Goldman Sachs: «Σοκ» στο φυσικό αέριο έως 130% αν κλείσει το Ορμούζ

Η προειδοποίηση της Goldman Sachs έρχεται σε μια στιγμή που οι αγορές προσπαθούν να αποτιμήσουν το νέο γεωπολιτικό ρίσκο στη Μέση Ανατολή, με τα Στενά του Ορμούζ να μετατρέπονται ξανά στο πιο κρίσιμο «μπουκάλι» της παγκόσμιας ενεργειακής εφοδιαστικής αλυσίδας. Η αμερικανική τράπεζα εκτιμά ότι, αν η ναυτιλία μέσω Ορμούζ διακοπεί πλήρως για έναν μήνα, οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα μπορούσαν να υπερδιπλασιαστούν, με άνοδο έως και 130%, καθώς περίπου το 20% του παγκόσμιου LNG διέρχεται από το στενό πέρασμα, κυρίως φορτία που προέρχονται από το Κατάρ.

Η προειδοποίηση δεν αφορά μόνο μια «θεωρητική» άσκηση. Η ίδια η Ευρώπη έχει ήδη τεθεί σε κατάσταση συναγερμού, με την Ε.Ε. να συγκαλεί ομάδες συντονισμού για την ασφάλεια εφοδιασμού εν μέσω της κλιμάκωσης, ενώ οι τιμές έχουν δείξει ότι μπορούν να αντιδράσουν βίαια ακόμη και πριν υπάρξει παρατεταμένη διακοπή ροών.

Το Ορμούζ ως παγκόσμιος «διακόπτης» LNG

Η καρδιά της ανάλυσης της Goldman βρίσκεται σε μια πραγματικότητα που συχνά υποτιμάται: το LNG δεν είναι «τοπικό» προϊόν, αλλά παγκόσμια αγορά με αλληλεξαρτήσεις. Αν μειωθεί η προσφορά από το Κατάρ, δεν πλήττονται μόνο οι άμεσοι παραλήπτες. Δημιουργείται διεθνής έλλειψη φορτίων, εντείνεται ο ανταγωνισμός για διαθέσιμες ποσότητες και οι τιμές «μεταφέρονται» σχεδόν αυτόματα σε Ευρώπη και Ασία, όπου το LNG έχει γίνει βασικός πυλώνας κάλυψης αναγκών.

Το Κατάρ θεωρείται από τους μεγαλύτερους παίκτες της παγκόσμιας αγοράς LNG και η διαδρομή των εξαγωγών του περνά πρακτικά αναγκαστικά από τα Στενά του Ορμούζ. Σε ένα περιβάλλον έντασης, ακόμη και η αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια διέλευσης μπορεί να δημιουργήσει καθυστερήσεις, αλλαγές δρομολογίων, αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου και τελικά περιορισμό της πραγματικής προσφοράς.

Το σενάριο του ενός μήνα και το «άλμα» έως τα 25 δολάρια/mmBtu

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο κινδύνου που περιγράφεται, μια πλήρης διακοπή διέλευσης για έναν μήνα θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου και τις spot τιμές LNG στην Ασία κατά περίπου 130%, οδηγώντας τις τιμές έως τα 25 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (mmBtu). Στην πράξη, αυτό αντιστοιχεί σε μια απότομη ανατίμηση της ενέργειας που θα «χτυπούσε» πολλαπλά επίπεδα: ηλεκτροπαραγωγή, βιομηχανία, μεταφορές, κόστος θέρμανσης, αλλά και γενικότερα τον πληθωρισμό.

Εδώ βρίσκεται και το κρίσιμο σημείο που υπογραμμίζει η τράπεζα: οι τρέχουσες τιμές, κατά την εκτίμησή της, δεν έχουν ενσωματώσει πλήρως αυτό το ενδεχόμενο ρίσκου. Με άλλα λόγια, η αγορά ίσως παραμένει «φθηνά ασφαλισμένη» απέναντι σε μια διακοπή που, αν συμβεί, θα μπορούσε να προκαλέσει απότομο επαναπροσδιορισμό της ισορροπίας προσφοράς–ζήτησης.

Αν κρατήσει πάνω από δύο μήνες, το ψυχολογικό όριο των 100 €/MWh

Το δεύτερο σκέλος της προειδοποίησης είναι ακόμη πιο ανησυχητικό: αν η διακοπή ξεπεράσει τους δύο μήνες, οι ευρωπαϊκές τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν πάνω από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδα που «ξυπνούν» μνήμες ενεργειακής κρίσης. Σε τέτοιες τιμές, η Goldman θεωρεί πιθανό ότι θα υπάρξει καταναλωτική προσαρμογή σε διεθνές επίπεδο, δηλαδή περιορισμός ζήτησης, επειδή το κόστος θα γίνει απαγορευτικό για ένα μέρος της οικονομίας.

Αυτό το σημείο έχει ιδιαίτερη βαρύτητα: μια παρατεταμένη κρίση LNG δεν θα ήταν απλώς «ακριβό φυσικό αέριο». Θα μπορούσε να μεταφραστεί σε βιομηχανική επιβράδυνση, σε πίεση στα εισοδήματα, σε ενίσχυση πληθωρισμού και σε πολιτικές εντάσεις γύρω από λογαριασμούς ενέργειας.

Γιατί οι ΗΠΑ επηρεάζονται λιγότερο

Η Goldman ξεχωρίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως την αγορά που, συγκριτικά, θα είχε μικρότερες άμεσες επιπτώσεις. Ο λόγος είναι δομικός: οι ΗΠΑ είναι καθαρός εξαγωγέας LNG, ενώ οι μονάδες υγροποίησης λειτουργούν συνήθως κοντά στα όριά τους, άρα δεν μπορούν εύκολα να «ανοίξουν περισσότερο» μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα για να καλύψουν το κενό. Αυτό δεν σημαίνει ότι η αμερικανική αγορά θα μείνει ανεπηρέαστη, αλλά ότι το κύριο σοκ θα μεταφερθεί δυσανάλογα σε Ευρώπη και Ασία, όπου η εξάρτηση από εισαγωγές LNG είναι μεγαλύτερη και οι εναλλακτικές πιο περιορισμένες.

Η Ευρώπη μπροστά σε μια νέα δοκιμασία εφοδιασμού

Η συγκυρία κάνει την εικόνα πιο εύθραυστη. Η Ευρώπη έχει αυξήσει την εξάρτησή της από LNG για να υποκαταστήσει μέρος της απώλειας ρωσικών ροών, γεγονός που καθιστά την αγορά πιο «διεθνοποιημένη» και άρα πιο εκτεθειμένη σε σοκ που ξεκινούν μακριά από τα σύνορά της. Η Ε.Ε. ήδη κινείται σε επίπεδο συντονισμού για την ασφάλεια εφοδιασμού, καθώς η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή έχει φέρει την ενεργειακή διάσταση ξανά στην κορυφή της ατζέντας.

Και εδώ βρίσκεται το παράδοξο: ακόμη κι αν η Ευρώπη δεν «αγοράζει» μεγάλο ποσοστό LNG απευθείας από το Κατάρ, η παγκόσμια τιμή είναι το κανάλι μετάδοσης του σοκ. Αν χαθούν φορτία από την αγορά, αν οι παραδόσεις καθυστερούν ή αν η ναυτιλία καταστεί επικίνδυνη, τότε η διαθέσιμη ποσότητα μειώνεται και το κόστος ανεβαίνει για όλους.

Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο η τιμή, αλλά η διαθεσιμότητα

Η πιο ουσιαστική διάσταση της προειδοποίησης της Goldman είναι ότι το LNG, σε συνθήκες κρίσης, δεν λειτουργεί όπως ένα «συνηθισμένο» εμπόρευμα. Δεν είναι μόνο το πόσο ακριβαίνει, αλλά αν θα υπάρχει επαρκής ποσότητα φορτίων και με ποιο ρίσκο θα μεταφέρονται. Και όταν το σημείο συμφόρησης είναι ένα τόσο στενό πέρασμα όπως το Ορμούζ, η αγορά δεν χρειάζεται να δει ένα πλήρες κλείσιμο για να «τιμολογήσει» πανικό: αρκεί η αβεβαιότητα που αλλάζει τις αποφάσεις των πλοιοκτητών, των ασφαλιστών και των προμηθευτών.

Σε αυτό το περιβάλλον, η προειδοποίηση της Goldman λειτουργεί ως καμπανάκι: το ενεργειακό σοκ μπορεί να μην είναι θεωρητικό, μπορεί να είναι μηχανικό, με φυσικό περιορισμό στη ροή φορτίων, και τότε οι αριθμοί που σήμερα μοιάζουν υπερβολικοί, γίνονται ξαφνικά «μοντέλο επιβίωσης» για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Πηγή: Pagenews.gr