Πλαφόν στα καύσιμα για «φρένο» στην αισχροκέρδεια – Ποιοι κερδίζουν, ποιοι πληρώνουν τον λογαριασμό

Η κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει άμεσο «φρένο» στην κερδοσκοπία που απειλεί να εκτινάξει τις τιμές καυσίμων και βασικών προϊόντων, ανακοινώνοντας πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τρεις μήνες σε βενζίνη, diesel και είδη πρώτης ανάγκης.

Η απόφαση, που σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές ενδέχεται να τεθεί σε εφαρμογή ακόμη και από τα μεσάνυχτα, έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς έντασης και ενεργειακής αβεβαιότητας. Στόχος είναι να αποφευχθούν φαινόμενα αισχροκέρδειας στην ελληνική αγορά, καθώς οι διεθνείς εξελίξεις στη Μέση Ανατολή προκαλούν ήδη νευρικότητα στις αγορές ενέργειας.

Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ανάγνωση των αριθμών δείχνει ότι τα αποτελέσματα δεν θα είναι ίδια για όλους τους οδηγούς.

Ποιοι κερδίζουν και ποιοι όχι

Με βάση το νέο πλαίσιο:

• Οι εταιρείες εμπορίας καυσίμων δεν θα μπορούν να προσθέτουν περιθώριο μεγαλύτερο από 5 λεπτά ανά λίτροστην τιμή που αγοράζουν από τα διυλιστήρια.
• Τα πρατήρια καυσίμων δεν θα μπορούν να προσθέτουν πάνω από 12 λεπτά ανά λίτρο στην τιμή αγοράς.

Έτσι το συνολικό περιθώριο κέρδους διαμορφώνεται στα 17 λεπτά ανά λίτρο.

Αυτό όμως έχει διαφορετικές επιπτώσεις ανά καύσιμο:

• Στη βενζίνη, το μέσο περιθώριο ήταν περίπου 15,5 λεπτά. Θεωρητικά λοιπόν το νέο όριο δεν μειώνει την τιμή, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσε ακόμη και να οδηγήσει σε μικρή αύξηση.
• Στο diesel κίνησης, το περιθώριο έφθανε περίπου 19,4 λεπτά, άρα το πλαφόν πιέζει προς τα κάτω τα περιθώρια και δυνητικά τις τιμές.

Με απλά λόγια, οι οδηγοί πετρελαιοκίνητων οχημάτων είναι οι πιθανοί κερδισμένοι, ενώ όσοι κινούνται με βενζίνη πιθανόν να μην δουν ουσιαστική διαφορά.

Το μέτρο επεκτείνεται και στα τρόφιμα

Η παρέμβαση δεν περιορίζεται μόνο στα καύσιμα.

Με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, η κυβέρνηση θέτει επίσης ανώτατο όριο στο ποσοστό περιθωρίου κέρδους για προϊόντα πρώτης ανάγκης, όπως τρόφιμα και βασικά αγαθά.

Η ρύθμιση προβλέπει ότι:

• Καμία επιχείρηση στην εφοδιαστική αλυσίδα (βιομηχανία τροφίμων, χονδρεμπόριο, σούπερ μάρκετ, εμπορικές εταιρείες)
• δεν θα μπορεί να πουλά με μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους από εκείνο που ίσχυε το 2025.

Το μέτρο θα ισχύσει για τρεις μήνες, ενώ στα τέλη Ιουνίου θα επανεξεταστεί ποια προϊόντα θα παραμείνουν στο καθεστώς πλαφόν.

Ειδικό καθεστώς για τα νησιά

Στις νησιωτικές περιοχές, όπου το κόστος μεταφοράς καυσίμων είναι υψηλότερο, προβλέπεται εξαίρεση με επιπλέον περιθώριο πέραν των 5 λεπτών για τις εταιρείες εμπορίας.

Το ακριβές ύψος του πρόσθετου περιθωρίου θα καθοριστεί με υπουργική απόφαση, γεγονός που ήδη προκαλεί συζητήσεις στην αγορά για το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη.

Το πολιτικό μήνυμα Μητσοτάκη

Το πρωί, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και είναι έτοιμη να παρέμβει όπου χρειαστεί.

«Δεν πρέπει αυτή η αναταραχή να οδηγήσει σε φαινόμενα κερδοσκοπίας», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι το πλαφόν αποτελεί προληπτική κίνηση απέναντι σε πιθανές στρεβλώσεις της αγοράς.

Η παρέμβαση έχει σαφές πολιτικό στίγμα: η κυβέρνηση επιδιώκει να δείξει ότι δεν θα επιτρέψει επανάληψη φαινομένων ακρίβειας όπως αυτά της ενεργειακής κρίσης των προηγούμενων ετών.

Το παρασκήνιο της απόφασης

Πίσω από τις ανακοινώσεις, κυβερνητικές πηγές αναγνωρίζουν ότι η κίνηση έχει και έντονη πολιτική διάσταση.

Η ανησυχία για νέο κύμα ακρίβειας σε καύσιμα και τρόφιμα είχε ήδη αρχίσει να καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις, ενώ στο οικονομικό επιτελείο υπήρχε φόβος ότι μια απότομη άνοδος τιμών θα μπορούσε να ακυρώσει το αφήγημα σταθερότητας της οικονομίας.

Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει το σενάριο όπου οι διεθνείς εξελίξεις χρησιμοποιηθούν ως πρόσχημα για αυξήσεις τιμών στην εγχώρια αγορά.

Γι’ αυτό και οι έλεγχοι στην αγορά έχουν ήδη ενταθεί, με στόχο να εντοπιστούν περιπτώσεις υπερβολικών περιθωρίων κέρδους ή τεχνητών ανατιμήσεων.

Η επόμενη δοκιμασία της αγοράς

Το μεγάλο ερώτημα τώρα είναι πώς θα αντιδράσει η αγορά καυσίμων και τροφίμων.

Αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι το πλαφόν μπορεί να λειτουργήσει βραχυπρόθεσμα ως «ψυχολογικό φρένο» στις αυξήσεις, αλλά δεν αποτελεί μόνιμη λύση αν οι διεθνείς τιμές ενέργειας συνεχίσουν να ανεβαίνουν.

Άλλοι προειδοποιούν ότι οι πραγματικές τιμές θα κριθούν τελικά από το κόστος εισαγωγής και τη διεθνή αγορά πετρελαίου, κάτι που καμία εθνική κυβέρνηση δεν μπορεί να ελέγξει πλήρως.

Σε κάθε περίπτωση, η επόμενη τριμηνία θα αποτελέσει τεστ για την αποτελεσματικότητα της παρέμβασης, αλλά και για το αν το μέτρο θα εξελιχθεί σε ένα ακόμη επεισόδιο της διαρκούς μάχης μεταξύ κράτους και αγοράς για τον έλεγχο των τιμών.

Πηγή: pagenews.gr