Σοκ από τον πόλεμο στο Ιράν: Η Ιταλία ζητά “πάγωμα” κανόνων στην ΕΕ

Η πρόταση-σοκ της Ρώμης

Η Μελόνι καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάσει αναστολή των αυστηρών δημοσιονομικών κανόνων, εάν η κρίση γύρω από το Ιράν επιδεινωθεί.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Stability and Growth Pact, το οποίο επιβάλλει:

• όριο ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ
• αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία

Η ιταλική πρόταση στοχεύει σε ένα προσωρινό “πάγωμα”, παρόμοιο με εκείνο της πανδημίας COVID-19, ώστε τα κράτη να μπορούν να αυξήσουν δαπάνες και να στηρίξουν τις οικονομίες τους.

Ο πόλεμος στο Ιράν ως καταλύτης

Η παρέμβαση της Ιταλίας δεν είναι θεωρητική — συνδέεται άμεσα με την επιδείνωση της παγκόσμιας κρίσης.

• Η ενεργειακή κρίση θεωρείται παρατεταμένη και δομική
• Το ΔΝΤ προειδοποιεί για μόνιμο “τραύμα” στην παγκόσμια οικονομία
• Η Ιταλία ήδη αναθεωρεί προς τα κάτω την ανάπτυξη λόγω κόστους ενέργειας

Η κρίση σχετίζεται κυρίως με:

• διακοπές στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ
• άνοδο τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου
• πιέσεις σε βιομηχανία και νοικοκυριά

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με δεύτερο ενεργειακό σοκ μέσα σε λίγα χρόνια

Η σύνδεση γεωπολιτικής και οικονομίας

Η πρόταση Μελόνι έχει βαθύτερη σημασία:

Για πρώτη φορά, μια μεγάλη χώρα της ΕΕ συνδέει άμεσα:εξωτερική κρίση → δημοσιονομική πολιτική

Αυτό σηματοδοτεί μετατόπιση:

• από τη λιτότητα
• προς “γεωπολιτική οικονομική διαχείριση”

Σύμφωνα με αναλύσεις, η κρίση αποκαλύπτει και κάτι πιο δομικό: αποδυνάμωση της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης και των θεσμών που τη στήριζαν

Η ευρωπαϊκή οικονομία στο όριο

Οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν είναι ήδη ορατές:

• Κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού (χαμηλή ανάπτυξη + υψηλός πληθωρισμός)
• Πιθανή ύφεση σε μεγάλες οικονομίες όπως Ιταλία και Γερμανία
• Αύξηση κόστους παραγωγής έως και 30% σε βιομηχανικούς κλάδους

Η Ιταλία, ιδιαίτερα εξαρτημένη από εισαγόμενη ενέργεια, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της πίεσης.

Διχασμός στις Βρυξέλλες

Το ζήτημα ανοίγει ένα παλιό ρήγμα στην ΕΕ:

Υπέρ της χαλάρωσης

• Νότιες οικονομίες (Ιταλία, Ισπανία)
• Επιχειρήματα:
  • ανάγκη ευελιξίας
  • προστασία κοινωνίας και βιομηχανίας

Υπέρ της πειθαρχίας

• Βόρειες χώρες
• Επιχειρήματα:
  • αποφυγή νέας κρίσης χρέους
  • διατήρηση αξιοπιστίας ευρώ

Το δίλημμα:σταθερότητα ή επιβίωση σε συνθήκες κρίσης

Μια Ευρώπη σε μεταβατική φάση

Η ιταλική πρωτοβουλία αποκαλύπτει τρεις κρίσιμες τάσεις:

1. “Τέλος της κανονικότητας”

Οι δημοσιονομικοί κανόνες δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν ανεξάρτητα από γεωπολιτικές κρίσεις.

2. Επιστροφή του κράτους

Η ανάγκη για δημόσιες δαπάνες (ενέργεια, άμυνα, βιομηχανία) αυξάνεται δραματικά.

3. Πολιτικοποίηση της οικονομικής πολιτικής

Οι αποφάσεις δεν είναι πλέον τεχνοκρατικές — είναι βαθιά πολιτικές.

Η πρόταση της Ιταλίας δεν αφορά μόνο αριθμούς και ελλείμματα.

Είναι ένα μήνυμα ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια νέα εποχή όπου:

• οι κανόνες θα δοκιμαστούν
• η γεωπολιτική θα καθορίζει την οικονομία

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα χαλαρώσουν οι κανόνες —αλλά αν η ΕΕ μπορεί να προσαρμοστεί εγκαίρως σε έναν πιο ασταθή κόσμο.

Πηγή: pagenews.gr