Σε μια από τις πιο κρίσιμες ασφαλιστικές αποφάσεις των τελευταίων ετών, το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) με την υπ’ αριθ. 699/2026 απόφασή του ανοίγει νέο κεφάλαιο αβεβαιότητας για πάνω από 200.000 συνταξιούχους χηρείας, αλλά και για όσους λαμβάνουν ταυτόχρονα περισσότερες από μία συντάξεις με «διπλή εθνική σύνταξη».
Το δικαστήριο έκρινε συνταγματική τη βασική αρχή του νόμου 4387/2016 (Κατρούγκαλου), σύμφωνα με την οποία σε περίπτωση σώρευσης συντάξεων (όπως σύνταξη χηρείας και σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος) καταβάλλεται μόνο μία εθνική σύνταξη.
Όμως την ίδια στιγμή, το ΣτΕ προκάλεσε θεσμικό σεισμό ακυρώνοντας κρίσιμο τμήμα της εγκυκλίου του 2021, αφήνοντας «ανοιχτή πληγή» στο ασφαλιστικό σύστημα.
Το σημείο-κλειδί της απόφασης
Το δικαστήριο έκρινε ότι η εγκύκλιος Τσακλόγλου του 2021:
- δεν είχε επαρκή νομοθετική εξουσιοδότηση
- εισήγαγε στην πράξη νέα ρύθμιση χωρίς ΦΕΚ
- και αλλοίωνε την εφαρμογή του νόμου
Με απλά λόγια, όπως λένε νομικοί κύκλοι, «η διοίκηση επιχείρησε να λύσει πολιτικά ένα νομικό πρόβλημα – και το ΣτΕ το ακύρωσε».
Το μεγάλο «αγκάθι»: οι 200.000 δικαιούχοι
Η απόφαση επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο:
- περικοπών σε ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις
- επανυπολογισμών
- αλλά και πιθανών αναδρομικών απαιτήσεων
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που κυκλοφορούν στα ασφαλιστικά ταμεία, τα ποσά που ενδέχεται να αναζητηθούν σε ορισμένες περιπτώσεις κυμαίνονται από 15.000 έως 30.000 ευρώ.
Κυβερνητικές πηγές, ωστόσο, εμφανίζονται πιο συγκρατημένες, σημειώνοντας ότι «κάθε αναδρομική διεκδίκηση θα εξαρτηθεί από την τελική εφαρμογή της απόφασης».
Το παράλληλο μέτωπο: συντάξεις χηρείας
Το ζήτημα δεν είναι καινούργιο. Η εφαρμογή του νόμου για τις συντάξεις χηρείας έχει δημιουργήσει εδώ και χρόνια ένα περίπλοκο τοπίο:
- άλλοι συνταξιούχοι υπέστησαν μειώσεις μετά την τριετία
- άλλοι συνέχισαν να λαμβάνουν πλήρη ποσά
- και άλλοι βρέθηκαν σε «ενδιάμεσες λύσεις» με προσωπικές διαφορές
Όπως σημειώνουν ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης, πρόκειται για ένα σύστημα με «τρεις ταχύτητες», όπου η ίση μεταχείριση έχει χαθεί στην πράξη.
Το παρασκήνιο της δικαστικής μάχης
Η υπόθεση είχε συζητηθεί στις 5 Δεκεμβρίου 2024 στο ΣτΕ, σε 7μελή σύνθεση, με προσφυγές συνταξιούχων χηρείας που ζητούσαν την ακύρωση της εγκυκλίου του 2021.
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, η απόφαση πέρασε:
«με πλειοψηφία και έντονο προβληματισμό για την πρακτική εφαρμογή της διάταξης»
Παρεμβάσεις και αντιδράσεις
Στο δημόσιο πεδίο, η υπόθεση προκάλεσε ήδη πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις. Από την πλευρά των συνταξιούχων, γίνεται λόγος για:
- «κίνδυνο φτωχοποίησης ευάλωτων νοικοκυριών»
- «αναδρομικές απαιτήσεις που δεν μπορούν να πληρωθούν»
- και «θεσμική ανασφάλεια»
Στελέχη φορέων ασφαλισμένων ζητούν από την κυβέρνηση να προχωρήσει σε:
«νομοθετική διόρθωση της ρύθμισης και κατάργηση των άδικων εφαρμογών»
Το πολιτικό-οικονομικό διακύβευμα
Η απόφαση δεν αφορά μόνο νομικές ισορροπίες. Ακουμπά άμεσα:
- τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος
- τον δημοσιονομικό σχεδιασμό
- αλλά και την κοινωνική συνοχή μιας μεγάλης ομάδας συνταξιούχων
Κυβερνητικοί παράγοντες αναγνωρίζουν ότι το ζήτημα είναι «ευαίσθητο πολιτικά και δημοσιονομικά», καθώς οποιαδήποτε αναδρομική εφαρμογή θα είχε σημαντικό κόστος.
Το επόμενο βήμα
Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο νομικό:
Πόσο μακριά θα φτάσει η εφαρμογή της απόφασης;
Και κυρίως:
Θα υπάρξει νέα νομοθετική παρέμβαση ή θα οδηγηθούμε σε κύμα επανυπολογισμών και επιστροφών;
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η υπόθεση των συντάξεων χηρείας εισέρχεται σε νέα, πιο αβέβαιη φάση – με χιλιάδες δικαιούχους να παρακολουθούν με αγωνία τις εξελίξεις.
Πηγή: pagenews.gr