Επιστήμονες αποκαλύπτουν την κρυμμένη «χρυσή κουζίνα» της Γης κάτω από τον πυθμένα του ωκεανού

Βαθιά κάτω από τον πυθμένα του ωκεανού λειτουργεί μια «χρυσή κουζίνα» που εξηγεί γιατί ορισμένες περιοχές της Γης είναι ασυνήθιστα πλούσιες σε χρυσό. Μια νέα διεθνής επιστημονική μελέτη, με επικεφαλής τον Δρ. Christian Timm του Κέντρου GEOMAR Helmholtz για την Ωκεάνια Έρευνα στο Κίελο, ρίχνει φως στο μυστήριο.

Τα ηφαιστειακά νησιωτικά τόξα και ο χρυσός

Τα ηφαιστειακά νησιωτικά τόξα σχηματίζονται πάνω από ζώνες υποβύθισης, όπου μια ωκεάνια πλάκα βυθίζεται κάτω από μια άλλη. Αυτές οι περιοχές είναι συχνά πλούσιες σε χρυσό, αλλά οι επιστήμονες δεν γνώριζαν μέχρι σήμερα με ακρίβεια τον μηχανισμό που οδηγεί σε αυτόν τον εμπλουτισμό.

Η ομάδα του Δρ. Timm κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο χρυσός συγκεντρώνεται μέσω επαναλαμβανόμενης, υψηλού βαθμού τήξης ενός ένυδρου (υγραμένου) μανδύα, και όχι από μία μόνο διαδικασία τήξης. «Ο μανδύας λειτουργεί σαν σύστημα τήξης πολλαπλών σταδίων που συγκεντρώνει προοδευτικά τον χρυσό», εξηγεί ο Timm.

Ενδείξεις από ηφαιστειακό γυαλί στον πυθμένα

Για να φτάσουν σε αυτό το συμπέρασμα, οι ερευνητές ανέλυσαν 66 δείγματα ηφαιστειακού γυαλιού που συλλέχθηκαν από τον πυθμένα κατά μήκος του νησιωτικού τόξου Kermadec και της κοντινής κοιλάδας Havre, βόρεια της Νέας Ζηλανδίας. Αυτά τα γυαλιά σχηματίζονται όταν η λάβα ψύχεται γρήγορα στο νερό, «παγιδεύοντας» την αρχική χημική σύνθεση του μάγματος.

Τα «πρωτόγονα γυαλιά» – που αντανακλούν το μάγμα πριν υποστεί κρυστάλλωση – έδειξαν συγκεντρώσεις χρυσού αρκετές φορές υψηλότερες από αυτές που παρατηρούνται σε μάγματα από μεσοωκεάνιες ράχες. Παράλληλα, οι αναλογίες χρυσού προς χαλκό και άλλα χαλκοφιλικά στοιχεία (άργυρος, σελήνιο, πλατίνα) ήταν επίσης πολύ υψηλότερες.

Πώς λειτουργεί η «χρυσή κουζίνα»

Τα δεδομένα δείχνουν ότι ο μανδύας κάτω από το τόξο Kermadec λιώνει παρουσία νερού σε σχετικά υψηλές θερμοκρασίες, πάνω από το υγρό σουλφίδιο. Υπό αυτές τις συνθήκες, τα θειούχα ορυκτά που περιέχουν χρυσό διασπώνται, απελευθερώνοντας το πολύτιμο μέταλλο στο τήγμα.

«Ο χρυσός δεν εμπλουτίζεται από ένα μόνο γεγονός τήξης, αλλά από πολλαπλά στάδια επαναλαμβανόμενης τήξης ενός ένυδρου και οξειδωμένου μανδύα», τονίζει ο Δρ. Timm. «Μόνο έτσι μπορεί ο χρυσός να συγκεντρωθεί σε τόσο υψηλά επίπεδα μέσα στο μάγμα».

Το πρώτο βήμα στον κύκλο ζωής του χρυσού

Η μελέτη εστιάζει στο πρώτο, βαθύ στάδιο του κύκλου ζωής του χρυσού: τη μεταφορά του από τον μανδύα σε ανερχόμενο μάγμα που τελικά θα σχηματίσει ηφαίστεια. Αυτή η «αρχική αλχημεία» συμβαίνει πολύ πριν το μέταλλο φτάσει στην επιφάνεια και μπορεί να εξηγήσει γιατί τα υδροθερμικά θειούχα κοιτάσματα σε ζώνες υποβύθισης είναι συχνά ιδιαίτερα πλούσια σε χρυσό.

Οι συγκεντρώσεις που εντοπίστηκαν είναι υψηλές από γεωλογικής άποψης, αλλά ακόμα πολύ χαμηλές για οικονομική εξόρυξη. Οικονομικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα απαιτούν συγκεντρώσεις αρκετές τάξεις μεγέθους μεγαλύτερες.

Σημασία της έρευνας

Τα ευρήματα μετατοπίζουν την προσοχή βαθύτερα στον μανδύα και δείχνουν ότι η χημική εξέλιξη του υπεδάφους παίζει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία πλούσιων κοιτασμάτων χρυσού, παράλληλα με τις γνωστές επιφανειακές διεργασίες.

«Εξετάζουμε ουσιαστικά το πρώτο βήμα στον κύκλο ζωής του χρυσού», καταλήγει ο Δρ. Christian Timm. «Η αλχημεία ξεκινά πολύ πριν το πολύτιμο μέταλλο φτάσει στην επιφάνεια της Γης».

Πηγή: Pagenews.gr