Η ΕΚΤ ξαναβλέπει το inflation risk: Ο πόλεμος στο Ιράν σπρώχνει τις αγορές προς σενάριο ανόδου επιτοκίων
Πηγή Φωτογραφίας: Reuters/Η ΕΚΤ ξαναβλέπει το inflation risk: Ο πόλεμος στο Ιράν σπρώχνει τις αγορές προς σενάριο ανόδου επιτοκίων
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται ξανά σε ένα γνώριμο αλλά πολιτικά δύσκολο σημείο: απέναντι σε ένα σοκ προσφοράς με έντονο γεωπολιτικό αποτύπωμα, το οποίο απειλεί να περάσει από την ενέργεια στον γενικό πληθωρισμό και, στη συνέχεια, στις προσδοκίες τιμών. Η κλιμάκωση του πολέμου με επίκεντρο το Ιράν και το άλμα στις τιμές του πετρελαίου έχουν αναγκάσει τις αγορές να επανατιμολογήσουν την πορεία των επιτοκίων στην ευρωζώνη, μετατοπίζοντας το βασικό σενάριο από τη σταθερότητα προς το ενδεχόμενο νέας σύσφιγξης.
Οι αγορές ομολόγων και τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια κινούνται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση. Σύμφωνα με το Reuters, η αγορά τιμολογεί πλέον περίπου 30 έως 35 μονάδες βάσης αυξήσεων μέσα στο 2026, όταν πριν από την πρόσφατη κλιμάκωση κυριαρχούσε η εκτίμηση ότι η ΕΚΤ θα παρέμενε ουσιαστικά αμετάβλητη. Η αλλαγή αυτή συνδέεται ευθέως με την άνοδο του ενεργειακού κόστους και τον φόβο ότι το σοκ δεν θα μείνει βραχύβιο.
Παρά την ανατιμολόγηση, οι ίδιοι οι κεντρικοί τραπεζίτες αποφεύγουν να δώσουν σήμα άμεσης κίνησης. Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Εσθονίας, Madis Müller, δήλωσε ότι η πιθανότητα η επόμενη κίνηση να είναι προς τα πάνω έχει αυξηθεί τις τελευταίες εβδομάδες, αλλά υπογράμμισε ότι η ΕΚΤ δεν πρέπει να βιαστεί πριν διαπιστώσει αν η άνοδος στην ενέργεια είναι παροδική ή πιο επίμονη. Αντίστοιχα, ο Gediminas Šimkus ζήτησε ψυχραιμία όσο η γεωπολιτική εικόνα παραμένει ρευστή, ενώ ο Martin Kocher επέμεινε ότι η Φρανκφούρτη πρέπει να διατηρήσει ευελιξία και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Το ίδιο μήνυμα, με ελαφρώς πιο «γερακίσιο» τόνο, έστειλαν και άλλοι αξιωματούχοι. Ο Joachim Nagel τόνισε ότι σε αυτή τη φάση ο άμεσος κίνδυνος από τη σύγκρουση φαίνεται να περνά περισσότερο μέσα από τον πληθωρισμό παρά από την ανάπτυξη, ενώ ο αντιπρόεδρος Luis de Guindos προειδοποίησε ότι η μεταβλητότητα στις αγορές μπορεί να ενισχύσει το σοκ και να περιπλέξει την πρόβλεψη της πορείας των τιμών. Η Christine Lagarde έχει επίσης επισημάνει ότι η ΕΚΤ θέλει να αποφύγει μια επανάληψη του 2022-2023, όταν η ενέργεια λειτούργησε ως καταλύτης για ένα πολύ πιο επίμονο κύμα ανατιμήσεων.
Αυτό ακριβώς είναι το κρίσιμο σημείο για τη νομισματική πολιτική: η ΕΚΤ δεν αντιδρά μηχανικά στο πετρέλαιο, αλλά στη διάρκεια και στη διάχυση του σοκ. Αν η άνοδος των τιμών ενέργειας αποδειχθεί προσωρινή, η τράπεζα μπορεί να την «κοιτάξει μέσα από αυτήν». Αν όμως αρχίσει να τροφοδοτεί μισθολογικές απαιτήσεις, πυρήνα πληθωρισμού και προσδοκίες, τότε η πίεση για αυστηρότερη πολιτική θα αυξηθεί απότομα. Αυτή η λογική αποτυπώνεται και στις προβολές της ίδιας της ΕΚΤ, η οποία στις τελευταίες διαθέσιμες μακροοικονομικές εκτιμήσεις εξακολουθούσε να βλέπει την πορεία του πληθωρισμού να συγκλίνει γύρω από τον στόχο μεσοπρόθεσμα, προτού ξεσπάσει το νέο γεωπολιτικό επεισόδιο.
Η ιστορική μνήμη του 2022 βαραίνει πλέον πολύ περισσότερο από ό,τι πριν από μερικούς μήνες. Τότε, η ενεργειακή κρίση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία εκτόξευσε τον πληθωρισμό της ευρωζώνης και ανάγκασε την ΕΚΤ να κινηθεί επιθετικά από ένα εξαιρετικά χαλαρό σημείο εκκίνησης. Σήμερα η κατάσταση δεν είναι ίδια: η νομισματική πολιτική βρίσκεται ήδη σε πολύ πιο ουδέτερο επίπεδο και δεν υπάρχουν τα αρνητικά επιτόκια ή το ίδιο εύρος αγορών ομολόγων που χαρακτήριζαν την προηγούμενη φάση. Όμως ακριβώς γι’ αυτό οι αγορές θεωρούν ότι η Φρανκφούρτη έχει πλέον μικρότερη ανοχή σε μια νέα ενεργειακή αναζωπύρωση.
Στο παρασκήνιο, οι επενδυτές δεν κοιτούν μόνο τις δηλώσεις των κεντρικών τραπεζιτών, αλλά και τη δομή του ίδιου του σοκ. Η BlackRock έχει επισημάνει ότι ο τελικός αντίκτυπος του πολέμου θα κριθεί από τη διάρκεια της σύγκρουσης και το κατά πόσο θα υπάρξει πραγματική βλάβη στις ενεργειακές ροές, όχι απλώς από το αρχικό ξέσπασμα μεταβλητότητας. Αυτό εξηγεί γιατί κάθε επεισόδιο γύρω από τα Στενά του Ορμούζ μεταφράζεται γρήγορα σε αυξημένα inflation hedges, υψηλότερες αποδόσεις και πιο επιθετική τιμολόγηση στο μέτωπο των επιτοκίων.
Η επόμενη κρίσιμη ημερομηνία είναι ήδη γνωστή: η συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ ολοκληρώνεται στις 19 Μαρτίου 2026. Το ημερολόγιο της ίδιας της τράπεζας το επιβεβαιώνει, αλλά το βασικό μήνυμα από τις μέχρι τώρα διαρροές και δηλώσεις είναι ότι δεν υπάρχει ακόμη οργανωμένο μέτωπο υπέρ άμεσης αύξησης εκείνη τη μέρα. Αυτό δεν σημαίνει χαλάρωση· σημαίνει ότι η ΕΚΤ θέλει να αγοράσει χρόνο για να δει αν η κίνηση στην ενέργεια θα αποκλιμακωθεί ή θα περάσει στα σκληρά στοιχεία.
Για τις αγορές, πάντως, το βασικό συμπέρασμα είναι ήδη σαφές: η ΕΚΤ δεν είναι ακόμη έτοιμη να πατήσει τη σκανδάλη, αλλά έχει βάλει το δάκτυλο πιο κοντά από πριν. Και όσο το πετρέλαιο παραμένει ασταθές, όσο οι ενεργειακές ροές στη Μέση Ανατολή αμφισβητούνται και όσο οι πληθωριστικές προσδοκίες δείχνουν ευάλωτες, τόσο η πιθανότητα αυστηρότερης πολιτικής θα συνεχίσει να ενσωματώνεται στις τιμές των assets της ευρωζώνης. Το ερώτημα δεν είναι πια αν οι αγορές φοβούνται νέο κύκλο αυξήσεων, αλλά αν η γεωπολιτική θα δώσει στην ΕΚΤ τον λόγο να τον επικυρώσει.
Πηγές εμπλουτισμού: Reuters, ECB Governing Council calendar, ECB macroeconomic projections, συνέντευξη Philip Lane στην ECB, BlackRock Investment Institute.
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
Το σχόλιο σας