Morgan Stanley: Το Brent μπορεί να εκτιναχθεί πολύ πάνω από τα 130 δολάρια

Η αγορά πετρελαίου βρίσκεται ξανά σε καθεστώς ακραίας νευρικότητας, με τη Morgan Stanley να προειδοποιεί ότι οι τιμές του Brent μπορεί να κινηθούν πολύ πάνω από τα 130 δολάρια το βαρέλι εάν οι διαταραχές στη ροή μέσω του Στενού του Ορμούζ συνεχιστούν. Ο στρατηγικός αναλυτής της τράπεζας, Martijn Rats, επισημαίνει ότι το μέγεθος του σοκ στην προσφορά είναι τέτοιο, ώστε η αγορά ενδέχεται να χρειαστεί αισθητά υψηλότερες τιμές για να περιοριστεί η ζήτηση και να επανέλθει μια εύθραυστη ισορροπία.

Η προειδοποίηση αυτή έρχεται σε μια στιγμή όπου η ενεργειακή αγορά δεν αποτιμά πλέον μόνο τον γεωπολιτικό κίνδυνο, αλλά και τις πραγματικές δυσλειτουργίες στην εφοδιαστική αλυσίδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται διεθνείς αναλύσεις, περισσότερα από 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού, condensates και καυσίμων διέρχονται καθημερινά από το Στενό του Ορμούζ, μια θαλάσσια αρτηρία από την οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό οι εξαγωγές Σαουδικής Αραβίας, Ιράν, ΗΑΕ, Κουβέιτ και Ιράκ, αλλά και σχεδόν το σύνολο των εξαγωγών LNG του Κατάρ.

Το σοκ προσφοράς που θυμίζει πανδημία, αλλά με αντίθετο πρόσημο

Ο Martijn Rats περιγράφει την τρέχουσα αναταραχή ως σοκ αντίστοιχου μεγέθους με εκείνο που είχε προκαλέσει η κατάρρευση της ζήτησης στους πρώτους μήνες της πανδημίας COVID-19, μόνο που τώρα η πίεση λειτουργεί αντίστροφα: η παγκόσμια αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη όχι με πλεόνασμα, αλλά με ξαφνική έλλειψη πετρελαίου. Η αποτίμηση αυτή δεν είναι απλώς αριθμητική. Αντανακλά το γεγονός ότι ο κόσμος καλείται να διαχειριστεί ένα ενδεχόμενο έλλειμμα σε όγκους που συνήθως ξεπερνούν τις περισσότερες κλασικές ανισορροπίες προσφοράς και ζήτησης.

Το κρίσιμο στοιχείο, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, δεν είναι μόνο η διάρκεια της κρίσης, αλλά κυρίως το πόσο πετρέλαιο θα συνεχίσει να περνά από το Στενό και για πόσο διάστημα. Αυτή η παράμετρος εξηγεί γιατί η αγορά παραμένει τόσο ευάλωτη σε κάθε νέα πληροφορία από τη Μέση Ανατολή. Ακόμη και αν δεν υπάρξει πλήρης διακοπή για μεγάλο χρονικό διάστημα, μια παρατεταμένη μερική υπολειτουργία της διόδου αρκεί για να μεταβάλει δραστικά τις ισορροπίες.

Η πρώτη πίεση φαίνεται ήδη στα ασιατικά διυλιστήρια

Η κρίση δεν παραμένει θεωρητική. Έχει ήδη αρχίσει να περνά στην πραγματική οικονομία και ειδικά στην Ασία, όπου πολλά διυλιστήρια εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από προμήθειες αργού που προέρχονται από περιοχές πίσω από το Στενό του Ορμούζ. Το Reuters μετέδωσε ότι ασιατικά διυλιστήρια έχουν αρχίσει να μειώνουν ρυθμούς λειτουργίας ή να φέρνουν νωρίτερα προγραμματισμένες συντηρήσεις, προκειμένου να διαφυλάξουν αποθέματα αργού μπροστά στην αβεβαιότητα των φορτώσεων.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται έντονα και στα περιθώρια διύλισης. Στη Σιγκαπούρη, τα σύνθετα refining margins εκτινάχθηκαν κοντά στα 30 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022, καθώς η αγορά προσπαθεί να απορροφήσει τον συνδυασμό έλλειψης αργού και φόβων για περαιτέρω περικοπές στη λειτουργία των διυλιστηρίων. Το Reuters σημείωσε επίσης ότι τα margins για αεροπορικό καύσιμο και diesel οδήγησαν την άνοδο, επιβεβαιώνοντας ότι η πίεση δεν περιορίζεται στο αργό, αλλά περνά γρήγορα και στα προϊόντα.

Το καύσιμο αεροσκαφών στέλνει το πρώτο καμπανάκι κινδύνου

Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η εικόνα στην αγορά jet fuel. Στη Σιγκαπούρη, η spot τιμή του κηροζίνης αεροσκαφών εκτινάχθηκε στα 225,44 δολάρια το βαρέλι στις 5 Μαρτίου, σημειώνοντας άλμα 72% μέσα σε μία ημέρα και άνοδο 140% σε σχέση με τα 93,45 δολάρια της 27ης Φεβρουαρίου, σύμφωνα με το Reuters. Αυτό δείχνει ότι η αγορά καυσίμων προεξοφλεί ήδη πολύ πιο σφιχτές συνθήκες εφοδιασμού στις επόμενες εβδομάδες.

Το jet fuel θεωρείται από τα πιο ευαίσθητα τμήματα της αλυσίδας, καθώς τα αποθέματά του είναι συνήθως χαμηλότερα και απαιτούν εξειδικευμένη αποθήκευση. Όταν λοιπόν αυτή η αγορά αντιδρά τόσο βίαια, στέλνει ένα ευρύτερο μήνυμα: ότι το πρόβλημα στο Ορμούζ δεν αξιολογείται πλέον ως πρόσκαιρη αναστάτωση, αλλά ως σοβαρή απειλή για τη φυσική επάρκεια καυσίμων.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι εξαγωγές, αλλά και η αποθήκευση

Ένα δεύτερο, εξίσου κρίσιμο, μέτωπο αφορά την παραγωγή. Εάν οι εξαγωγές συνεχίσουν να περιορίζονται, οι αποθηκευτικοί χώροι στα κράτη του Κόλπου θα γεμίσουν γρήγορα και τότε οι παραγωγοί δεν θα έχουν άλλη επιλογή από το να μειώσουν άντληση και επεξεργασία. Το Reuters έχει ήδη μεταδώσει ότι το Ιράκ αναγκάστηκε να μειώσει την παραγωγή του κατά περίπου 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, με αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι οι περικοπές θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 3 εκατ. βαρέλια την ημέρα εάν τα τάνκερ συνεχίσουν να μην κινούνται ελεύθερα.

Στο ίδιο μοτίβο, το Κουβέιτ έχει επίσης αρχίσει να μειώνει παραγωγή και λειτουργία διυλιστηρίων λόγω έλλειψης διαθέσιμης αποθήκευσης και προβλημάτων στις εξαγωγές, ενώ αναλυτές που επικαλείται το Reuters θεωρούν πιθανό ότι ανάλογες πιέσεις θα εμφανιστούν και σε άλλους παραγωγούς του Κόλπου εάν η εμπλοκή παραταθεί. Με απλά λόγια, το «μαξιλάρι» του συστήματος δεν είναι ανεξάντλητο. Οι δεξαμενές γεμίζουν, και όταν γεμίσουν, η κρίση περνά από τη μεταφορά στην ίδια την παραγωγή.

Τα τρία σενάρια για το Brent

Η Morgan Stanley ουσιαστικά σκιαγραφεί τρία βασικά σενάρια για την πορεία των τιμών. Στο ήπιο σενάριο, οι ροές αποκαθίστανται σχετικά γρήγορα και η αναστάτωση αποδεικνύεται προσωρινή. Σε αυτή την περίπτωση, το Brent θα μπορούσε να κινηθεί στην περιοχή των 80 με 90 δολαρίων πριν αποκλιμακωθεί καθώς ομαλοποιούνται οι συνθήκες προσφοράς.

Στο ενδιάμεσο σενάριο, οι ροές επανέρχονται μόνο μερικώς και η αγορά συνεχίζει να αντιμετωπίζει έλλειμμα αρκετών εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Εδώ, τα 100 δολάρια το βαρέλι δεν συνιστούν υπερβολή, αλλά έναν μηχανισμό προσαρμογής που θα λειτουργήσει ως εργαλείο περιορισμού της ζήτησης και αποκατάστασης μιας νέας ισορροπίας. Αυτή η εκτίμηση συνάδει και με άλλες αναλύσεις που καταγράφει το Reuters, σύμφωνα με τις οποίες ορισμένοι μεγάλοι οίκοι βλέπουν εύκολα τριψήφιες τιμές αν η κρίση συνεχιστεί.

Στο δυσμενέστερο σενάριο, η διακοπή ή η πολύ σοβαρή υπολειτουργία του Ορμούζ διαρκεί αρκετές εβδομάδες. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η αγορά παύει να στηρίζεται στα αποθέματα και αναγκάζεται να αναζητήσει το επίπεδο τιμών που θα καταστρέψει ουσιαστικά τη ζήτηση. Εκεί ακριβώς εντάσσεται και η πρόβλεψη για Brent πολύ πάνω από τα 130 δολάρια, καθώς τότε η τιμή γίνεται το μοναδικό αποτελεσματικό εργαλείο εξισορρόπησης.

Γιατί η αγορά παρακολουθεί κάθε κίνηση στο Ορμούζ

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει η σημαντικότερη ενεργειακή πύλη του πλανήτη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Reuters Graphics, από εκεί περνούν πάνω από 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως, δηλαδή περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και περίπου το 27% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Γι’ αυτό και κάθε εμπλοκή στην περιοχή ξεπερνά κατά πολύ τα όρια μιας τοπικής κρίσης.

Η μέχρι τώρα συμπεριφορά της αγοράς δείχνει ότι οι επενδυτές εξακολουθούν να ελπίζουν σε μια σχετικά σύντομη διαταραχή. Ωστόσο, το Reuters έχει ήδη επισημάνει ότι αυτή η αισιοδοξία μπορεί να αποδειχθεί παραπλανητική, καθώς κάθε επιπλέον ημέρα πίεσης αυξάνει τα bottlenecks για τους εξαγωγείς της Μέσης Ανατολής και βαθαίνει τα ελλείμματα για τους αγοραστές στην Ασία και αλλού.

Η προειδοποίηση της Morgan Stanley ως μήνυμα προς όλη την αγορά

Η μεγάλη σημασία της παρέμβασης της Morgan Stanley δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των 130 δολαρίων. Βρίσκεται στο ότι μία από τις ισχυρότερες φωνές της διεθνούς αγοράς λέει ανοιχτά πως, εάν το Ορμούζ παραμείνει μπλοκαρισμένο ή σοβαρά περιορισμένο, η άνοδος των τιμών δεν θα είναι μια απλή χρηματιστηριακή υπερβολή αλλά μια αναγκαστική προσαρμογή της παγκόσμιας οικονομίας σε μια νέα πραγματικότητα έλλειψης.

Αυτό σημαίνει ότι οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές. Αν οι ροές αποκατασταθούν, η αγορά μπορεί να αποκλιμακωθεί σχετικά γρήγορα. Αν όμως η συμφόρηση παραταθεί, τότε το σοκ θα περάσει από τα charts των traders στην τσέπη καταναλωτών, αεροπορικών εταιρειών, βιομηχανιών και οικονομιών που εξαρτώνται από φθηνή και σταθερή ενέργεια. Και τότε το σενάριο για Brent πάνω από τα 130 δολάρια δεν θα μοιάζει με ακραία υπόθεση, αλλά με το κόστος μιας παγκόσμιας ενεργειακής αναμέτρησης που μόλις αρχίζει να δείχνει το πραγματικό της μέγεθος.

Πηγή: Pagenews.gr