Η Κίνα πουλά ανάπτυξη, οι ΗΠΑ επιρροή – Ποιος κερδίζει τον Παγκόσμιο Νότο;

Η Κίνα προσφέρει φθηνή ανάπτυξη. Οι ΗΠΑ ζητούν στρατηγική ευθυγράμμιση. Και ο Παγκόσμιος Νότος προσπαθεί να αποφύγει μια νέα μορφή οικονομικής εξάρτησης.

«Ανάμεσα στον Δράκο και τον Αετό: Το Global South αρνείται να διαλέξει στρατόπεδο»

Η νέα μάχη των υπερδυνάμεων δεν διεξάγεται στην Ουάσιγκτον ή στο Πεκίνο

Η πραγματική σύγκρουση του 21ου αιώνα εξελίσσεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

• Στην Ινδία.
• Στη Βραζιλία.
• Στην Ινδονησία.
• Στη Νότια Αφρική.

Στις αναδυόμενες οικονομίες που συγκροτούν το λεγόμενο Global South.

Εκεί όπου η αμερικανοκινεζική αντιπαράθεση μετατρέπεται από γεωπολιτική θεωρία σε καθημερινή οικονομική πραγματικότητα.

Οι χώρες αυτές δεν βρίσκονται πλέον στο περιθώριο των διεθνών εξελίξεων.

Αποτελούν το κεντρικό πεδίο όπου ανακατανέμεται η παγκόσμια ισχύς.

Η Κίνα αλλάζει στρατηγική

Καθώς οι αμερικανικοί δασμοί, οι τεχνολογικοί περιορισμοί και οι δυτικές βιομηχανικές πολιτικές περιορίζουν την πρόσβαση στις ώριμες αγορές, το Πεκίνο αναζητά νέους χώρους επέκτασης.

Η απάντηση είναι μία:

Global South.

Από τη Νοτιοανατολική Ασία μέχρι την Αφρική και τη Λατινική Αμερική, κινεζικά προϊόντα, κεφάλαια, τεχνολογίες και βιομηχανική παραγωγή κατακλύζουν νέες αγορές.

Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό.

Η Κίνα δεν εξάγει πλέον απλώς προϊόντα.

Εξάγει ολόκληρα οικοσυστήματα ανάπτυξης.

Η μεγάλη υπόσχεση του Πεκίνου

Για πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, η κινεζική παρουσία μοιάζει ελκυστική.

Φθηνά φωτοβολταϊκά.

Οικονομικές μπαταρίες.

Γρήγορη ανάπτυξη υποδομών.

Χαμηλού κόστους βιομηχανικός εξοπλισμός.

Ψηφιακά δίκτυα.

Συστήματα τηλεπικοινωνιών.

Για κυβερνήσεις που επιδιώκουν ανάπτυξη χωρίς να περιμένουν δεκαετίες, το κινεζικό μοντέλο προσφέρει ταχύτητα και κλίμακα που δύσκολα μπορούν να ανταγωνιστούν οι δυτικές οικονομίες.

Όμως πίσω από την ευκολία κρύβεται ένα δύσκολο ερώτημα.

Πόσο ασφαλής είναι μια ανάπτυξη που εξαρτάται από έναν μόνο προμηθευτή;

Η ενεργειακή μετάβαση γεννά νέα εξάρτηση

Η κρίση στον Κόλπο και οι αναταράξεις στο Στενό του Ορμούζ επιτάχυναν τη στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Αλλά αυτή η μετάβαση συνοδεύεται από ένα παράδοξο.

Καθώς οι χώρες επιχειρούν να απεξαρτηθούν από το πετρέλαιο, κινδυνεύουν να εξαρτηθούν από την κινεζική βιομηχανία καθαρής ενέργειας.

Η Κίνα ελέγχει τη συντριπτική πλειονότητα της παγκόσμιας παραγωγής φωτοβολταϊκών πάνελ, μπαταριών λιθίου και μεγάλου μέρους της επεξεργασίας κρίσιμων ορυκτών.

Η εξάρτηση αλλάζει μορφή.

Δεν εξαφανίζεται.

Η Ινδία ως το μεγάλο εργαστήριο της νέας εποχής

Καμία χώρα δεν αποτυπώνει καλύτερα αυτό το δίλημμα από την Ινδία.

Το Νέο Δελχί χρειάζεται κινεζικά εξαρτήματα για:

• ηλεκτρονικά,
• φαρμακοβιομηχανία,
• βιομηχανικό εξοπλισμό,
• ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,
• παραγωγή μπαταριών.

Την ίδια στιγμή όμως βλέπει την Κίνα ως τον σημαντικότερο στρατηγικό ανταγωνιστή της στην Ασία.

Έτσι γεννήθηκε μια νέα στρατηγική.

Ούτε πλήρης αποσύνδεση.

Ούτε ανεξέλεγκτη εξάρτηση.

Αυτό που οι αναλυτές αποκαλούν πλέον «managed interdependence».

Διαχειριζόμενη αλληλεξάρτηση.

Η εποχή του «de-risking»

Η Ινδία επιχειρεί να μειώσει τους κινδύνους χωρίς να διαλύσει τις εμπορικές σχέσεις.

Επενδύει στην εγχώρια παραγωγή.

Χρηματοδοτεί νέες βιομηχανίες.

Θέτει τεχνικά πρότυπα.

Περιορίζει ευαίσθητες κινεζικές επενδύσεις.

Ενισχύει την ασφάλεια των τηλεπικοινωνιακών και ψηφιακών υποδομών.

Η λογική είναι απλή:

Να διατηρηθούν τα οφέλη της παγκοσμιοποίησης χωρίς να δημιουργηθούν ευάλωτα στρατηγικά σημεία που μπορούν να μετατραπούν σε μοχλούς πίεσης.

Το πρόβλημα δεν λέγεται μόνο Κίνα

Η μεγάλη αλλαγή του 2026 είναι ότι πολλές χώρες του Global South δεν φοβούνται πλέον μόνο την κινεζική εξάρτηση.

Φοβούνται και την αμερικανική.

Οι κυρώσεις.

Οι δασμοί.

Οι τεχνολογικοί περιορισμοί.

Οι χρηματοπιστωτικές πιέσεις.

Η χρήση της οικονομικής ισχύος ως εργαλείου εξωτερικής πολιτικής έχει καταστήσει σαφές ότι και η Ουάσιγκτον μπορεί να χρησιμοποιήσει την αλληλεξάρτηση ως μέσο επιρροής.

Έτσι εμφανίζεται μια νέα έννοια:

Dual De-Risking.

Μείωση εξάρτησης τόσο από την Κίνα όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η κρίση του Ορμούζ αλλάζει τα πάντα

Η αναταραχή στον Περσικό Κόλπο λειτούργησε ως υπενθύμιση ότι η εξάρτηση δεν αφορά μόνο χώρες.

Αφορά και διαδρόμους.

Ένα κλείσιμο του Ορμούζ δεν επηρεάζει μόνο το πετρέλαιο.

Επηρεάζει:

• ναυτιλία,
• ασφάλιστρα,
• logistics,
• βιομηχανική παραγωγή,
• αποθέματα,
• επενδύσεις.

Η ενεργειακή ασφάλεια, η βιομηχανική πολιτική και η γεωπολιτική συνδέονται πλέον σε ένα ενιαίο σύστημα.

Η μεγάλη πρόκληση του Global South

Οι αναδυόμενες οικονομίες δεν μπορούν να απορρίψουν την Κίνα.

Δεν μπορούν όμως ούτε να στηριχθούν αποκλειστικά σε αυτήν.

Δεν μπορούν να αγνοήσουν τις ΗΠΑ.

Δεν μπορούν όμως ούτε να ευθυγραμμιστούν πλήρως.

Αυτό δημιουργεί μια νέα στρατηγική πραγματικότητα.

Η επιτυχία δεν θα εξαρτηθεί από το ποια πλευρά θα επιλέξει κάποιος.

Θα εξαρτηθεί από το πόσο αποτελεσματικά μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις δύο.

Η νέα ανεξαρτησία

Η παλιά στρατηγική αυτονομία αφορούσε στρατούς και σύνορα.

Η νέα στρατηγική αυτονομία αφορά:

• εργοστάσια,
• μπαταρίες,
• μικροτσίπ,
• κρίσιμα ορυκτά,
• ενεργειακά δίκτυα,
• εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η πραγματική μάχη του μέλλοντος δεν είναι ποιος θα κυριαρχήσει στον κόσμο.

Είναι ποιος θα μπορέσει να αναπτυχθεί χωρίς να γίνει εξαρτημένος.

Και για το Global South, αυτό ίσως αποδειχθεί η πιο δύσκολη εξίσωση της νέας γεωπολιτικής εποχής.

Πηγή: pagenews.gr