Έντονη διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται γύρω από τις προσπάθειες επίτευξης συμφωνίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με Πακιστάν και Κατάρ να αναλαμβάνουν ενεργότερο ρόλο στις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις.
Οι επισκέψεις Πακιστανών και Καταριανών αξιωματούχων στην Τεχεράνη θεωρούνται ένδειξη ότι οι συνομιλίες αποκτούν νέα δυναμική, χωρίς όμως να σημαίνει ότι υπάρχει άμεση προοπτική τελικής συμφωνίας.
Οι βασικές διαφορές ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη παραμένουν σημαντικές, με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, τις αμερικανικές κυρώσεις και τις απαιτήσεις της ιρανικής πλευράς για αποζημιώσεις και αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων.
Το Πακιστάν σε ρόλο βασικού διαμεσολαβητή
Ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, Ασίμ Μουνίρ, έφτασε στην Τεχεράνη, ενισχύοντας τον ρόλο του Πακιστάν ως βασικού μεσολαβητή μεταξύ των δύο πλευρών.
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα στην ιρανική πρωτεύουσα είχε μεταβεί και ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν, Μοχσίν Νακβί, ο οποίος συναντήθηκε για δεύτερη φορά μέσα σε δύο ημέρες με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Στο επίκεντρο των επαφών βρέθηκαν προτάσεις για τον τερματισμό του πολέμου και τη διαμόρφωση ενός πλαισίου συνομιλιών ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.
Η εμπλοκή του Πακιστάν δεν είναι τυχαία. Η χώρα έχει ήδη φιλοξενήσει έναν γύρο συνομιλιών στα μέσα Απριλίου και θεωρείται ότι διαθέτει δίαυλο επικοινωνίας και με την Τεχεράνη και με την Ουάσινγκτον.
Διπλωματική αποστολή και από το Κατάρ
Παράλληλα, το Κατάρ απέστειλε διαπραγματευτική ομάδα στην Τεχεράνη, επιβεβαιώνοντας τον ενεργό ρόλο της Ντόχα στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης.
Το Κατάρ έχει στο παρελθόν λειτουργήσει ως ενδιάμεσος σε συνομιλίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, γεγονός που καθιστά την παρουσία του στις τρέχουσες επαφές ιδιαίτερα σημαντική.
Η συντονισμένη παρουσία Πακιστάν και Κατάρ στην Τεχεράνη δείχνει ότι οι διπλωματικές πρωτοβουλίες δεν περιορίζονται σε τυπικές επαφές, αλλά επιχειρούν να διαμορφώσουν συγκεκριμένη βάση διαπραγμάτευσης.
Νέα κείμενα και ιδέες στο τραπέζι
Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι τις τελευταίες ημέρες έχουν ανταλλαγεί «νέες ιδέες και κείμενα» ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Ωστόσο, η ίδια πηγή ξεκαθάρισε ότι αυτά μπορούν να αποτελέσουν μόνο βάση για περαιτέρω συνομιλίες και όχι τελική συμφωνία που μπορεί να ανακοινωθεί άμεσα.
Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει το βασικό κλίμα των διαπραγματεύσεων: υπάρχει κινητικότητα, αλλά όχι ακόμη πολιτική σύγκλιση.
Η Τεχεράνη χαμηλώνει τις προσδοκίες
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, επιχείρησε να περιορίσει τις προσδοκίες για άμεση πρόοδο, δηλώνοντας ότι οι διαφορές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης παραμένουν «βαθιές και εκτεταμένες».
Όπως τόνισε, δεν μπορεί να ειπωθεί ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία.
Η στάση αυτή δείχνει ότι το Ιράν επιδιώκει να διατηρήσει σκληρή διαπραγματευτική γραμμή, ιδίως σε ζητήματα που θεωρεί στρατηγικά, όπως το πυρηνικό του πρόγραμμα και ο ρόλος του στα Στενά του Ορμούζ.
Τα βασικά αγκάθια της διαπραγμάτευσης
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχουν ανταλλάξει πολλαπλές προτάσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης, όμως τα βασικά σημεία διαφωνίας παραμένουν.
Η Τεχεράνη επιμένει στη διατήρηση του πυρηνικού της προγράμματος και στον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Παράλληλα ζητά άρση όλων των αμερικανικών κυρώσεων, αποζημίωση για ζημιές από τον πόλεμο και αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στο εξωτερικό.
Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον θέλει περιορισμό των πυρηνικών φιλοδοξιών της Τεχεράνης και πλήρη αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Ρούμπιο: Υπάρχει μικρή κίνηση, αλλά όχι υπερβολές
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι υπάρχει «λίγη κίνηση» στις συνομιλίες με το Ιράν, αποφεύγοντας όμως να παρουσιάσει την κατάσταση ως σημαντική πρόοδο.
Παράλληλα, χαρακτήρισε μη αποδεκτή την ιδέα του Ιράν για σύστημα διοδίων στα Στενά του Ορμούζ και τόνισε ότι οι ΗΠΑ και οι εταίροι τους διαθέτουν «plan B» σε περίπτωση που η θαλάσσια οδός παραμείνει κλειστή.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κρίσιμο σημείο για την παγκόσμια οικονομία, καθώς πριν από τον πόλεμο από εκεί περνούσε περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG.
Σημάδια μερικής αποκλιμάκωσης στα Στενά του Ορμούζ
Παρά τις εντάσεις, το Ιράν φαίνεται να επιτρέπει μεγαλύτερη διέλευση πλοίων από τα Στενά.
Σύμφωνα με ανακοίνωση που μετέδωσε το επίσημο μέσο Sepah News, 31 πλοία, μεταξύ των οποίων πετρελαιοφόρα και πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, διήλθαν από τη θαλάσσια οδό μέσα σε 24 ώρες.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να ερμηνευθεί ως ένδειξη περιορισμένης αποκλιμάκωσης, αν και δεν αναιρεί τις σοβαρές διαφωνίες που παραμένουν στο τραπέζι.
Η διπλωματία κερδίζει χρόνο, αλλά η συμφωνία δεν έχει κλειδώσει
Οι επαφές στην Τεχεράνη δείχνουν ότι υπάρχει προσπάθεια να αποφευχθεί περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση και να διατηρηθεί ζωντανό το ενδεχόμενο συμφωνίας.
Ωστόσο, το χάσμα ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει μεγάλο.
Η διπλωματική κινητικότητα από Πακιστάν και Κατάρ δημιουργεί προσδοκίες, αλλά μέχρι να υπάρξει συμφωνία στα βασικά ζητήματα, οι συνομιλίες θα παραμένουν εύθραυστες και αβέβαιες.
Πηγή: Pagenews.gr