ΗΠΑ – Τουρκία: Νέα πολιτική σύγκρουση γύρω από τα F-35
Η συζήτηση για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 επανέρχεται στο προσκήνιο, όμως αυτή τη φορά με έντονη πολιτική αντιπαράθεση εντός των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής από τη Φλόριντα Ρικ Σκοτ, με ιδιαίτερα σκληρή ανάρτηση, έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα προς την Άγκυρα:«Σου είπα, Ερντογάν το 2018 και σου το λέω ξανά: ΔΕΝ θα πάρεις τα F-35»
Τα F-35, οι S-400 και το «αγκάθι» των κυρώσεων
Το βασικό σημείο τριβής παραμένει η αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 από την Τουρκία, η οποία οδήγησε:
- στην αποβολή της Άγκυρας από το πρόγραμμα F-35
- στην επιβολή αμερικανικών κυρώσεων
- σε πάγωμα στρατιωτικής τεχνολογικής συνεργασίας
Ο πρέσβης Τομ Μπάρακ υποστήριξε ότι η υπόθεση των S-400 αποτελεί «παρεξηγημένο ζήτημα», προσθέτοντας πως:«Οι κυρώσεις δεν λειτουργούν πάντα όπως αναμένεται… οι χώρες βρίσκουν τρόπους να προσαρμόζονται»
Παράλληλα έκανε αναφορά στην ανάγκη «επαναπροσέγγισης» με την Τουρκία στο πλαίσιο της ΝΑΤΟϊκής συμμαχίας.
Πολιτική σύγκρουση στην Ουάσιγκτον
Η τοποθέτηση Μπάρακ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε τμήμα του Κογκρέσου, με τον Ρικ Σκοτ να υιοθετεί σκληρή γραμμή απέναντι στην Άγκυρα, κατηγορώντας την για:
- στενές σχέσεις με τη Ρωσία και το Ιράν
- αντιπαραθέσεις με το Ισραήλ
- περιφερειακές πολιτικές που θεωρούνται αποσταθεροποιητικές από αμερικανικούς κύκλους
Η ρητορική αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα, όπου η Τουρκία αντιμετωπίζεται ολοένα και πιο συχνά ως «δύσκολος σύμμαχος» στο ΝΑΤΟ.
Το γεωπολιτικό παρασκήνιο
Παρά τις εντάσεις, η αμερικανική διπλωματία εξακολουθεί να βλέπει την Τουρκία ως κρίσιμο παράγοντα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
και ότι η σταθερότητα της περιοχής απαιτεί μορφές συνεργασίας μεταξύ περιφερειακών δυνάμεων.
Ωστόσο, η δήλωση αυτή δεν βρίσκει ευρεία πολιτική αποδοχή στο Κογκρέσο, όπου κυριαρχεί πιο σκληρή στάση απέναντι στην τουρκική αμυντική πολιτική.
Η αντιπαράθεση γύρω από τα F-35 δεν αφορά μόνο ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα. Αντιπροσωπεύει τη βαθύτερη στρατηγική κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ–Τουρκίας:
- εμπιστοσύνη στο ΝΑΤΟ
- σχέση με τη Ρωσία
- ρόλος στην Ανατολική Μεσόγειο
- και ισορροπίες ισχύος στη Μέση Ανατολή
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν η Ουάσιγκτον θα κινηθεί προς επαναπροσέγγιση ή περαιτέρω αποστασιοποίηση από την Άγκυρα.
