Καύσιμα: Πώς η κλιμάκωση με το Ιράν «ανεβάζει» τις τιμές στις αντλίες – Οι επιπτώσεις στην Ελλάδα

Η ένταση στη Μέση Ανατολή, με τα πρόσφατα πλήγματα Ισραήλ και ΗΠΑ σε ιρανικούς στόχους, έχει πυροδοτήσει νέο κύμα ανησυχίας στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Οι τιμές του αργού πετρελαίου Brent και WTI κινούνται ανοδικά, μετακυλίοντας άμεσα αυξήσεις στις αντλίες βενζίνης, diesel και πετρελαίου θέρμανσης σε όλη την Ευρώπη – και φυσικά στην Ελλάδα. Η εξέλιξη αυτή δεν οφείλεται μόνο στην κίνηση προσφοράς και ζήτησης, αλλά κυρίως στον γεωπολιτικό κίνδυνο και στην προσδοκία διαταραχών στις ροές πετρελαίου από μια περιοχή που παραμένει κομβική για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Από τα 71-72 $ το Brent – Η άμεση επίδραση στις αντλίες

Το Brent διαπραγματεύεται πλέον πάνω από τα 71-72 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κινείται κοντά στα 66-67 δολάρια, καταγράφοντας σημαντική άνοδο μέσα σε λίγες εβδομάδες. Οι κινήσεις αυτές μεταφράζονται γρήγορα στις τιμές διυλιστηρίου και από εκεί στις αντλίες.

Στην Ελλάδα, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης στις 26 Φεβρουαρίου διαμορφώθηκε στα 1,749 €/λίτρο (από 1,734 € στις 18 Φεβρουαρίου). Το πετρέλαιο κίνησης ανέβηκε στα 1,561 €/λίτρο (από 1,545 €) και το πετρέλαιο θέρμανσης στα 1,176 €/λίτρο (από 1,156 €). Στην Αττική οι τιμές είναι ελαφρώς χαμηλότερες (αμόλυβδη 1,734 € από 1,719 €), ενώ οι ακριβότεροι νομοί παραμένουν τα Δωδεκάνησα (1,887 €), οι Κυκλάδες (1,972 €) και η Ευρυτανία (1,836 €).

Οι τιμές διυλιστηρίου ακολουθούν ανοδική πορεία: από 1.230,577 €/m³ στις 18 Φεβρουαρίου έφτασαν στα 1.259,459 €/m³ στις 27 Φεβρουαρίου.

Γιατί το Ιράν «κουνάει» τις τιμές – 3,2 εκατ. βαρέλια/ημέρα και 4% παγκόσμιας παραγωγής

Το Ιράν είναι ιδρυτικό μέλος του OPEC και παράγει περίπου 3,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 4% της παγκόσμιας παραγωγής – καθιστώντας το τον έκτο μεγαλύτερο παραγωγό παγκοσμίως. Οποιαδήποτε απειλή ή διαταραχή στην παραγωγή ή στις εξαγωγές του Ιράν (κυρίως μέσω του Στενού του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 20-30% του παγκόσμιου πετρελαίου) προκαλεί άμεσα ασφάλιστρο κινδύνου στις τιμές.

Οι αγορές προεξοφλούν πιθανές καθυστερήσεις, μπλοκαρίσματα ή μειώσεις ροών, ακόμα και αν δεν υπάρξει άμεση διακοπή. Αυτό το «ασφάλιστρο» μεταφράζεται σε υψηλότερες τιμές spot και futures, οι οποίες μετακυλίονται γρήγορα στα διυλιστήρια και από εκεί στους καταναλωτές.

Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις – Μεταφορές, προϊόντα, νοικοκυριά

Η άνοδος των καυσίμων δεν μένει μόνο στην αντλία. Επηρεάζει:

• Το κόστος μεταφορών αγαθών (τρόφιμα, είδη πρώτης ανάγκης, βιομηχανικά προϊόντα)
• Τις τιμές τελικών προϊόντων στα ράφια
• Τις δαπάνες των νοικοκυριών για μετακίνηση και θέρμανση
• Την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, ιδίως σε κλάδους υψηλής ενεργειακής έντασης

Σε μια περίοδο όπου ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος, κάθε νέα πίεση στα καύσιμα επιβαρύνει περαιτέρω τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Η στάση του OPEC+ – Πιθανή αύξηση παραγωγής;

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της επόμενης συνεδρίασης των βασικών μελών του OPEC+ την Κυριακή 1 Μαρτίου. Όπως ανέφερε εκπρόσωπος του οργανισμού, εξετάζεται το ενδεχόμενο πιο γενναίας αύξησης της παραγωγής για να αντισταθμιστούν οι φόβοι διαταραχών από το Ιράν. Μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να λειτουργήσει αποσβεστικά στις τιμές, αλλά η αγορά παραμένει επιφυλακτική λόγω της γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Τι να περιμένουμε τις επόμενες ημέρες

Οι τιμές στις αντλίες θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν σταδιακά όσο διατηρείται η ένταση. Αν η κρίση κλιμακωθεί ή υπάρξουν νέα πλήγματα, η ανοδική τάση θα ενισχυθεί. Αντίθετα, μια αποκλιμάκωση ή ξεκάθαρο μήνυμα από OPEC+ για αύξηση παραγωγής μπορεί να φέρει σταθεροποίηση ή μικρή διόρθωση.

Για τους καταναλωτές, η συμβουλή είναι απλή: η παρακολούθηση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή είναι πλέον εξίσου σημαντική με την παρακολούθηση των τιμών στην αντλία. Η ενέργεια έχει γίνει πάλι γεωπολιτικό όπλο – και οι επιπτώσεις φτάνουν γρήγορα μέχρι την τσέπη μας.

Πηγή: Pagenews.gr