Allianz: Κίνδυνος για 225.000 θέσεις εργασίας στην Ευρωζώνη

Η Ευρωζώνη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν νέο κίνδυνο για την απασχόληση, καθώς η ενεργειακή κρίση και η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή απειλούν να προκαλέσουν σημαντικές απώλειες θέσεων εργασίας. Σύμφωνα με την Allianz Research, ένα δυσμενές σενάριο παρατεταμένου κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια άνω των 225.000 θέσεων εργασίας στην Ευρωζώνη, με τις επιπτώσεις να είναι πιο έντονες σε χώρες και κλάδους που εξαρτώνται περισσότερο από την ενέργεια.

Παρότι οι αγορές εργασίας σε ΗΠΑ και Ευρώπη εμφανίζονται σήμερα ανθεκτικές, με τα ποσοστά ανεργίας να κινούνται κοντά σε ιστορικά χαμηλά, η εικόνα αυτή κρύβει σοβαρές πιέσεις κάτω από την επιφάνεια. Η Allianz επισημαίνει τρία βασικά ρεύματα που απειλούν τη σταθερότητα: τη μεταναστευτική πολιτική, τα ενεργειακά σοκ και την τεχνητή νοημοσύνη.

Η ζήτηση για εργαζομένους είχε ήδη αρχίσει να υποχωρεί

Πριν ακόμη εκδηλωθεί το νέο σοκ από την κρίση στη Μέση Ανατολή, η ζήτηση για εργαζομένους είχε αρχίσει να επιβραδύνεται. Τα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας μειώνονταν, ενώ οι προσλήψεις υποχωρούσαν λόγω της αυξημένης αβεβαιότητας και των πιέσεων από τον εμπορικό πόλεμο.

Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις μπήκαν στη νέα περίοδο αναταράξεων με λιγότερη διάθεση για επέκταση και με μεγαλύτερη προσοχή στο κόστος. Η αγορά εργασίας δεν καταρρέει, αλλά δεν έχει και την ίδια αντοχή που είχε τα προηγούμενα χρόνια.

Η Allianz τονίζει ότι ο άμεσος κίνδυνος δεν είναι μια ξαφνική εκτόξευση της ανεργίας, αλλά μια σταδιακή διάβρωση της ανθεκτικότητας. Με απλά λόγια, οι επιχειρήσεις δεν θα προχωρήσουν απαραίτητα σε μαζικές απολύσεις από τη μία μέρα στην άλλη, αλλά όσο το κόστος παραμένει υψηλό, τόσο θα περιορίζουν προσλήψεις, ώρες εργασίας και παραγωγή.

Η ενεργειακή πίεση παραμένει δομικό πρόβλημα για την Ευρώπη

Αν και οι τιμές της ενέργειας έχουν υποχωρήσει από τα ιστορικά υψηλά του 2022, η Ευρώπη εξακολουθεί να πληρώνει ακριβότερα τη βιομηχανική ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με την περίοδο πριν από την κρίση, αλλά και σε σχέση με τις ΗΠΑ.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι τιμές βιομηχανικής ηλεκτρικής ενέργειας παρέμειναν πιο σταθερές, κυρίως λόγω της άφθονης προσφοράς φυσικού αερίου. Αντίθετα, στην Ευρώπη, το ενεργειακό κόστος παραμένει μια επίμονη διαρθρωτική πρόκληση για τις επιχειρήσεις.

Το πρόβλημα πλήττει ιδιαίτερα τη μεταποίηση, τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και τις μεταφορές. Ακόμη πιο ευάλωτοι είναι οι ενεργοβόροι κλάδοι, όπως τα χημικά, ο χάλυβας, τα μέταλλα, το χαρτί, το γυαλί, η κεραμική και το τσιμέντο.

Οι κλάδοι αυτοί συγκεντρώνονται κυρίως σε μεγάλες βιομηχανικές οικονομίες, με πρώτη τη Γερμανία, και ακολουθούν η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία.

Γιατί αυτή τη φορά οι επιχειρήσεις έχουν λιγότερα περιθώρια

Στην ενεργειακή κρίση του 2022, πολλές επιχειρήσεις κατάφεραν να απορροφήσουν μέρος του σοκ μέσω μείωσης των περιθωρίων κέρδους, περιορισμού των ωρών εργασίας και διατήρησης προσωπικού, ακόμη και όταν η παραγωγή πιεζόταν.

Σήμερα όμως η κατάσταση είναι διαφορετική. Τα περιθώρια κέρδους δεν έχουν ανακάμψει πλήρως, ενώ οι αγορές εργασίας είναι λιγότερο «σφιχτές» σε σχέση με την προηγούμενη κρίση. Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις έχουν ισχυρότερο κίνητρο να προσαρμοστούν νωρίτερα, εάν οι υψηλές τιμές ενέργειας επιμείνουν.

Η προσαρμογή αυτή μπορεί να μην πάρει αμέσως τη μορφή μαζικών απολύσεων, αλλά θα φανεί σε λιγότερες προσλήψεις, μικρότερη παραγωγή, περιορισμό επενδύσεων και σταδιακή απώλεια θέσεων εργασίας.

Το βασικό σενάριο της Allianz

Στο βασικό σενάριο της Allianz, η κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ ομαλοποιείται σταδιακά μέχρι τα τέλη Μαΐου. Σε αυτή την περίπτωση, οι απώλειες θέσεων εργασίας εκτιμώνται περίπου στις 102.000 στην Ευρωζώνη και στις 51.000 στις ΗΠΑ το 2026.

Ο αντίκτυπος στα ποσοστά ανεργίας παραμένει περιορισμένος, κάτω από 0,1%, ωστόσο οι αριθμοί δείχνουν ότι ακόμη και ένα σχετικά ελεγχόμενο σενάριο δεν περνά χωρίς κόστος.

Στην Ευρωζώνη, η Γερμανία, η Γαλλία και η Ισπανία αντιπροσωπεύουν ήδη το 68% των συνολικών απωλειών, γεγονός που δείχνει πως οι μεγαλύτερες οικονομίες είναι πιο εκτεθειμένες λόγω του μεγέθους της απασχόλησης και της βιομηχανικής τους βάσης.

Το δυσμενές σενάριο με κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ

Το πιο ανησυχητικό σενάριο αφορά ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Σε αυτή την περίπτωση, η άνοδος των τιμών των ορυκτών καυσίμων θα επιβαρύνει την παραγωγή, θα μειώσει την προστιθέμενη αξία και θα δημιουργήσει σημεία συμφόρησης στην προμήθεια ενδιάμεσων αγαθών.

Σύμφωνα με την Allianz, η Ευρωζώνη θα μπορούσε να χάσει πάνω από 225.000 θέσεις εργασίας, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 0,13% της συνολικής απασχόλησης. Στις ΗΠΑ, οι απώλειες εκτιμώνται στις 126.000 θέσεις εργασίας, δηλαδή περίπου 0,08% της απασχόλησης.

Η αύξηση της ανεργίας στην Ευρωζώνη θα διαμορφωνόταν κατά μέσο όρο στις 0,14 ποσοστιαίες μονάδες, με μεγαλύτερες πιέσεις σε χώρες όπως η Ισπανία και το Βέλγιο, όπου η αύξηση θα μπορούσε να φτάσει περίπου τις 0,20 ποσοστιαίες μονάδες.

Οι χώρες που κινδυνεύουν περισσότερο

Οι επιπτώσεις δεν θα είναι ίδιες σε όλες τις χώρες. Η Allianz τονίζει ότι η ενεργειακή ένταση από μόνη της δεν αρκεί για να δείξει τον κίνδυνο στην απασχόληση. Σημασία έχει και το μέγεθος της οικονομίας, το μερίδιο της απασχόλησης και η εξάρτηση από ενεργοβόρους κλάδους.

Ορισμένες οικονομίες υψηλής ενεργειακής έντασης, όπως η Ουγγαρία, η Τσεχία και η Ρουμανία, καταναλώνουν περισσότερη ενέργεια ανά μονάδα παραγωγής, αλλά έχουν μικρότερο μερίδιο στη συνολική απασχόληση της Ευρωζώνης.

Αντίθετα, χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία έχουν μεγαλύτερη απασχόληση και ισχυρότερη βιομηχανική βάση, άρα είναι πιο εκτεθειμένες σε απώλειες θέσεων εργασίας όταν το κόστος ενέργειας αυξάνεται.

Η Πολωνία ξεχωρίζει ως ιδιαίτερα ευάλωτη, καθώς συνδυάζει σημαντικό μερίδιο απασχόλησης με υψηλό ενεργειακό κόστος σε σχέση με την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία.

Η Ανατολική Ευρώπη στο επίκεντρο των πιέσεων

Στο δυσμενές σενάριο, οι οικονομίες της Ανατολικής Ευρώπης αναμένεται να δεχθούν ισχυρό πλήγμα στην παραγωγή. Η Τσεχία, η Πολωνία και η Ρουμανία θα μπορούσαν να δουν την ανεργία να αυξάνεται κατά 0,12, 0,17 και 0,27 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα.

Η Γερμανία και η Ιταλία, παρότι αντιπροσωπεύουν μεγάλο μέρος της απασχόλησης στην Ευρωζώνη, αναμένεται να εμφανίσουν πιο συγκρατημένες αυξήσεις, περίπου 0,12 και 0,09 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα, λόγω συγκριτικά υψηλότερης ενεργειακής απόδοσης.

Αυτό δείχνει ότι η κρίση δεν θα εκδηλωθεί ως ενιαίο κύμα ανεργίας σε όλη την Ευρωζώνη, αλλά ως άνιση πίεση ανάλογα με τη δομή κάθε οικονομίας.

Μετανάστευση, AI και ενέργεια αλλάζουν την αγορά εργασίας

Πέρα από την ενέργεια, η Allianz επισημαίνει και δύο ακόμη παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά εργασίας: τη μεταναστευτική πολιτική και την τεχνητή νοημοσύνη.

Στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία, οι αλλαγές στη μεταναστευτική πολιτική περιορίζουν τις εισροές εργατικού δυναμικού. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μετανάστευση από το να συνεισφέρει πάνω από το μισό της δημιουργίας θέσεων εργασίας το 2024, έχει σχεδόν μηδενική επίδραση το 2025.

Αυτό μπορεί βραχυπρόθεσμα να περιορίσει την αύξηση της ανεργίας, αλλά μακροπρόθεσμα ενισχύει τον κίνδυνο ελλείψεων εργατικού δυναμικού σε κρίσιμους τομείς.

Την ίδια στιγμή, η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τη ζήτηση για δεξιότητες, δημιουργώντας νέες πιέσεις σε επαγγέλματα που μέχρι σήμερα θεωρούνταν σχετικά ασφαλή.

Η Ευρώπη μπροστά σε δύσκολη εξίσωση

Η έκθεση της Allianz δείχνει ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση. Από τη μία πλευρά, η αγορά εργασίας εξακολουθεί να δείχνει ανθεκτική. Από την άλλη, το ενεργειακό κόστος, η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι τεχνολογικές αλλαγές δημιουργούν μια πιο εύθραυστη πραγματικότητα.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσες θέσεις εργασίας μπορεί να χαθούν. Είναι ότι η Ευρώπη δείχνει να μπαίνει σε μια περίοδο όπου οι επιχειρήσεις θα είναι πιο προσεκτικές, οι επενδύσεις πιο επιλεκτικές και οι εργαζόμενοι σε ενεργοβόρους κλάδους περισσότερο εκτεθειμένοι.

Αν το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ παραταθεί και οι τιμές της ενέργειας αυξηθούν ξανά, η αγορά εργασίας της Ευρωζώνης δεν θα καταρρεύσει άμεσα. Όμως θα αρχίσει να χάνει σταδιακά την ανθεκτικότητά της. Και αυτό είναι το πραγματικό καμπανάκι κινδύνου που εκπέμπει η Allianz.

Πηγή: Pagenews.gr