ΤτΕ: Πού εμφανίζονται τα περισσότερα κόκκινα δάνεια στην οικονομία

Η Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνει ότι η εστίαση, ο αγροτικός τομέας, το εμπόριο, η μεταποίηση και οι κατασκευές παραμένουν οι κλάδοι με τις μεγαλύτερες επισφάλειες.

Η Τράπεζα της Ελλάδος χτυπά καμπανάκι για την ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων, επισημαίνοντας ότι ο γεωπολιτικός κίνδυνος αποτελεί τη σημαντικότερη πηγή αβεβαιότητας για το επόμενο διάστημα. Παρά τη βελτιωμένη εικόνα των τραπεζών και τη διατήρηση θετικών προοπτικών, η ΤτΕ τονίζει ότι η ανάγκη για εγρήγορση παραμένει ισχυρή, ειδικά σε κλάδους της οικονομίας που είναι περισσότερο εκτεθειμένοι στο ενεργειακό κόστος και στις διεθνείς αναταράξεις.

Σύμφωνα με την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζουν περιορισμένη άμεση έκθεση σε αντισυμβαλλομένους από χώρες της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, οι έμμεσες επιπτώσεις μιας παρατεταμένης γεωπολιτικής κρίσης μπορεί να αποδειχθούν πολύ πιο σοβαρές για επιχειρήσεις, νοικοκυριά και τελικά για την ποιότητα των τραπεζικών δανείων.

Ο γεωπολιτικός κίνδυνος ως βασική απειλή

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι ο γεωπολιτικός κίνδυνος μπορεί να επηρεάσει το μακροοικονομικό περιβάλλον και τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές συνθήκες. Η μεγάλη αύξηση του ενεργειακού κόστους, σε συνδυασμό με την ενεργειακή εξάρτηση των ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ αυτών και της Ελλάδας, μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη.

Αυτό το μείγμα είναι επικίνδυνο. Όταν αυξάνεται το κόστος ενέργειας, μεταφορών και παραγωγής, οι επιχειρήσεις πιέζονται στα περιθώρια κέρδους τους. Τα νοικοκυριά, από την άλλη πλευρά, βλέπουν το διαθέσιμο εισόδημά τους να περιορίζεται. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι αύξηση της δυσκολίας εξυπηρέτησης δανείων, ειδικά για πιο αδύναμους δανειολήπτες.

Η ΤτΕ ξεκαθαρίζει ότι πιο εκτεθειμένοι είναι οι κλάδοι με υψηλή ενεργειακή ένταση ή μεγαλύτερη ευπάθεια στις γεωπολιτικές εξελίξεις. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται οι μεταφορές και η αποθήκευση, η μεταποίηση, η ακτοπλοΐα, η γεωργία, οι κατασκευές και ο τουρισμός.

Περιορισμένη η άμεση έκθεση στη Μέση Ανατολή

Η άμεση έκθεση των σημαντικών τραπεζών σε αντισυμβαλλομένους από χώρες της Μέσης Ανατολής παραμένει περιορισμένη, κάτω από το 1% των συνολικών ανοιγμάτων τους. Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις αφορούν την Τουρκία, με 291,3 εκατ. ευρώ, τη Σαουδική Αραβία, με 201,7 εκατ. ευρώ, και το Κατάρ, με 140,6 εκατ. ευρώ.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα δεν έχει μεγάλη άμεση έκθεση στην περιοχή. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι είναι πλήρως προστατευμένο. Το πραγματικό ρίσκο βρίσκεται στις έμμεσες συνέπειες: ακριβότερη ενέργεια, διαταραχές στο εμπόριο, πιέσεις στις μεταφορές, μειωμένη κατανάλωση και μεγαλύτερη αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις.

Τα επιχειρηματικά δάνεια και η εικόνα των ΜΕΔ

Τον Δεκέμβριο του 2025, τα δάνεια προς επιχειρήσεις με στοιχεία εντός ισολογισμού ανήλθαν σε 137 δισ. ευρώ σε ατομική βάση. Ο λόγος των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων στο επιχειρηματικό χαρτοφυλάκιο διαμορφώθηκε στο 2,2%.

Η συνολική εικόνα δείχνει βελτίωση, αλλά η λεπτομέρεια αποκαλύπτει καθαρές αδυναμίες. Στις μεγάλες επιχειρήσεις, το ποσοστό ΜΕΔ είναι μόλις 0,9%, ενώ στις πολύ μικρές επιχειρήσεις φτάνει στο 10% και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στο 4,7%.

Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται οριζόντια σε όλη την οικονομία, αλλά συγκεντρώνεται κυρίως στις μικρότερες επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν λιγότερα αποθέματα ρευστότητας, μικρότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και μεγαλύτερη ευαισθησία σε αυξήσεις κόστους.

Οι κλάδοι με τα περισσότερα κόκκινα δάνεια

Τα υψηλότερα ποσοστά κόκκινων δανείων καταγράφονται στην εστίαση, όπου ο δείκτης ΜΕΔ φτάνει στο 11,6%. Ακολουθεί η αγροτική δραστηριότητα με 7%, το εμπόριο με 6,1%, η μεταποίηση με 4,3% και οι κατασκευές με 3,7%.

Η εικόνα αυτή δεν είναι τυχαία. Η εστίαση παραμένει ένας κλάδος με υψηλή ευαισθησία στο κόστος ενέργειας, στις πρώτες ύλες, στα ενοίκια και στην κατανάλωση. Ο αγροτικός τομέας επηρεάζεται άμεσα από τις τιμές καυσίμων, λιπασμάτων, μεταφορών και κλιματικών συνθηκών. Το εμπόριο πιέζεται από τη μείωση της αγοραστικής δύναμης, ενώ η μεταποίηση και οι κατασκευές έχουν υψηλές ανάγκες σε ενέργεια, υλικά και χρηματοδότηση.

Η ΤτΕ ουσιαστικά δείχνει ότι οι κλάδοι που έχουν ήδη αυξημένες επισφάλειες είναι και αυτοί που μπορεί να δεχθούν νέο χτύπημα εάν η γεωπολιτική κρίση παραταθεί.

Η μεταποίηση κρύβει εσωτερικές ανισορροπίες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα στη μεταποίηση. Αν και ο συνολικός δείκτης ΜΕΔ του κλάδου διαμορφώνεται στο 4,3%, ορισμένοι επιμέρους κλάδοι εμφανίζουν πολύ υψηλότερα ποσοστά.

Στην κλωστοϋφαντουργία, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια φτάνουν στο 13,1%. Στη βιομηχανία χάρτου, ξύλου και επίπλων ανέρχονται στο 8,5%, ενώ στις λοιπές μεταποιητικές δραστηριότητες διαμορφώνονται στο 7,7%.

Αυτά τα ποσοστά είναι υψηλά, αλλά αφορούν μικρότερα υπόλοιπα χορηγήσεων. Γι’ αυτό δεν επηρεάζουν καθοριστικά τον συνολικό δείκτη ΜΕΔ της μεταποίησης. Παρ’ όλα αυτά, δείχνουν πού υπάρχουν ευάλωτα σημεία και ποιοι κλάδοι θα χρειαστούν στενότερη παρακολούθηση.

Πού είναι χαμηλότερος ο πιστωτικός κίνδυνος

Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά μη εξυπηρετούμενων δανείων παρατηρούνται στη ναυτιλία, με μόλις 0,2%, στις χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, με 0,5%, και στην ενέργεια, επίσης με 0,5%.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι οι μεγάλοι, πιο κεφαλαιακά ισχυροί και διεθνοποιημένοι κλάδοι έχουν πολύ καλύτερη συμπεριφορά στο δανειακό τους χαρτοφυλάκιο. Δεν σημαίνει ότι δεν έχουν ρίσκο, αλλά σημαίνει ότι μέχρι στιγμής εμφανίζουν πολύ χαμηλότερες επισφάλειες σε σχέση με πιο ευάλωτους τομείς της οικονομίας.

Σε επίπεδο χρηματοδοτήσεων, η μεγαλύτερη συγκέντρωση αφορά τις χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, με 24,4% των συνολικών χρηματοδοτήσεων προς επιχειρήσεις. Ακολουθούν η ενέργεια με 11,8%, η μεταποίηση με 10,7% και η ναυτιλία με 10,6%.

Οι μικρές επιχειρήσεις είναι το αδύναμο σημείο

Το πιο καθαρό μήνυμα της ΤτΕ είναι ότι οι μικρότερες επιχειρήσεις παραμένουν το πιο ευάλωτο κομμάτι του επιχειρηματικού δανεισμού. Το 10% στα ΜΕΔ των πολύ μικρών επιχειρήσεων δεν είναι απλώς μια τεχνική ένδειξη. Είναι καμπανάκι.

Αν το ενεργειακό κόστος αυξηθεί, αν οι μεταφορές γίνουν ακριβότερες, αν η κατανάλωση πιεστεί και αν το κόστος χρήματος παραμείνει υψηλό, οι μικρές επιχειρήσεις θα δεχθούν την πρώτη και πιο σκληρή πίεση. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε νέα αύξηση καθυστερήσεων, κυρίως σε κλάδους όπως η εστίαση, το εμπόριο και η αγροτική παραγωγή.

Θετικές προοπτικές, αλλά όχι χαλάρωση

Η συνολική εικόνα των ελληνικών τραπεζών παραμένει θετική. Η ΤτΕ αναφέρεται σε καθαρά κέρδη 4,7 δισ. ευρώ για τις τράπεζες το 2025, στοιχείο που δείχνει την ισχυρή κερδοφορία του κλάδου. Ωστόσο, η ίδια η κεντρική τράπεζα τονίζει ότι η εγρήγορση είναι απαραίτητη.

Οι τράπεζες έχουν ενισχυθεί, τα κόκκινα δάνεια έχουν μειωθεί σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν και οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας είναι καλύτεροι. Όμως το νέο περιβάλλον δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Η γεωπολιτική κρίση, οι ενεργειακές πιέσεις και η πιθανή επιβράδυνση της ανάπτυξης μπορούν να αλλάξουν γρήγορα την εικόνα.

Το συμπέρασμα της ΤτΕ

Η Τράπεζα της Ελλάδος δεν περιγράφει ένα τραπεζικό σύστημα σε κρίση. Περιγράφει ένα σύστημα πιο ισχυρό από το παρελθόν, αλλά εκτεθειμένο σε εξωτερικούς κινδύνους που μπορεί να περάσουν στην πραγματική οικονομία.

Οι κλάδοι που χρειάζονται τη μεγαλύτερη προσοχή είναι ξεκάθαροι: εστίαση, αγροτική δραστηριότητα, εμπόριο, μεταποίηση και κατασκευές. Εκεί εμφανίζονται τα υψηλότερα ποσοστά κόκκινων δανείων και εκεί μπορεί να χτυπήσει πιο έντονα μια παρατεταμένη περίοδος ενεργειακής και γεωπολιτικής πίεσης.

Η ουσία είναι απλή: οι ελληνικές τράπεζες έχουν καλύτερη αφετηρία, αλλά η οικονομία δεν κινείται σε ουδέτερο περιβάλλον. Αν η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί και το ενεργειακό κόστος αυξηθεί, οι ευάλωτοι κλάδοι θα βρεθούν ξανά στην πρώτη γραμμή του πιστωτικού κινδύνου.

Πηγή: Pagenews.gr