης δεν ήταν μια τυχαία καταγγελία, αλλά η αξιοποίηση εργαλείων ανάλυσης κινδύνου που έχει αναπτύξει η ΑΑΔΕ. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, οι ελεγκτές έφτασαν στα ίχνη του κυκλώματος χρησιμοποιώντας τα αποτελέσματα ερευνών ειδικού αλγόριθμου που ελέγχει τις συναλλαγές και τη συνολική φορολογική συμπεριφορά επιχειρήσεων. Το σημείο-κλειδί ήταν ένα επαναλαμβανόμενο «σενάριο» που καταγράφηκε σε μεγάλη κλίμακα: όταν πλησίαζε ο έλεγχος, η επιχείρηση που είχε συσσωρεύσει χρέη «εξαφανιζόταν» και στη θέση της εμφανιζόταν νέα εταιρεία με άλλο ΑΦΜ, συνεχίζοντας πρακτικά την ίδια δραστηριότητα.

Σε αυτήν ακριβώς τη μηχανική της αντικατάστασης «παλαιού» από «νέο» εντοπίστηκε η καρδιά του σχεδίου. Από τις 380 επιχειρήσεις, οι 317 είχαν δημιουργήσει οφειλές που συνολικά φέρονται να ανέρχονται σε 27 εκατομμύρια ευρώ προς την ΑΑΔΕ και επιπλέον 16 εκατομμύρια ευρώ προς τον ΕΦΚΑ. Δηλαδή, το συνολικό αποτύπωμα χρέους άγγιξε τα 43 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που αποκαλύπτει ότι δεν μιλάμε για μεμονωμένη φορολογική παραβατικότητα, αλλά για μια συστηματική, επαναλαμβανόμενη μέθοδο.

Ποιοι φέρονται ως «εγκέφαλοι» και τι περιλάμβανε η επιχείρηση

Σύμφωνα με τις πληροφορίες της υπόθεσης, ως επικεφαλής του κυκλώματος φέρονται 10 Έλληνες και ένας αλλοδαπός, οι οποίοι συνελήφθησαν έπειτα από συντονισμένη επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε στα σπίτια τους, από τις πρώτες πρωινές ώρες έως το μεσημέρι. Η εικόνα που σχηματίζεται είναι ότι οι «βιτρίνες» είχαν πρόσωπα, αλλά το πραγματικό κέντρο αποφάσεων βρισκόταν αλλού: σε εκείνους που οργάνωναν τη διαδικασία ίδρυσης, μεταβίβασης, «καύσης» ΑΦΜ και αντικατάστασης εταιρειών, κρατώντας την πραγματική διαχείριση μακριά από τους τυπικά υπεύθυνους.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το κρίσιμο κοινωνικό στοιχείο που συχνά βλέπουμε σε τέτοιες υποθέσεις: οι «αχυράνθρωποι» εμφανίζονται ως πρόσωπα που είτε δεν έχουν πραγματική εικόνα του τι υπογράφουν είτε δεν διαθέτουν τη δυνατότητα να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους. Έτσι, το κύκλωμα «θωρακίζεται» με ανθρώπους που είναι εύκολο να αντικατασταθούν, ενώ οι κεντρικοί χειριστές παραμένουν στο παρασκήνιο και αλλάζουν διαρκώς «κέλυφος» στις επιχειρήσεις.

Τα ευρήματα που δείχνουν οργανωμένη υποδομή

Στα 11 σπίτια όπου έγιναν οι έρευνες, οι αρχές εντόπισαν και κατέσχεσαν υλικό που αποτυπώνει την επιχειρησιακή υποδομή της οργάνωσης. Κατασχέθηκαν μετρητά ύψους 100.000 ευρώ, καθώς και μεγάλος αριθμός τραπεζικών καρτών αναλήψεων, οι οποίες συνδέονταν με φυσικά πρόσωπα που εμφανίζονταν ως αχυράνθρωποι ή ως «κατασκευασμένες» ταυτότητες. Εντοπίστηκε επίσης πλήθος εγγράφων με στοιχεία ατόμων και εταιρειών-κελύφος, μαζί με σφραγίδες που αντιστοιχούσαν σε πολλές διαφορετικές εταιρείες, στοιχείο που παραπέμπει σε δυνατότητα άμεσης «αναγέννησης» νέου σχήματος με τυπική νομιμοφάνεια.

Παράλληλα, εντοπίστηκαν συσκευές POS και ψηφιακά μέσα αποθήκευσης, όπως σκληροί δίσκοι, φορητοί υπολογιστές, σταθεροί υπολογιστές και tablet, καθώς και καρτοκινητά. Η παρουσία τέτοιου τεχνολογικού εξοπλισμού σε συνδυασμό με εταιρικές σφραγίδες και τραπεζικές κάρτες δεν μοιάζει με «αποσπασματική» παραβατικότητα, αλλά με μια δομή που μπορεί να κινεί χρήμα, να ελέγχει ροές, να οργανώνει πληρωμές και να «σβήνει» ίχνη μέσα από αλλεπάλληλες αλλαγές εταιρικής βιτρίνας. Ακόμη και η ύπαρξη μετρητή χαρτονομισμάτων προσθέτει μια λεπτομέρεια που παραπέμπει σε συστηματική διαχείριση μετρητών, με καθημερινή χρήση και ανάγκη καταμέτρησης.

Πώς λειτουργεί το «κόλπο» της αντικατάστασης ΑΦΜ και γιατί είναι τόσο δύσκολο να χτυπηθεί

Το σχήμα που περιγράφεται από την ΑΑΔΕ είναι γνώριμο στις οικονομικές αρχές, αλλά εδώ φαίνεται να εφαρμόστηκε με μαζικότητα. Η ιδέα είναι απλή: μια επιχείρηση συγκεντρώνει τζίρο, αφήνει υποχρεώσεις, δεν αποδίδει πλήρως φόρους και εισφορές και, όταν αρχίζει να «ζεσταίνεται» ο έλεγχος ή οι κατασχέσεις, κλείνει ή αδειάζει τυπικά, ώστε να μην υπάρχει πλέον αντικείμενο άμεσης είσπραξης. Στη συνέχεια, εμφανίζεται νέα εταιρεία, συχνά με παρόμοια ονομασία ή ίδια δραστηριότητα, σε ίδιο χώρο ή με το ίδιο εμπορικό αποτύπωμα, αλλά με νέο ΑΦΜ και νέο «υπεύθυνο». Έτσι, η αγορά συνεχίζει να λειτουργεί, αλλά οι οφειλές μένουν πίσω σαν καμένο έδαφος.

Αυτό είναι και το σημείο όπου οι αλγόριθμοι και η στοχευμένη ανάλυση δεδομένων γίνονται καθοριστικοί. Διότι ο ανθρώπινος έλεγχος, χωρίς τεχνολογική υποστήριξη, δυσκολεύεται να εντοπίσει έγκαιρα τέτοιες αλυσίδες μετασχηματισμού, ειδικά όταν υπάρχουν δεκάδες ή εκατοντάδες εταιρικά «κελύφη» που γεννιούνται και πεθαίνουν σε μικρούς κύκλους χρόνου.

Η επόμενη μέρα: ποινικές ευθύνες και το μήνυμα προς την αγορά

Οι συλληφθέντες, σύμφωνα με τα στοιχεία, οδηγούνται στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής, ενώ η υπόθεση αναμένεται να πάρει πλέον τον δρόμο της Δικαιοσύνης. Για την ΑΑΔΕ, η εξέλιξη αυτή λειτουργεί και ως μήνυμα προς την αγορά: ότι οι μηχανισμοί ελέγχου δεν βασίζονται μόνο σε επιτόπιους ελέγχους, αλλά σε συνδυαστική εικόνα συναλλαγών και συμπεριφοράς, ικανή να «δείξει» πού επαναλαμβάνεται ένα ύποπτο μοτίβο.

Η υπόθεση, ωστόσο, έχει και μια δεύτερη διάσταση που αφορά το δημόσιο συμφέρον. Τα 43 εκατ. ευρώ σε οφειλές δεν είναι απλώς ένας αριθμός σε ένα δελτίο. Είναι χρήματα που αντιστοιχούν σε φόρους, εισφορές, λειτουργίες του κράτους και του ασφαλιστικού συστήματος. Κάθε τέτοια «τρύπα» μεταφράζεται τελικά σε πίεση προς τους συνεπείς φορολογούμενους και τις νόμιμες επιχειρήσεις, που καλούνται να ανταγωνιστούν σχήματα τα οποία «κλέβουν» κόστος μέσα από τη μη απόδοση υποχρεώσεων.

Σε μια περίοδο όπου η τεχνολογία δίνει στις αρχές δυνατότητες πιο στοχευμένης δράσης, η συγκεκριμένη αποκάλυψη δείχνει ότι ο πόλεμος κατά των εταιρειών-κελύφος και των αχυρανθρώπων μεταφέρεται ολοένα και περισσότερο στο πεδίο των δεδομένων. Και αυτό, για πολλούς, είναι ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο: ότι το «αόρατο» μοτίβο μιας απάτης μπορεί να γίνει ορατό όταν τα ψηφιακά ίχνη συνδυαστούν σωστά.

Πηγή: Pagenews.gr