Μόναχο 2026: Η Δύση σε ρήγμα – Η Ευρώπη ψάχνει ασφάλεια χωρίς δεδομένες ΗΠΑ

Η Munich Security Conference για το 2026 άνοιξε με έντονη αίσθηση ανασφάλειας για το μέλλον της διεθνούς τάξης, υπενθυμίζοντας ότι η περίοδος της «νόρμας» έχει παρέλθει και η πολιτική ισχύος επανέρχεται στο προσκήνιο, όχι ως έκφραση ιδεολογίας αλλά ως πρακτική ανάγκη. Η νέα έκθεση Munich Security Report 2026 θέτει στο επίκεντρο τις αντοχές της Ευρώπης, τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την ευρύτερη δυναμική της ασφάλειας στον 21ο αιώνα, υπό τον τίτλο «Under Destruction».

Διατλαντική σχέση υπό δοκιμασία

Στο Μόναχο, η διατλαντική σχέση βρίσκεται στο μικροσκόπιο με αιχμή την αμφισβήτηση της δέσμευσης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, περίπου δύο στους τρεις Γερμανούς θεωρούν ότι οι ΗΠΑ έχουν γίνει λιγότερο αξιόπιστος σύμμαχος στην τελευταία εξαμηνία, την υψηλότερη τιμή στη σχετική έρευνα, με ανάλογα ποσοστά σκεπτικισμού σε Καναδά, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Ιταλία. Παράλληλα, σημαντικό μέρος των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η «Δύση» είναι πιο διχασμένη σήμερα απ’ ό,τι πριν από μια δεκαετία.

Από την πλευρά τους οι ΗΠΑ —διά στόματος υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο— τόνισαν την επιθυμία για ανανεωμένη συνεργασία και προσπάθησαν να καθησυχάσουν τις ευρωπαϊκές ανησυχίες, αλλά χωρίς να εισέλθουν σε δεσμευτικές λεπτομέρειες για θέματα ουσίας όπως το ΝΑΤΟ ή την Ουκρανία.

Ωστόσο, η συζήτηση δεν ήταν μονοσήμαντη. Στο πλαίσιο της Διάσκεψης, ο Καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς προχώρησε σε πιο αιχμηρές εκτιμήσεις, αποκαλώντας αναποτελεσματική οποιαδήποτε μονομερή στρατηγική και επισημαίνοντας την ανάγκη για ενισχυμένη ευρωπαϊκή ασφάλεια και αυτονομία, με ενδελεχή συζητήσεις ακόμη και για την ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή σε συνεργασία με τη Γαλλία.

Η Ευρώπη επαναπροσδιορίζει τη στρατηγική της θέση

Από τα βήματα του συνεδρίου ακούστηκαν περισσότερες φωνές υπέρ της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, με έμφαση όχι μόνο στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, αλλά και στην ενίσχυση της πολιτικής βούλησης για κοινή άμυνα — συμπεριλαμβανομένης της πίεσης για μεταρρύθμιση και ενδυνάμωση του ΝΑΤΟ εντός ευρωπαϊκού πλαισίου.

Σε πολλές ομιλίες και αναλύσεις στο Μόναχο υπήρξαν διαπιστώσεις ότι η Ευρώπη πρέπει πια να σταθεί στα δικά της γεωπολιτικά πόδια, όχι ως δορυφόρος, αλλά ως ισότιμος συνομιλητής στην παγκόσμια πολιτική σκηνή — ιδιαίτερα απέναντι στις αναδυόμενες προκλήσεις από την Κίνα και τη Συρία, και στον αντίκτυπο της συνεχιζόμενης ρωσικής επιθετικότητας στην Ουκρανία.

Οικονομικό και κοινωνικό κόστος της ασφάλειας

Στον δημόσιο διάλογο, παράλληλα με τις πολιτικές ηγεσίες, αναδύθηκε έντονη συζήτηση για το πώς οι πολιτικές ασφάλειας και άμυνας επιδρούν στην καθημερινότητα των πολιτών. Οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες, οι πιέσεις στις ενεργειακές αγορές και η επανεξέταση των δασμών και εμπορικών πολιτικών δημιουργούν την αίσθηση ότι ο ευρωπαϊκός πολίτης —αντί να είναι μέρος της λύσης— υποχρεώνεται να πληρώσει το κόστος μιας γεωπολιτικής πραγματικότητας που αλλάζει δραματικά. Αυτό οδηγεί σε αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι στις πολιτικές ελίτ και, σύμφωνα με αναλυτές, ενισχύει την λαϊκή δυσαρέσκεια και τον λαϊκισμό.

Στροφή ή κρίση; Το στοίχημα της Ευρώπης

Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου 2026 αποτυπώνει με σαφήνεια ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι:

• Είτε θα προχωρήσει προς μια κοινή, λειτουργική στρατηγική άμυνας,
• Είτε θα παραμείνει εγκλωβισμένη σε πολιτικές αναβολής και εθνικών επιδιώξεων.

Η πραγματικότητα που αντικρίζει —με το ΝΑΤΟ μπροστά σε κρίση εμπιστοσύνης, την αμερικανική δέσμευση υπό αμφισβήτηση, και την ανάγκη για ενισχυμένη ευρωπαϊκή αυτονομία— είναι αυτή μιας Ευρώπης που πρέπει να αποφασίσει αν θα είναι παίκτης ή απλά πεδίο διεθνούς ανταγωνισμού.

Πηγή: pagenews.gr