Ζιζέλ Πελικό: «Μην ντραπείτε ποτέ» – Η ντροπή πρέπει να αλλάξει πλευρά

Η πρώτη εμφάνιση μπροστά στην κάμερα και ένα μήνυμα που δεν χωρά αστερίσκους

Με μια φράση που ακούγεται σαν προσωπικός όρκος αλλά και σαν δημόσια παρακαταθήκη, η Ζιζέλ Πελικό επέλεξε να στείλει ένα καθαρό μήνυμα σε όσους έχουν βιώσει σεξουαλική κακοποίηση: «Μην ντραπείτε ποτέ». Στην πρώτη της τηλεοπτική συνέντευξη, που παραχώρησε στο France 5, η 73χρονη γυναίκα –η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αναδειχθεί σε παγκόσμιο σύμβολο αντίστασης απέναντι στη σεξουαλική βία– μίλησε χωρίς υπεκφυγές για το πιο βαρύ, αόρατο φορτίο που κουβαλούν τα θύματα: τη ντροπή, την ενοχή και τον κοινωνικό στιγματισμό που συχνά τα ακολουθούν σαν σκιά.

Η ίδια περιέγραψε τη ντροπή ως κάτι που «σε διαπερνά» και γίνεται «δεύτερο δέρμα», μια κατάσταση που λειτουργεί σαν δεύτερη ποινή – όχι από το δικαστήριο, αλλά από το βλέμμα των άλλων και, κυρίως, από το βλέμμα που μαθαίνεις να ρίχνεις στον εαυτό σου. Κι αυτό είναι το σημείο όπου η Πελικό επιμένει: η κοινωνία πρέπει να σταματήσει να μεταφέρει το βάρος στα θύματα.

Από την ιδιωτική φρίκη στη δημόσια στάση: γιατί μίλησε ανοιχτά

Η Πελικό δεν μίλησε δημόσια απλώς για να «αφηγηθεί» μια ιστορία. Μίλησε για να αλλάξει τη φορά της ντροπής. Όπως εξήγησε, η απόφασή της να σταθεί μπροστά στην κάμερα και να τοποθετηθεί με τόση ευθύτητα υπερέβη τα προσωπικά της όρια: το έκανε, όπως λέει, γιατί ένιωσε ότι, υπερασπιζόμενη τον εαυτό της, υπερασπίζεται κι άλλους ανθρώπους που έχουν ζήσει ανάλογες εμπειρίες.

Στη λογική της, η σιωπή δεν είναι ουδέτερη. Είναι ένας μηχανισμός που συχνά προστατεύει τους δράστες και απομονώνει εκείνον που κακοποιήθηκε. Γι’ αυτό και το μήνυμα της Πελικό δεν έχει μόνο συναισθηματική δύναμη, αλλά και πολιτικό νόημα: η δημόσια ορατότητα μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα, όχι επειδή «σβήνει» τον πόνο, αλλά επειδή σταματά να αφήνει το θύμα μόνο απέναντι σε ένα σύστημα, σε μια κοινωνία ή σε μια παρέα που ζητά να «μην γίνει θέμα».

Η επιλογή που άλλαξε τη δίκη: «να γίνει υπόθεση όλων»

Ένα από τα πιο καθοριστικά σημεία της ιστορίας της Πελικό ήταν η απόφασή της να παραιτηθεί από το δικαίωμα της ανωνυμίας και να επιμείνει η διαδικασία να μην εξελιχθεί στο σκοτάδι. Η ίδια έχει εξηγήσει ότι μια κεκλεισμένων των θυρών δίκη θα σήμαινε, στην πράξη, ότι τα πρόσωπα που κατηγορούνταν θα προστατεύονταν περισσότερο από την κοινωνική έκθεση, ενώ το θύμα θα έμενε μόνο απέναντι στην άρνηση, την απαξίωση ή την αποστασιοποίηση.

Στο δικό της αφήγημα, η δημόσια δίκη ήταν ένας τρόπος να σπάσει ο κύκλος της απομόνωσης. Να μπορεί μια άλλη γυναίκα –ή οποιοδήποτε θύμα– να δει, να ακούσει, να καταλάβει ότι δεν είναι «μια εξαίρεση», ότι δεν φταίει και ότι υπάρχει δρόμος προς τη δικαίωση. Αυτή η επιλογή, σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις, ήταν που την κατέστησε σύμβολο: όχι μόνο επειδή άντεξε τη διαδικασία, αλλά επειδή επέλεξε να μετατρέψει μια ακραία προσωπική τραγωδία σε κοινωνικό κάλεσμα.

«Η ντροπή είναι διπλή καταδίκη»: η ψυχολογία πίσω από τη φράση

Το πιο αιχμηρό κομμάτι της συνέντευξης είναι ότι η Πελικό δεν μιλά για τη ντροπή ως μια απλή συναισθηματική αντίδραση. Τη μιλά ως μηχανισμό εξουσίας. Όταν το θύμα ντρέπεται, σωπαίνει. Όταν σωπαίνει, ο δράστης συχνά συνεχίζει ή μένει ατιμώρητος. Κι όταν μια κοινωνία αντιμετωπίζει τη σεξουαλική βία ως «ντροπή» του θύματος, δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η αποκάλυψη μοιάζει πιο επώδυνη από το έγκλημα.

Η Πελικό προσπαθεί να αναποδογυρίσει αυτό το σχήμα. Να πει το αυτονόητο, αλλά με τρόπο που σπάνια ακούγεται τόσο καθαρά: ντροπή πρέπει να αισθάνεται εκείνος που έβλαψε, όχι εκείνος που πληγώθηκε.

Το βιβλίο που έρχεται: «A Hymn to Life» και η ανάγκη να μείνει κάτι πίσω

Η τηλεοπτική της συνέντευξη συνδέεται άμεσα με την επικείμενη κυκλοφορία του βιβλίου της, που παρουσιάζεται διεθνώς με τον τίτλο «A Hymn to Life: Shame Has to Change Sides». Η έκδοση, σύμφωνα με τα διεθνή δημοσιεύματα, προγραμματίζεται για 17 Φεβρουαρίου 2026 και έχει ήδη τραβήξει το ενδιαφέρον σε πολλές χώρες.

Το κρίσιμο, ωστόσο, δεν είναι το εκδοτικό γεγονός. Είναι το γιατί το κάνει. Η Πελικό φαίνεται να αντιμετωπίζει το βιβλίο ως μια μορφή δημόσιας μαρτυρίας: όχι για να αναπαραστήσει τον τρόμο, αλλά για να περιγράψει το πώς ένα άτομο προσπαθεί να σταθεί όρθιο μετά από μια αποκάλυψη που ανατρέπει τη ζωή του.

Η υπόθεση που συγκλόνισε τη Γαλλία και ξεπέρασε τα σύνορα

Η ιστορία της Πελικό έγινε παγκόσμια είδηση από τον τρόπο που συνδέθηκε με μια μεγάλη δίκη στη Γαλλία, η οποία ολοκληρώθηκε με καταδίκες για δεκάδες εμπλεκόμενους. Διεθνή μέσα αναφέρουν ότι 51 άτομα καταδικάστηκαν για αδικήματα που σχετίζονται με σεξουαλική βία εις βάρος της.

Το ζήτημα που αναδύθηκε στη δημόσια συζήτηση δεν ήταν μόνο η υπόθεση καθεαυτή, αλλά και το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο: πώς μιλάμε για τη συναίνεση, τι σημαίνει «πίστεψέ την», πόσο δύσκολο είναι για ένα θύμα να σταθεί απέναντι σε πολλούς κατηγορούμενους, πόσο εύκολα η κοινωνία ψάχνει «παραθυράκια» για να μειώσει το κακό.

Το τελικό μήνυμα: να μη μείνει κανείς μόνος

Η δύναμη της Πελικό στην πρώτη της τηλεοπτική συνέντευξη δεν είναι μόνο η ψυχραιμία της. Είναι η επιλογή της να μετατρέψει την εμπειρία της σε φράση-πυξίδα για άλλους ανθρώπους: «Μην ντραπείτε ποτέ». Όχι ως εύκολη παρηγοριά, αλλά ως στρατηγική επιβίωσης και ως διεκδίκηση δικαιοσύνης.

Και, μέσα σε μια εποχή όπου τα θύματα συχνά φοβούνται ότι θα αμφισβητηθούν, θα κριθούν ή θα στιγματιστούν, η Πελικό επιμένει ότι η αλλαγή ξεκινά από το πιο δύσκολο σημείο: να πεις «δεν φταίω», να ζητήσεις βοήθεια και να σπάσεις την απομόνωση. Γιατί η ντροπή, όπως λέει, δεν είναι απλώς συναίσθημα. Είναι παγίδα. Και η παγίδα αυτή πρέπει να σπάσει.

Πηγή: Pagenews.gr