Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί το Ισλαμαμπάντ έσπευσε να στηρίξει κάθε δυνατό παράθυρο συνεννόησης. Για το Πακιστάν, μια μακρά αποσταθεροποίηση στον Κόλπο δεν είναι απλώς μια εξωτερική κρίση. Είναι εσωτερική απειλή. Η ενεργειακή εξάρτηση, ο κίνδυνος προσφυγικών πιέσεων από τα δυτικά σύνορα και οι ευαίσθητες ισορροπίες ανάμεσα σε σουνιτικά και σιιτικά στοιχεία στο εσωτερικό του καθιστούν τη μεσολάβηση όχι πράξη αλτρουισμού, αλλά στρατηγική αυτοπροστασίας. Αυτό ενισχύεται και από το γεγονός ότι, σύμφωνα με διεθνείς αναφορές, το Πακιστάν επένδυσε πολιτικό και στρατιωτικό κεφάλαιο για να κρατήσει ανοιχτό το διπλωματικό μονοπάτι, φτάνοντας ακόμη και στο σημείο να συνοδεύσει με στρατιωτική προστασία την ιρανική αντιπροσωπεία κατά την επιστροφή της από τις συνομιλίες, λόγω φόβων για πιθανή ισραηλινή απειλή.
Από αυτή την άποψη, το Πακιστάν λειτουργεί όντως ως γέφυρα. Μια γέφυρα, όμως, όχι από σταθερό σκυρόδεμα αλλά από προσωρινές ισορροπίες. Οι συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ απέδειξαν ότι το πρόβλημα δεν είναι η απουσία διαύλου, αλλά το βάθος της δυσπιστίας ανάμεσα στις δύο πλευρές. Το Associated Press μετέδωσε ότι οι πρόσφατες απευθείας επαφές δεν κατέληξαν σε συμφωνία, με το αγκάθι του πυρηνικού προγράμματος να παραμένει ανοιχτό και τις αμερικανικές απαιτήσεις να θεωρούνται από την Τεχεράνη μαξιμαλιστικές. Από την άλλη, η Ουάσινγκτον επιμένει σε δεσμεύσεις που δεν αφήνουν μεγάλο χώρο για δημιουργική ασάφεια. Έτσι, το Ισλαμαμπάντ μπορεί να διευκολύνει τη συζήτηση, αλλά δεν μπορεί να εξαλείψει μόνο του την ιστορική μνήμη των αθετημένων υποσχέσεων, των κυρώσεων, των επιθέσεων και της βαθιάς ιδεολογικής αντιπαράθεσης.
Εδώ ακριβώς κρίνεται και η ουσία του ερωτήματος: γέφυρα ή ρήγμα; Η απάντηση είναι ότι το Πακιστάν είναι και τα δύο, ανάλογα με την εξέλιξη των γεγονότων. Είναι γέφυρα όσο καταφέρνει να κρατά ανοιχτή μια συνομιλία που αλλιώς θα είχε καταρρεύσει. Είναι, όμως, και δυνητικό ρήγμα, γιατί αν οι συνομιλίες αποτύχουν πλήρως, η ίδια του η μεσολάβηση μπορεί να εκτεθεί ως ανεπαρκής, ενώ το ίδιο το Πακιστάν μπορεί να βρεθεί πιεσμένο από όλες τις πλευρές: από τους συμμάχους του στον Κόλπο, από την Ουάσινγκτον, από το Ιράν, ακόμη και από τις εσωτερικές του αντιθέσεις. Η αποτυχία δεν θα είναι τότε απλώς διπλωματική. Θα είναι και στρατηγική.
Η εικόνα περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τον ευρύτερο περιφερειακό παράγοντα. Η προσωρινή εκεχειρία στον Λίβανο, η παράλληλη πίεση για επανεκκίνηση των συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν και η μερική επαναφορά της ναυσιπλοΐας στον Ορμούζ δείχνουν ότι η κρίση δεν εξελίσσεται σε απομόνωση, αλλά μέσα σε ένα πυκνό πλέγμα αλληλεξαρτήσεων. Κάθε κλιμάκωση σε ένα μέτωπο μπορεί να τινάξει στον αέρα τη διαπραγμάτευση σε άλλο. Ταυτόχρονα, η κινητικότητα Ευρωπαίων και περιφερειακών δυνάμεων γύρω από την ασφάλεια της θαλάσσιας διέλευσης δείχνει ότι η διατήρηση ανοικτού του Ορμούζ αντιμετωπίζεται πλέον ως διεθνές δημόσιο αγαθό και όχι μόνο ως περιφερειακή επιδίωξη.
Υπάρχει και μία ακόμη διάσταση που δεν πρέπει να υποτιμηθεί: το συμβολικό κέρδος για το ίδιο το Πακιστάν. Για πολλά χρόνια, το Ισλαμαμπάντ παρουσιαζόταν διεθνώς κυρίως μέσα από το πρίσμα της αστάθειας, της διπλής γλώσσας στην ασφάλεια ή της εξάρτησης από μεγαλύτερες δυνάμεις. Σήμερα επιχειρεί να εμφανιστεί ως αξιόπιστος συνομιλητής σε μια κρίση παγκόσμιας σημασίας. Αυτό από μόνο του συνιστά γεωπολιτική επανατοποθέτηση. Αν η διαδικασία οδηγήσει έστω σε μια πιο μακρά παύση ή σε μια στοιχειώδη συμφωνία, το κύρος του Πακιστάν θα ενισχυθεί αισθητά. Αν, αντίθετα, η διαδικασία συντριβεί κάτω από το βάρος των αμοιβαία ασύμβατων απαιτήσεων, τότε η χώρα κινδυνεύει να θυμάται αυτή η στιγμή όχι որպես διπλωματικό άλμα, αλλά որպես οδυνηρή υπενθύμιση των ορίων της επιρροής της.
Το συμπέρασμα, λοιπόν, είναι σαφές αλλά όχι απλό. Το Πακιστάν λειτουργεί σήμερα περισσότερο ως γέφυρα παρά ως ρήγμα, γιατί χωρίς αυτό οι συνομιλίες πιθανότατα θα είχαν παγώσει εντελώς. Όμως η γέφυρα αυτή είναι εύθραυστη, προσωρινή και διαρκώς απειλούμενη από τις ίδιες τις αντιφάσεις που καλείται να ενώσει. Δεν αρκεί να υπάρχει μεσολαβητής· χρειάζεται και ελάχιστος κοινός ορίζοντας συμβιβασμού. Και αυτός, προς το παρόν, παραμένει αβέβαιος. Το Ισλαμαμπάντ κέρδισε χρόνο για όλους. Το αν κέρδισε και προοπτική, θα το δείξει μόνο η συνέχεια των συνομιλιών.
Πηγή: Pagenews.gr