ΗΠΑ–Κίνα: Εμπορική προσέγγιση με φόντο τη γεωπολιτική καταιγίδα
Πηγή Φωτογραφίας: Reuters/ΗΠΑ–Κίνα: Εμπορική προσέγγιση με φόντο τη γεωπολιτική καταιγίδα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα φαίνεται να πλησιάζουν σε έναν νέο κύκλο περιορισμένων αλλά πολιτικά σημαντικών εμπορικών συμφωνιών, καθώς ανώτεροι αξιωματούχοι των δύο χωρών επιχείρησαν στο Παρίσι να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο συνεννόησης ενόψει της πολυσυζητημένης συνάντησης του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ αργότερα μέσα στον μήνα. Παρότι οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν με βασικό στόχο τη βελτίωση των οικονομικών σχέσεων, η συγκυρία τις μετατρέπει σε κάτι πολύ μεγαλύτερο: σε μια προσπάθεια σταθεροποίησης της πιο κρίσιμης διμερούς σχέσης στον κόσμο, την ώρα που ο διεθνής ορίζοντας σκοτεινιάζει από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Στο επίκεντρο των επαφών βρέθηκαν ζητήματα όπως οι αγορές αγροτικών προϊόντων, η πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά, οι ενεργειακές ροές και η δημιουργία μηχανισμών «διαχειριζόμενου εμπορίου» που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις τριβές χωρίς να απαιτούν μια μεγάλη, συνολική εμπορική συμφωνία. Οι δύο πλευρές εμφανίζονται να αναζητούν ρεαλιστικές λύσεις, όχι θεαματικές ανατροπές.
Οι συνομιλίες στο Παρίσι και το κλίμα προσεκτικής προσέγγισης
Οι επαφές πραγματοποιήθηκαν στην έδρα του ΟΟΣΑ στο Παρίσι, με επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και της κινεζικής τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ. Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές που παρακολουθούν τις διαπραγματεύσεις, το κλίμα χαρακτηρίστηκε «αξιοσημείωτα σταθερό», κάτι που από μόνο του θεωρείται σημαντική εξέλιξη μετά από χρόνια εμπορικής αντιπαράθεσης, δασμών και αμοιβαίας καχυποψίας.
Οι αξιωματούχοι συναντήθηκαν επί ώρες, εξετάζοντας τομείς όπου το διμερές εμπόριο θα μπορούσε να ενισχυθεί χωρίς να αγγίξει ανοιχτά πεδία στρατηγικής σύγκρουσης. Η λογική των συνομιλιών δεν δείχνει να είναι η πλήρης εξομάλυνση των σχέσεων, αλλά η δημιουργία ενός λειτουργικού πλαισίου συνύπαρξης σε επιλεγμένους τομείς, όπου και οι δύο πλευρές μπορούν να εμφανίσουν κέρδη χωρίς να θεωρηθεί ότι υποχωρούν σε ζητήματα υψηλής στρατηγικής σημασίας.
Η σύνοδος Τραμπ–Σι στη σκιά του πολέμου
Η προγραμματισμένη συνάντηση των δύο ηγετών στο Πεκίνο αποκτά ιδιαίτερο βάρος ακριβώς επειδή δεν θα διεξαχθεί σε ένα ουδέτερο περιβάλλον. Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές έχουν ήδη επιβαρύνει το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η πραγματοποίηση του ταξιδιού του στην Κίνα συνδέεται και με τη στάση του Πεκίνου απέναντι στην κρίση στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο πετρέλαιο. Με αυτόν τον τρόπο, η αμερικανική πλευρά συνδέει ανοιχτά την οικονομική ατζέντα με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, επιβεβαιώνοντας ότι στη σημερινή διεθνή πραγματικότητα οι διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στο εμπόριο, την ασφάλεια και την ενέργεια γίνονται όλο και πιο θολές.
Παρά τις εντάσεις, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και το Πεκίνο δείχνουν να θέλουν να αποφύγουν μια νέα φάση ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Οι δύο οικονομίες παραμένουν τόσο αλληλεξαρτώμενες, ώστε μια πλήρης αποσταθεροποίηση θα είχε συνέπειες σε παγκόσμια κλίμακα.
Οι αγορές αγροτικών προϊόντων στο επίκεντρο
Ένα από τα πιο απτά και πολιτικά αξιοποιήσιμα αποτελέσματα των συνομιλιών φαίνεται να αφορά την αύξηση των κινεζικών αγορών αμερικανικών αγροτικών προϊόντων. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαρρέουν από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, η κινεζική πλευρά εμφανίζεται διατεθειμένη να αυξήσει τις εισαγωγές σε προϊόντα όπως τα πουλερικά, το βοδινό κρέας και άλλες αγροτικές καλλιέργειες πέρα από τη σόγια.
Η εξέλιξη αυτή έχει διπλό όφελος για την αμερικανική πλευρά. Από τη μία συμβάλλει στη μείωση του εμπορικού ελλείμματος με την Κίνα, από την άλλη προσφέρει πολιτικό όφελος στον Τραμπ, καθώς οι Αμερικανοί αγρότες αποτελούν μια ιδιαίτερα σημαντική εκλογική βάση. Η επαναφορά του αγροτικού εμπορίου ως κεντρικού στοιχείου της συνεννόησης δεν είναι τυχαία. Είναι ένας τομέας όπου μπορούν να παραχθούν άμεσα, μετρήσιμα αποτελέσματα χωρίς να ανοίξουν πιο σύνθετες και εκρηκτικές διαφωνίες.
«Διαχειριζόμενο εμπόριο» και νέοι μηχανισμοί συνεννόησης
Εξίσου σημαντική είναι η συζήτηση για τη δημιουργία νέων θεσμικών εργαλείων που θα επιτρέπουν στις δύο χώρες να διαχειρίζονται καλύτερα τις εμπορικές τους σχέσεις. Στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις για ένα Συμβούλιο Εμπορίου και ένα Συμβούλιο Επενδύσεων ΗΠΑ–Κίνας, δηλαδή μόνιμες δομές που θα επιτρέπουν την επίλυση διαφορών και τον εντοπισμό τομέων συνεργασίας χωρίς να απαιτείται κάθε φορά πολιτική παρέμβαση στο ανώτατο επίπεδο.
Η λογική αυτών των μηχανισμών είναι σαφής: η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο αναζητούν τρόπους να περιορίσουν την αστάθεια στη μεταξύ τους σχέση, χωρίς να προσποιούνται ότι οι βαθύτερες διαφωνίες έχουν ξεπεραστεί. Πρόκειται για μια πιο πραγματιστική φάση της αντιπαράθεσης, όπου ο στόχος δεν είναι η πλήρης συμφιλίωση αλλά η λειτουργική διαχείριση του ανταγωνισμού.
Κρίσιμα ορυκτά, ενέργεια και εφοδιαστικές αλυσίδες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συζήτηση για τα κρίσιμα ορυκτά, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να ανησυχούν για την εξάρτηση αμερικανικών βιομηχανιών από κινεζικές προμήθειες σε στρατηγικά υλικά. Σπάνιες γαίες και εξειδικευμένα μέταλλα, απαραίτητα για αεροναυπηγική, προηγμένη μεταποίηση και πράσινη τεχνολογία, βρίσκονται πλέον στον πυρήνα του αμερικανοκινεζικού ανταγωνισμού.
Παράλληλα, συζητήθηκε και η ενίσχυση των κινεζικών αγορών αμερικανικής ενέργειας, από πετρέλαιο και άνθρακα έως υγροποιημένο φυσικό αέριο. Δεν αποκλείεται μάλιστα, εφόσον προχωρήσει η πολιτική συμφωνία, να υπάρξουν και νέες κινεζικές παραγγελίες αεροσκαφών από την Boeing, κάτι που θα είχε ισχυρό συμβολικό και οικονομικό αποτύπωμα.
Όμως, παρά τη σχετική πρόοδο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ο χρόνος μέχρι τη συνάντηση των δύο ηγετών είναι περιορισμένος. Αυτό σημαίνει ότι το πιθανότερο σενάριο δεν είναι μια μεγάλη συμφωνία-ορόσημο, αλλά ένα πακέτο στοχευμένων διευθετήσεων που θα παρουσιαστούν ως βήμα σταθεροποίησης.
Σταθεροποίηση αντί για θεαματική επανεκκίνηση
Η ουσία των συνομιλιών στο Παρίσι δείχνει ότι ΗΠΑ και Κίνα δεν επιδιώκουν αυτή τη στιγμή μια βαθιά επανεκκίνηση των σχέσεών τους. Στόχος τους είναι περισσότερο να φρενάρουν την επιδείνωση παρά να εγκαινιάσουν μια νέα εποχή στρατηγικής εμπιστοσύνης. Οι αγορές αγροτικών προϊόντων, τα κρίσιμα ορυκτά και οι μηχανισμοί διαχειριζόμενου εμπορίου είναι πεδία στα οποία μπορούν να υπάρξουν αμοιβαία οφέλη χωρίς να λυθούν τα μεγάλα ζητήματα που συνεχίζουν να δηλητηριάζουν τη σχέση: η τεχνολογία, η βιομηχανική πολιτική, η εθνική ασφάλεια και η γεωπολιτική επιρροή.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη κι αν ο Τραμπ και ο Σι εμφανιστούν στο Πεκίνο με νέα πακέτα συμφωνιών, η βαθύτερη εικόνα δεν θα έχει αλλάξει. Η σχέση ΗΠΑ–Κίνας θα παραμείνει μια σχέση συνεργασίας υπό καχυποψία και ανταγωνισμού υπό αλληλεξάρτηση.
Μια εύθραυστη ισορροπία σε έναν κατακερματισμένο κόσμο
Σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο κατακερματισμένος, η περιορισμένη σταθεροποίηση ίσως είναι το πιο ρεαλιστικό αποτέλεσμα που μπορούν να πετύχουν αυτή τη στιγμή οι δύο πλευρές. Η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο γνωρίζουν ότι μια νέα εμπορική έκρηξη θα επιβάρυνε περαιτέρω τις παγκόσμιες αγορές, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την ήδη εύθραυστη οικονομική εμπιστοσύνη.
Γι’ αυτό και οι συνομιλίες στο Παρίσι έχουν ιδιαίτερη σημασία. Δεν προμηνύουν το τέλος της αμερικανοκινεζικής αντιπαράθεσης. Δείχνουν, όμως, ότι και οι δύο υπερδυνάμεις αναγνωρίζουν την ανάγκη να κρατήσουν ανοιχτούς ορισμένους διαύλους συνεργασίας, έστω και μέσα σε ένα περιβάλλον βαθιάς στρατηγικής δυσπιστίας.
Η επικείμενη σύνοδος Τραμπ–Σι, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο από το περιεχόμενο των ανακοινώσεων. Θα κριθεί και από το αν θα καταφέρει να στείλει το μήνυμα ότι, παρά τον ανταγωνισμό, οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου εξακολουθούν να μπορούν να διαχειρίζονται τις διαφορές τους χωρίς να οδηγούν το διεθνές σύστημα σε νέα, ανεξέλεγκτη αστάθεια.
Πηγή: Pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
Το σχόλιο σας