Διάδρομος Λομπίτο: Η Δύση απαντά στην Κίνα για τα κρίσιμα ορυκτά

Η μάχη για τον έλεγχο των κρίσιμων ορυκτών και των εφοδιαστικών αλυσίδων περνά πλέον όλο και πιο έντονα από την Αφρική. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο διάδρομος Λομπίτο, ένα μεγάλο σιδηροδρομικό έργο που φιλοδοξεί να συνδέσει τα μεταλλεία χαλκού της Ζάμπιας με το λιμάνι Λομπίτο της Ανγκόλας, δημιουργώντας μια νέα στρατηγική έξοδο προς τον Ατλαντικό.

Το έργο δεν είναι απλώς μια υποδομή μεταφορών. Είναι κομμάτι της ευρύτερης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Δύση και την Κίνα για την πρόσβαση σε πρώτες ύλες που θεωρούνται απαραίτητες για την πράσινη μετάβαση, τις μπαταρίες, την αμυντική βιομηχανία και την τεχνολογία.

Επένδυση 1,3 δισ. δολαρίων με γεωπολιτικό βάρος

Η Africa Finance Corp., η African Development Bank και η Ιταλία δεσμεύονται να διαθέσουν συνολικά 1,3 δισ. δολάρια για τη σιδηροδρομική σύνδεση των μεταλλείων της Ζάμπιας με το λιμάνι Λομπίτο.

Η νέα γραμμή στη Ζάμπια θα έχει μήκος περίπου 830 χιλιομέτρων, ενώ το συνολικό κόστος του έργου μπορεί να φτάσει τα 5 δισ. δολάρια. Η κατασκευή αναμένεται να ξεκινήσει εντός του έτους ή στις αρχές του 2027, με στόχο την ολοκλήρωση έως το 2030.

Παράλληλα, προβλέπεται η αναβάθμιση υφιστάμενης σιδηροδρομικής γραμμής που συνδέει το Λομπίτο με το νότιο τμήμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό.

Γιατί ο χαλκός και το κοβάλτιο αλλάζουν τους συσχετισμούς

Το διακύβευμα είναι τεράστιο. Η Ζάμπια και η ΛΔ Κονγκό διαθέτουν κρίσιμα αποθέματα χαλκού και κοβαλτίου, δύο μετάλλων που βρίσκονται στην καρδιά της ενεργειακής και τεχνολογικής μετάβασης.

Ο χαλκός είναι απαραίτητος για δίκτυα ηλεκτρισμού, ΑΠΕ, ηλεκτρικά οχήματα και βιομηχανικές εφαρμογές. Το κοβάλτιο παραμένει κρίσιμο για μπαταρίες και προηγμένες τεχνολογίες. Όποιος ελέγχει τη μεταφορά και την πρόσβαση σε αυτά τα μέταλλα, αποκτά πλεονέκτημα σε ολόκληρη την αλυσίδα της πράσινης οικονομίας.

Η απάντηση της Δύσης στην κινεζική επιρροή

Η Κίνα έχει χτίσει εδώ και δεκαετίες ισχυρή παρουσία στην Αφρική, χρηματοδοτώντας και κατασκευάζοντας υποδομές. Δεν είναι τυχαίο ότι τη δεκαετία του 1970 είχε στηρίξει τη γραμμή που συνέδεε τις περιοχές χαλκού με λιμάνι της Τανζανίας στον Ινδικό Ωκεανό.

Σήμερα, ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρούν να διαμορφώσουν εναλλακτικές διαδρομές, ώστε να μειώσουν την εξάρτηση από δίκτυα στα οποία η Κίνα έχει ισχυρή επιρροή. Ο διάδρομος Λομπίτο προσφέρει στη Ζάμπια και στη ΛΔ Κονγκό πιο γρήγορη πρόσβαση στον Ατλαντικό και ενισχύει τη δυνατότητα εξαγωγών προς δυτικές αγορές.

Τα οικονομικά δεδομένα του έργου

Για να είναι βιώσιμο το έργο, απαιτούνται συμφωνίες μεταφοράς 2,5 έως 3 εκατ. τόνων φορτίου. Σύμφωνα με τον Sameh Shenouda της AFC, υπάρχουν ήδη δεσμεύσεις για περίπου 1 εκατ. τόνους, ενώ υπάρχει ορατότητα για αύξηση έως τα 5 εκατ. τόνους.

Το ενδιαφέρον από μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους είναι ήδη έντονο. Εννέα εταιρείες engineering, procurement and construction έχουν επισκεφθεί την περιοχή, με τις προσφορές να αναμένονται τον Μάιο και την επιλογή αναδόχου να τοποθετείται έως τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο.

Το οικονομικό κλείσιμο του έργου αναμένεται στο τέταρτο τρίμηνο του 2027.

Ταχύτερες μεταφορές και ισχυρότερο αποτύπωμα

Με την ολοκλήρωση του διαδρόμου, ο χρόνος μεταφοράς φορτίων μπορεί να μειωθεί σε επτά ημέρες, από 16 ημέρες σήμερα. Η οικονομική επίδραση για την Ανγκόλα και τη Ζάμπια εκτιμάται περίπου στα 3 δισ. δολάρια.

Αυτό σημαίνει ότι το έργο δεν θα αλλάξει μόνο τις εξαγωγές μεταλλευμάτων. Μπορεί να αναδιαμορφώσει εμπορικές ροές, να ενισχύσει τοπικές οικονομίες και να προσφέρει νέα διαπραγματευτική ισχύ σε αφρικανικές χώρες που μέχρι σήμερα εξαρτώνται από περιορισμένες διαδρομές μεταφοράς.

Έργο υποδομής ή γεωπολιτικό όπλο;

Ο διάδρομος Λομπίτο είναι και τα δύο. Από τη μία, αποτελεί αναγκαία υποδομή για χώρες με τεράστιο μεταλλευτικό πλούτο. Από την άλλη, είναι εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής.

Η Δύση γνωρίζει ότι δεν μπορεί να μιλά για πράσινη μετάβαση, ηλεκτρικά οχήματα, μπαταρίες και τεχνολογική αυτονομία χωρίς ασφαλή πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά. Και η Αφρική βρίσκεται πλέον στο κέντρο αυτής της εξίσωσης.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ο διάδρομος Λομπίτο θα μεταφέρει χαλκό και κοβάλτιο. Αυτό είναι το προφανές. Το κρίσιμο είναι ποιος θα ελέγχει τους δρόμους, τα λιμάνια και τις συμφωνίες που θα καθορίσουν τη βιομηχανία του μέλλοντος.

Πηγή: Pagenews.gr