Τουρκία: Πληθωρισμός εκτοξεύεται στο 31,5% τον Φεβρουάριο

Η επιτάχυνση του πληθωρισμού, η εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια και η κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή μετατοπίζουν τις προσδοκίες των αγορών: η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας πιθανότατα θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση της 12ης Μαρτίου, μετά από πέντε συνεχόμενες μειώσεις.

Ο πληθωρισμός στην Τουρκία συνέχισε να επιταχύνεται τον Φεβρουάριο, φτάνοντας το 31,5% σε ετήσια βάση από 30,7% τον Ιανουάριο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που ανακοινώθηκαν την Τρίτη. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει πλήρως τις μέσες προβλέψεις των αναλυτών του Bloomberg και έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, όπου η κεντρική τράπεζα (TCMB) είχε ξεκινήσει έναν κύκλο χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής μετά από μήνες υψηλών επιτοκίων. Ωστόσο, η νέα άνοδος του δείκτη τιμών καταναλωτή, σε συνδυασμό με τους αυξανόμενους γεωπολιτικούς και ενεργειακούς κινδύνους, φαίνεται να «φρενάρει» απότομα τις προσδοκίες για περαιτέρω μειώσεις.

Η εικόνα των τιμών: Τρόφιμα και ενέργεια οδηγούν την άνοδο

Σε μηνιαία βάση, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,96%, σημαντικά χαμηλότερα από το 4,84% του Ιανουαρίου, ωστόσο η ετήσια επιτάχυνση δείχνει ότι οι πιέσεις παραμένουν ισχυρές. Καθοριστικό ρόλο στην άνοδο του Φεβρουαρίου έπαιξαν οι τιμές των τροφίμων, οι οποίες επιταχύνθηκαν αισθητά σε ετήσια βάση, ενώ οι βασικοί δείκτες πληθωρισμού (core inflation) δεν υποχώρησαν κάτω από το 2% σε μηνιαία βάση – ένα επίπεδο που θεωρείται κρίσιμο για τη βιωσιμότητα της αποκλιμάκωσης.

Η επικεφαλής οικονομολόγος της Garanti BBVA, Seda Guler Mert, τόνισε ότι ο πληθωρισμός τροφίμων παραμένει ιδιαίτερα επίμονος, ενώ οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δημιουργούν επιπλέον ανοδικούς κινδύνους μέσω του ενεργειακού κόστους. Η Τουρκία, ως καθαρός εισαγωγέας πετρελαίου και φυσικού αερίου, είναι εξαιρετικά ευάλωτη σε κάθε διαταραχή της παγκόσμιας προσφοράς. Οι πρόσφατες αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, σε συνδυασμό με την ευρύτερη κλιμάκωση της σύγκρουσης, ενισχύουν τον φόβο για νέα εκτίναξη των τιμών ενέργειας – ένα σενάριο που θα μπορούσε να μετατρέψει την τρέχουσα επιβράδυνση σε νέο κύμα πληθωρισμού.

Η κεντρική τράπεζα υπό πίεση: Από τις μειώσεις στην παύση

Μέχρι πρόσφατα, η Τουρκική Κεντρική Τράπεζα είχε προχωρήσει σε πέντε διαδοχικές μειώσεις επιτοκίων, ανταποκρινόμενη στις πιέσεις της κυβέρνησης Ερντογάν για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Ωστόσο, τα νέα δεδομένα και οι εξωτερικοί κίνδυνοι έχουν αλλάξει δραματικά το σκηνικό. Αναλυτές από την JPMorgan, την Deutsche Bank και άλλους θεσμικούς φορείς αναθεωρούν πλέον τις προβλέψεις τους, εκτιμώντας ότι η συνεδρίαση της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής στις 12 Μαρτίου θα καταλήξει σε παύση των μειώσεων, αντί για νέα μείωση 100 μονάδων βάσης όπως αναμενόταν προηγουμένως.

Στα παράγωγα επιτοκίων, τα one-month και three-month overnight index swaps κατέγραψαν την μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο εδώ και έναν χρόνο, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι οι αγορές «τιμολογούν» υψηλότερα επιτόκια για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Η JPMorgan, σύμφωνα με τον αναλυτή Fatih Akcelik, ανέβασε την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό στο τέλος του έτους στο 25% και αντικατέστησε την εκτίμηση μείωσης με πρόβλεψη παύσης. Ακόμη πιο απαισιόδοξοι εμφανίζονται οι αναλυτές της Deutsche Bank, οι οποίοι προειδοποιούν ότι εάν το σοκ πετρελαίου διαρκέσει, το επιτόκιο στο τέλος του 2026 μπορεί να κινηθεί προς το 30% ή και υψηλότερα.

Αντίδραση αγορών και παρεμβάσεις της TCMB

Η ανακοίνωση των στοιχείων προκάλεσε αρχική νευρικότητα στις αγορές, με τις εμπορικές τράπεζες να παρεμβαίνουν άμεσα πωλώντας ξένο νόμισμα για να στηρίξουν τη λίρα. Η τουρκική λίρα παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη στα 43,96 έναντι του δολαρίου, ενώ τα ομόλογα ενισχύθηκαν ελαφρά, με την απόδοση του διετούς να υποχωρεί κατά 12 μονάδες βάσης στο 37%.

Για να περιορίσει την πίεση στη ρευστότητα και να αποτρέψει απότομες διακυμάνσεις, η κεντρική τράπεζα ανέστειλε προσωρινά τον δανεισμό στο βασικό επιτόκιο και κατεύθυνε τις τράπεζες στο overnight παράθυρο με κόστος 40%, αυξάνοντας σημαντικά το βραχυπρόθεσμο κόστος χρήματος. Η κίνηση αυτή βοήθησε τη λίρα να υπεραποδώσει έναντι άλλων αναδυόμενων νομισμάτων, διατηρώντας σταθερότητα σε ένα εξαιρετικά αβέβαιο περιβάλλον.

Γεωπολιτική αστάθεια: Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την τουρκική οικονομία

Ο Nick Rees της Monex Europe υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μετατοπίζουν την ισορροπία κινδύνων υπέρ μιας στάσης αναμονής. Μια πιθανή εκεχειρία πριν από τη συνεδρίαση της 12ης Μαρτίου θα μπορούσε να επαναφέρει στο τραπέζι το σενάριο νέας μείωσης, ωστόσο η τρέχουσα κλιμάκωση αναθεωρεί τις προσδοκίες χαλάρωσης όχι μόνο στην Τουρκία, αλλά και σε ολόκληρη την Ανατολική Ευρώπη, τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η κυβέρνηση εξακολουθεί να εκτιμά ότι το κλίμα θα βελτιωθεί τους επόμενους μήνες, περιορίζοντας τις πληθωριστικές πιέσεις, ωστόσο οι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί. Η εξάρτηση της Τουρκίας από εισαγόμενη ενέργεια, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εντάσεις, καθιστά την οικονομία ευάλωτη σε εξωγενείς σοκ που δύσκολα ελέγχονται από τη νομισματική πολιτική.

Σε κάθε περίπτωση, ο Φεβρουάριος του 2026 φαίνεται να σηματοδοτεί μια καμπή: από τον κύκλο χαλάρωσης σε μια φάση προσοχής και πιθανής σταθεροποίησης, μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο στη Μέση Ανατολή και να αποτιμηθούν πλήρως οι επιπτώσεις στην ενέργεια και τα τρόφιμα.

Πηγή: Pagenews.gr