Βαλκανική επιτάχυνση στην ΕΕ: Η Ελλάδα πιέζει για ιστορική διεύρυνση πριν το 2027

Η Αθήνα επιχειρεί να αναδειχθεί σε κεντρικό γεωπολιτικό παίκτη της ευρωπαϊκής διεύρυνσης, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να στέλνει μήνυμα επιτάχυνσης για την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η νέα δυναμική που αναπτύσσεται γύρω από την ενταξιακή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων δεν αποτελεί πλέον μια θεωρητική συζήτηση των Βρυξελλών, αλλά έναν κρίσιμο γεωπολιτικό φάκελο που συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια, την ενεργειακή σταθερότητα και την επιρροή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Από τη Μπρατισλάβα, στο πλαίσιο της Υπουργικής Συνάντησης της «Ομάδας Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων», ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έδωσε το στίγμα της ελληνικής στρατηγικής: η Ελλάδα επιδιώκει να εξελιχθεί στον βασικό επιταχυντή της ευρωπαϊκής πορείας των Βαλκανίων.

«Η ενταξιακή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων είναι ζωτικής σημασίας τόσο για τους λαούς της περιοχής όσο και για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε χαρακτηριστικά, συνδέοντας ευθέως τη διεύρυνση με τη συνοχή και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης.

Η ελληνική διπλωματία εμφανίζεται να επαναφέρει στο προσκήνιο το «Δόγμα Θεσσαλονίκης» του 2003, όταν η Ελλάδα είχε πρωτοστατήσει στην ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής. Σήμερα, μέσα σε ένα περιβάλλον πολέμου στην Ουκρανία, ρωσικής επιρροής στα Βαλκάνια, κινεζικής οικονομικής διείσδυσης και αυξημένων μεταναστευτικών πιέσεων, η ένταξη των χωρών της περιοχής μετατρέπεται σε στρατηγική προτεραιότητα για τις Βρυξέλλες.

Η «Διακήρυξη των Δελφών» και το ελληνικό σχέδιο

Η Αθήνα έχει ήδη προχωρήσει στη λεγόμενη «Διακήρυξη των Δελφών», μια κοινή πολιτική πρωτοβουλία που επαναβεβαιώνει ότι το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο κείμενο υπογραμμίζεται η ανάγκη επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων, σεβασμού του κράτους δικαίου και ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.

«Η Ελλάδα είναι η χώρα που επισπεύδει την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων», τόνισε ο Γεραπετρίτης, επιδιώκοντας να καταστήσει σαφές ότι η Αθήνα φιλοδοξεί να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην επόμενη φάση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι η Ελλάδα θεωρεί την περίοδο έως την ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027 ως «παράθυρο ευκαιρίας» για ουσιαστικές εξελίξεις.

Οι γεωπολιτικές ισορροπίες πίσω από τη διεύρυνση

Η επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας δεν αφορά μόνο την ευρωπαϊκή προοπτική των βαλκανικών κρατών. Αποτελεί ταυτόχρονα εργαλείο γεωπολιτικής σταθεροποίησης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιλαμβάνεται πλέον ότι η καθυστέρηση ένταξης αφήνει κενό επιρροής, το οποίο επιχειρούν να εκμεταλλευτούν η Ρωσία, η Κίνα, η Τουρκία αλλά και δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος.

Ευρωπαϊκά έγγραφα και αποφάσεις των Βρυξελλών περιγράφουν τη διεύρυνση ως «γεωστρατηγική επένδυση στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα».

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες η πολιτική αστάθεια στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, οι εντάσεις μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου, αλλά και οι φόβοι αναζωπύρωσης εθνικιστικών ανταγωνισμών.

Η Αθήνα, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και τη συμμετοχή της στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ, επιδιώκει να παρουσιαστεί ως ο αξιόπιστος «γέφυρα» μεταξύ Βρυξελλών και Βαλκανίων.

Ποιο κράτος μπορεί να μπει πρώτο στην ΕΕ

Στις Βρυξέλλες θεωρείται ότι το Μαυροβούνιο και η Αλβανία βρίσκονται πιο κοντά στην ένταξη, με ευρωπαίους αξιωματούχους να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ένταξης ακόμη και πριν το τέλος της δεκαετίας, εφόσον επιταχυνθούν οι μεταρρυθμίσεις.

Ωστόσο, σοβαρά εμπόδια παραμένουν:

• η διαφθορά,
• η αδύναμη δικαιοσύνη,
• η πολιτική πόλωση,
• οι εθνοτικές εντάσεις,
• αλλά και η κόπωση διεύρυνσης στο εσωτερικό της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η Σερβία δέχεται ήδη πιέσεις από τις Βρυξέλλες για ζητήματα κράτους δικαίου και ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, με ευρωπαϊκά κονδύλια να έχουν παγώσει προσωρινά λόγω ανησυχιών για δημοκρατική οπισθοδρόμηση.

Η ελληνική στρατηγική και ο ρόλος του 2027

Το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: η Ελλάδα δεν θέλει να είναι απλός παρατηρητής των εξελίξεων στα Βαλκάνια.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης προανήγγειλε νέο κύκλο επισκέψεων στις χώρες της περιοχής, καθώς και φιλοξενία της επόμενης συνάντησης των «Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων» στην Ελλάδα.

«Οι επόμενοι μήνες είναι εξαιρετικά κρίσιμοι», υπογράμμισε, συνδέοντας την ελληνική προεδρία της ΕΕ το 2027 με πιθανές ιστορικές εξελίξεις στο μέτωπο της διεύρυνσης.

Αν η Αθήνα πετύχει να επιταχύνει έστω και μία ένταξη χώρας των Δυτικών Βαλκανίων κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας, θα πρόκειται για τη σημαντικότερη ελληνική γεωπολιτική επιτυχία στη νοτιοανατολική Ευρώπη μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Πηγή: pagenews.gr