Μέτε Φρεντέρικσεν προς Τραμπ: «Η Γροιλανδία δεν πωλείται» – Προειδοποίηση για ρήγμα στο ΝΑΤΟ

Η συζήτηση γύρω από τη Γροιλανδία επιστρέφει δυναμικά στην ευρωπαϊκή ατζέντα, αυτή τη φορά με τη Δανή πρωθυπουργό Μέτε Φρεντέρικσεν να απαντά με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο στις νέες αιχμές του Ντόναλντ Τραμπ για τον έλεγχο του αυτόνομου δανικού εδάφους. Το μήνυμα της Κοπεγχάγης ήταν καθαρό: η Γροιλανδία δεν αποτελεί εμπορεύσιμο προϊόν, ούτε πεδίο γεωπολιτικού παζαριού.

Η τοποθέτηση της Φρεντέρικσεν δεν είχε μόνο συμβολικό χαρακτήρα. Είχε και στρατηγικό βάρος, καθώς συνδέθηκε ευθέως με τη συνοχή της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Σύμφωνα με όσα δήλωσε, ένα σενάριο σύγκρουσης μεταξύ συμμάχων θα ισοδυναμούσε με κατάρρευση του οικοδομήματος που κρατά την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική στο ίδιο αμυντικό πλαίσιο. Η προειδοποίηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου ο Αρκτικός κύκλος μετατρέπεται σε “νέα Μεσόγειο” ανταγωνισμών, πόρων και στρατιωτικών ισορροπιών.

Η «κόκκινη γραμμή» της Δανίας: εδαφική ακεραιότητα χωρίς παζάρια

Η πρωθυπουργός της Δανίας αντιμετώπισε ευθέως το ερώτημα που επανέρχεται κατά καιρούς από αμερικανικής πλευράς: αν θα υπήρχε ποτέ τίμημα για τη Γροιλανδία. Η απάντησή της ήταν απόλυτη, χωρίς περιθώριο παρερμηνειών. Με μια ρητορική που παραπέμπει σε θεμελιώδεις αρχές διεθνούς δικαίου, υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να μπει «τιμή» σε κομμάτι μιας χώρας, όπως δεν μπορεί να μπει τιμή σε κομμάτι των ίδιων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το πολιτικό βάρος της τοποθέτησης είναι διπλό. Πρώτον, διότι η Γροιλανδία διαθέτει αυτονομία και δική της κυβέρνηση, κάτι που σημαίνει πως η Κοπεγχάγη δεν εμφανίζεται ως “ιδιοκτήτης” που αποφασίζει μονομερώς. Και δεύτερον, διότι η συζήτηση δεν είναι πια θεωρητική: τα τελευταία χρόνια η σημασία της περιοχής έχει εκτοξευθεί λόγω σπάνιων γαιών, στρατηγικής τοποθεσίας και νέων θαλάσσιων διαδρομών που ανοίγουν από την κλιματική αλλαγή.

Γιατί η Γροιλανδία βρίσκεται στο επίκεντρο των ΗΠΑ

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επιμείνει ότι η Γροιλανδία πρέπει να περάσει υπό αμερικανικό έλεγχο, προβάλλοντας επιχειρήματα “εθνικής ασφάλειας” και γεωστρατηγικής ανάγκης. Η συγκεκριμένη γραμμή, όπως έχει καταγραφεί σε διεθνή ρεπορτάζ, συνδέεται με την αντίληψη ότι ο Αρκτικός χώρος είναι πλέον κρίσιμος για την παγκόσμια ισορροπία ισχύος και για τον έλεγχο της πρόσβασης στον Βόρειο Ατλαντικό.

Το θέμα δεν περιορίζεται σε δηλώσεις. Η ίδια η Γροιλανδία, με πληθυσμό περίπου 57.000, θεωρείται στρατηγικά τοποθετημένη και διαθέτει σημαντικούς –σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτους– ορυκτούς πόρους. Η συζήτηση, λοιπόν, δεν αφορά μόνο σύμβολα και σημαίες, αλλά και τον έλεγχο εφοδιαστικών αλυσίδων, τεχνολογικών πρώτων υλών και ενεργειακής μετάβασης.

«Αν σύμμαχος επιτεθεί σε σύμμαχο, το ΝΑΤΟ τελειώνει»

Το πλέον αιχμηρό σημείο των δηλώσεων της Φρεντέρικσεν ήταν η σύνδεση της υπόθεσης με το μέλλον του ΝΑΤΟ. Η Δανή πρωθυπουργός έχει προειδοποιήσει ότι αν η Ουάσινγκτον επιχειρούσε να προχωρήσει σε ένοπλη ενέργεια για τη Γροιλανδία, αυτό θα σήμαινε το τέλος της Συμμαχίας.

Πρόκειται για φράση-καμπανάκι, που στην πράξη θέτει το ζήτημα σε υπαρξιακό επίπεδο: η Συμμαχία έχει νόημα μόνο όσο τα μέλη της λειτουργούν με βάση την αμοιβαία εμπιστοσύνη, όχι υπό την απειλή καταναγκασμού ή “αναγκαστικών διευθετήσεων”. Και η συγκεκριμένη προειδοποίηση δεν απευθύνεται μόνο στον Λευκό Οίκο, αλλά και σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που παρακολουθούν με ανησυχία τις αμερικανοευρωπαϊκές τριβές σε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων.

Συνεργασία με «σαφείς κόκκινες γραμμές»

Παρά τη σκληρή γλώσσα, η Κοπεγχάγη δεν εμφανίζεται να κλείνει την πόρτα στη συνεργασία. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι υπάρχει ήδη θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει αμερικανική παρουσία στο νησί. Η Δανία έχει επαναλάβει πως παραμένει αξιόπιστος εταίρος και ότι οι ΗΠΑ μπορούν να διατηρούν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία στο πλαίσιο υφιστάμενων συμφωνιών.

Εδώ βρίσκεται και η ουσία της στρατηγικής της Φρεντέρικσεν: ναι στη συνεργασία, ναι στην άμυνα και τη διατλαντική σύνδεση, αλλά όχι σε αλλαγή καθεστώτος κυριαρχίας. Με άλλα λόγια, άλλο η ενίσχυση της άμυνας της Αρκτικής και άλλο η μετατροπή ενός συμμάχου σε “ζώνη επιρροής”.

Η Γροιλανδία απαντά: «Δεν μπορεί να γίνει αποδεκτική κατάληψη»

Το τελευταίο διάστημα, η ίδια η κυβέρνηση της Γροιλανδίας έχει επιχειρήσει να κλείσει τα σενάρια “μεταβίβασης” με μια φράση που αποτυπώνει το κλίμα: δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, σε καμία περίπτωση, αμερικανική κατάληψη του νησιού. Το γεγονός ότι τοποθετείται δημόσια η τοπική ηγεσία δείχνει πως η υπόθεση δεν είναι “διμερές θέμα” Δανίας–ΗΠΑ, αλλά αφορά την πολιτική βούληση της ίδιας της Γροιλανδίας και το δικαίωμά της να καθορίζει το μέλλον της.

Ταυτόχρονα, η πίεση από την Ουάσινγκτον έχει οδηγήσει σε έντονες συζητήσεις εντός του ΝΑΤΟ για το πώς θα ενισχυθεί η ασφάλεια στον Αρκτικό χώρο, με τον γενικό γραμματέα να αναφέρεται σε επόμενα βήματα και σε ανάγκη ενίσχυσης της αποτρεπτικής παρουσίας.

Το παρασκήνιο της έντασης και το “παιχνίδι” του Αρκτικού αιώνα

Η κρίσιμη διάσταση είναι ότι η Γροιλανδία λειτουργεί ως γεωπολιτικό “σταυροδρόμι” ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ευρώπη και την ευρύτερη αρκτική σκακιέρα, όπου δραστηριοποιούνται επίσης Ρωσία και Κίνα. Η αμερικανική επιμονή για μεγαλύτερο έλεγχο ερμηνεύεται από πολλούς ως προσπάθεια προληπτικής κατοχύρωσης στρατηγικού πλεονεκτήματος, ειδικά όσο οι νέες θαλάσσιες διαδρομές γίνονται εμπορικά πιο ελκυστικές και όσο η πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες γίνεται πιο ανταγωνιστική.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Φρεντέρικσεν επιδιώκει να στείλει δύο ταυτόχρονα σήματα: προς το εσωτερικό της Ευρώπης ότι η Δανία δεν πρόκειται να “γκριζάρει” την κυριαρχία της, και προς την Ουάσινγκτον ότι η συμμαχική σχέση δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους τετελεσμένων. Γι’ αυτό και η ρητορική περί «τέλους του ΝΑΤΟ» λειτουργεί ως πολιτικό σοκ: υπενθυμίζει πως, αν χαθεί ο κοινός κανόνας, χάνεται και το κοινό σπίτι.

Πηγή: Pagenews.gr