Η Κίνα ενισχύει στρατηγική επιρροή στη Ερυθρά Θάλασσα: Εμπόριο, ασφάλεια και γεωπολιτική ισχύς

Η στρατηγική σημασία της Ερυθράς Θάλασσας

Η Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί καίριο θαλάσσιο πέρασμα, που συνδέει Ασία, Αφρική και Ευρώπη. Μέσω του Στενού Bab el-Mandeb και της Διώρυγας του Σουέζ διέρχεται το 10–12% του παγκόσμιου εμπορίου, περιλαμβανομένου πετρελαίου, φυσικού αερίου και βιομηχανικών προϊόντων. Παραδοσιακά, η ασφάλεια και οι κανόνες της περιοχής καθορίζονταν από δυνάμεις όπως Αίγυπτο, Σαουδική Αραβία και ΗΠΑ, που επιδίωκαν την προστασία των οικονομικών και ναυτικών τους συμφερόντων.

Στην τελευταία δεκαετία, όμως, η Κίνα έχει αυξήσει δραματικά τον ρόλο της, κυρίως λόγω οικονομικών και στρατηγικών αναγκών που συνδέονται με την προστασία των εμπορικών και ενεργειακών της δρομολογίων.

Εμπλοκή μέσω του Belt and Road Initiative

Το 2013 η Κίνα εγκαινίασε το Belt and Road Initiative (BRI), στοχεύοντας στη διασύνδεση Ασίας, Αφρικής και Ευρώπης μέσω οδικών και θαλάσσιων διαδρομών. Η Ερυθρά Θάλασσα απέκτησε κεντρική σημασία, καθώς συνδέει την Κίνα με την Ευρώπη μέσω Ινδικού Ωκεανού, Bab el-Mandeb και Διώρυγας του Σουέζ.

• Στη Τζιμπουτί, η κατασκευή του Doraleh Multipurpose Port ενισχύθηκε από κινεζικές εταιρείες, δημιουργώντας συνδέσεις με την αφρικανική ενδοχώρα.
• Στην Αίγυπτο, η επένδυση στην Suez Canal Economic Zone ενίσχυσε τη βιομηχανία, τα logistics και τη διέλευση εμπορευμάτων.
• Επιπλέον, η Κίνα ενίσχυσε τις εμπορικές σχέσεις με Σουδάν και Κένυα, επεκτείνοντας τα λιμενικά έργα και τις εμπορικές διαδρομές

Αναλυτές του IISS υποστηρίζουν ότι αυτή η στρατηγική στοχεύει στη σταδιακή δημιουργία στρατηγικού αντίκτυπου, συνδυάζοντας οικονομική συνεργασία με μακροπρόθεσμη επιρροή.

Στρατιωτική παρουσία και ασφάλεια

Με την ίδρυση του πρώτου στρατιωτικού υποστηρικτικού κέντρου στην Τζιμπουτί το 2017, η Κίνα πέρασε από εμπορική σε στρατιωτική και στρατηγική σφαίρα επιρροής. Το κέντρο αυτό εξυπηρετεί αναχαιτίσεις πειρατείας, ανθρωπιστικές αποστολές και υποστήριξη πλοίων, ενώ επιτρέπει στη Κινεζική Ναυτική Δύναμη να ανεφοδιάζεται και να επεκτείνει την παρουσία της στον κρίσιμο κόμβο Bab el-Mandeb.

Η περιοχή φιλοξενεί ήδη στρατιωτικές βάσεις ΗΠΑ (Camp Lemonnier), Γαλλίας και Ιαπωνίας, γεγονός που υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της περιοχής. Παρά τις δηλώσεις της Κίνας για περιορισμένο αμυντικό ρόλο, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η βάση αποτελεί σημαντικό βήμα για επαναπροσδιορισμό της στρατηγικής ασφάλειας της Κίνας.

Μακροπρόθεσμη επιρροή μέσω οικονομίας και διπλωματίας

Η Κίνα επιδιώκει δημιουργία αμοιβαίας εξάρτησης μέσω επενδύσεων σε λιμάνια, βιομηχανικές ζώνες και μεταφορικές υποδομές, ενισχύοντας τη διπλωματική της θέση:

• Η συμμετοχή της στην Suez Canal Economic Zone συνδέει την κινεζική βιομηχανία και τα δίκτυα μεταφορών με παγκόσμια εμπορικά ρεύματα.
• Στην Ανατολική Αφρική, επεκτείνει τη δράση της κατά μήκος εμπορικών διαδρομών μέσω λιμενικών έργων και σύνδεσης με ενδοχώρα.

Αυτό επιτρέπει στην Κίνα πολιτική και οικονομική επιρροή χωρίς άμεση επίδειξη στρατιωτικής ισχύος, εναρμονιζόμενη με το δόγμα μη παρέμβασης και αμοιβαίας ανάπτυξης.

Πολιτική αστάθεια και γεωστρατηγικοί κίνδυνοι

Η περιοχή αντιμετωπίζει πολιτική αστάθεια και ένοπλες συγκρούσεις:

• Υεμένη: Εμφύλιος πόλεμος από το 2014, με εμπλοκή Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ, αυξάνει τους κινδύνους για τη ναυτιλία στο Bab el-Mandeb.
• Σουδάν: Μετά την ανατροπή του Ομάρ αλ-Μπασίρ το 2019, ξεκίνησαν συγκρούσεις μεταξύ στρατιωτικών ομάδων, επηρεάζοντας τη λειτουργία λιμανιών.
• Κέρας της Αφρικής: Αστάθεια σε Αιθιοπία, Ερυθραία και Σομαλία απειλεί τη συνοχή της θαλάσσιας ασφάλειας.

Η αστάθεια σε χώρες με κινεζικές επενδύσεις θέτει σε κίνδυνο οικονομικά συμφέροντα και θαλάσσιες διαδρομές.

Αντιδράσεις διεθνών και περιφερειακών δυνάμεων

• ΗΠΑ: Εκφράζουν ανησυχία για στρατηγικό ανταγωνισμό και κινεζική ναυτική παρουσία.
• Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ: Αποδέχονται επενδύσεις, αλλά παραμένουν επιφυλακτικοί σε θέματα ασφάλειας.
• Αίγυπτος: Ισορροπεί μεταξύ οικονομικής συνεργασίας με Κίνα και διατήρησης δυτικών ασφαλιστικών δεσμεύσεων.
• Αφρικανικές παράκτιες χώρες: Μερικές βλέπουν την Κίνα ως αξιόπιστο εταίρο, ενώ άλλες φοβούνται εξάρτηση και απώλεια κυριαρχίας.

Η μελλοντική σταθερότητα της Ερυθράς Θάλασσας θα εξαρτηθεί από ισορροπία μεταξύ συνεργασίας και ανταγωνισμού, διαφάνειας στις στρατιωτικές δραστηριότητες και διάλογο μεταξύ περιφερειακών και εξωτερικών δυνάμεων.

Η Κίνα έχει επεκτείνει τον ρόλο της στην Ερυθρά Θάλασσα σε τρία επίπεδα: εμπόριο, ασφάλεια και στρατηγική επιρροή. Η ανάπτυξη των λιμένων, η στρατιωτική υποδομή στην Τζιμπουτί και η διπλωματική στρατηγική της Κίνας δείχνουν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση μακροπρόθεσμου ελέγχου κρίσιμων εμπορικών διαδρομών, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις

Πηγή: pagenews.gr