Η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Ρούμπιο στην Ινδία δεν είναι μια απλή διπλωματική περιοδεία. Πίσω από τις επίσημες δηλώσεις περί «στρατηγικής συνεργασίας» κρύβεται μια βαθιά ανησυχία της Ουάσιγκτον: μήπως η Ινδία αρχίσει να απομακρύνεται από τη δυτική σφαίρα επιρροής και κινηθεί ακόμη πιο κοντά σε Ρωσία και Κίνα.
Ο Rubio συναντήθηκε με τον Ινδό πρωθυπουργό Μόντι και τον υπουργό Εξωτερικών Subrahmanyam Jaishankar, επιχειρώντας να επαναφέρει την ισορροπία στις σχέσεις των δύο χωρών μετά τους εμπορικούς πολέμους, τις αμερικανικές πιέσεις για το ρωσικό πετρέλαιο και τις νέες γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην Ασία.
Οι δασμοί Τραμπ «πάγωσαν» το Νέο Δελχί
Οι σχέσεις ΗΠΑ–Ινδίας πέρασαν μία από τις δυσκολότερες φάσεις των τελευταίων ετών όταν η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε βαρείς δασμούς σε ινδικά προϊόντα, κατηγορώντας το Νέο Δελχί ότι συνεχίζει να αγοράζει μεγάλες ποσότητες φθηνού ρωσικού πετρελαίου παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η Ινδία αντέδρασε έντονα, θεωρώντας ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν την οικονομική πίεση για να επιβάλουν γεωπολιτική πειθαρχία.
Παρότι επιτεύχθηκε προσωρινή εμπορική συμφωνία, η δυσπιστία παραμένει ισχυρή στους κύκλους της ινδικής κυβέρνησης, οι οποίοι φοβούνται ότι η Ουάσιγκτον μπορεί ανά πάσα στιγμή να μεταβάλει τη στάση της ανάλογα με τις παγκόσμιες ισορροπίες.
Ο πραγματικός φόβος των ΗΠΑ λέγεται Κίνα
Παρά τις εντάσεις, η Ουάσιγκτον θεωρεί την Ινδία κομβικό αντίβαρο απέναντι στην Κίνα στον Ινδο-Ειρηνικό. Για αυτό και η επίσκεψη Rubio συνδέεται άμεσα με τη σύνοδο της Quad — της στρατηγικής συμμαχίας ΗΠΑ, Ινδίας, Ιαπωνίας και Αυστραλίας.
Η Quad έχει εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο πίεσης απέναντι στο Πεκίνο, ειδικά:
- στη Νότια Σινική Θάλασσα,
- στις αλυσίδες εφοδιασμού,
- στην τεχνολογία,
- αλλά και στον στρατιωτικό έλεγχο του Ινδο-Ειρηνικού.
Η Κίνα κατηγορεί ανοιχτά τη Quad ότι επιχειρεί να «περικυκλώσει» την κινεζική ισχύ και να δημιουργήσει ένα ασιατικό ΝΑΤΟ.
Η στροφή Τραμπ προς το Πεκίνο ανησυχεί την Ινδία
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στο Νέο Δελχί η πρόσφατη προσπάθεια του Τραμπ να αποκλιμακώσει τις σχέσεις με την Κίνα.
Αναλυτές εκτιμούν ότι εάν οι ΗΠΑ επαναπροσεγγίσουν το Πεκίνο για οικονομικούς ή στρατηγικούς λόγους, τότε η γεωπολιτική αξία της Ινδίας για την Ουάσιγκτον θα μειωθεί δραστικά.
Ο αναλυτής του International Crisis Group Praveen Donthi προειδοποίησε χαρακτηριστικά:
«Αν οι ΗΠΑ αλλάξουν προσέγγιση απέναντι στην Κίνα, η σημασία της Ινδίας θα μειωθεί.»
Η δήλωση αυτή αποτυπώνει τον μεγαλύτερο φόβο της ινδικής διπλωματίας: να μετατραπεί η χώρα σε προσωρινό εργαλείο αμερικανικής πίεσης προς την Κίνα και όχι σε πραγματικό στρατηγικό εταίρο.
Ο πόλεμος με το Ιράν φέρνει ενεργειακό σοκ
Την ίδια ώρα, η σύγκρουση με το Ιράν αυξάνει την πίεση στην ινδική οικονομία. Η Ινδία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που προκαλεί τεράστια ανησυχία για:
- πιθανές διακοπές εφοδιασμού,
- εκτόξευση τιμών καυσίμων,
- και ενεργειακή αστάθεια.
Ο Jaishankar ξεκαθάρισε ότι η Ινδία θα συνεχίσει να διαφοροποιεί τις ενεργειακές της πηγές, αγοράζοντας τόσο αμερικανικό όσο και ρωσικό πετρέλαιο, αποφεύγοντας πλήρη εξάρτηση από οποιαδήποτε δύναμη.
Διπλωματία και εικόνα ισχύος
Ο Rubio επιχείρησε επίσης να ενισχύσει το συμβολικό σκέλος της επίσκεψης, πραγματοποιώντας εμφανίσεις σε ιστορικά και πολιτιστικά σημεία της Ινδίας, από την Καλκούτα μέχρι την Άγκρα και τη Τζαϊπούρ.
Πίσω όμως από τις δημόσιες εικόνες φιλίας, η πραγματικότητα παραμένει σύνθετη:
- η Ινδία δεν θέλει να διαρρήξει τις σχέσεις της με τη Ρωσία,
- οι ΗΠΑ δεν μπορούν να χάσουν την Ινδία απέναντι στην Κίνα,
- και η Quad δοκιμάζεται από αντικρουόμενα συμφέροντα και εμπορικούς ανταγωνισμούς.
Η μάχη για τον έλεγχο του Ινδο-Ειρηνικού έχει ήδη ξεκινήσει — και η Ινδία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της νέας παγκόσμιας γεωπολιτικής σκακιέρας.
Πηγή: pagenews.gr