Παπαφλωράτος για τουρκολιβυκό: «Η Τουρκία θα αντιδράσει» – Συναγερμός για το καλώδιο και την Κρήτη
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 11 '
Πηγή Φωτογραφίας: screenshot//Παπαφλωράτος για τουρκολιβυκό: «Η Τουρκία θα αντιδράσει» – Συναγερμός για το καλώδιο και την Κρήτη
Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Ελλάδα να βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εξέλιξη που, παρά τη νομική αμφισβήτηση της συμφωνίας, δημιουργεί νέα δεδομένα σε διπλωματικό και επιχειρησιακό επίπεδο.
Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Παπαφλωράτος, αναλύοντας τις εξελίξεις σε τηλεοπτική του παρέμβαση, υπογράμμισε ότι η Αθήνα οφείλει να διαχωρίσει τη νομική διάσταση από τη γεωπολιτική πραγματικότητα.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η συμφωνία δεν αποκτά νέα νομική ισχύ έναντι της Ελλάδας επειδή εγκρίθηκε από το λιβυκό κοινοβούλιο. Ωστόσο, η αλλαγή στάσης της ανατολικής Λιβύης ενισχύει πολιτικά την Τουρκία και δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο καθηγητής στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα των ενεργειακών ερευνών νοτίως της Κρήτης, στις υποθαλάσσιες ηλεκτρικές διασυνδέσεις και στην ανάγκη διπλωματικού συντονισμού με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Κυπριακή Δημοκρατία, την Αίγυπτο και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Δύο επίπεδα: Το νομικό και το γεωπολιτικό»
Ο Κωνσταντίνος Παπαφλωράτος ξεκίνησε την ανάλυσή του επισημαίνοντας ότι η επικύρωση του μνημονίου πρέπει να εξεταστεί σε δύο διαφορετικά επίπεδα.
«Έχουμε δύο επίπεδα. Έχουμε το νομικό επίπεδο και έχουμε και το γεωπολιτικό επίπεδο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ως προς τη νομική διάσταση, εξήγησε ότι η απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου αφαιρεί ένα επιχείρημα από την ελληνική πλευρά, καθώς μέχρι σήμερα η συμφωνία δεν είχε γίνει αποδεκτή από την ανατολική Λιβύη.
Ωστόσο, όπως υποστήριξε, η εξέλιξη αυτή δεν μεταβάλλει το νομικό καθεστώς της συμφωνίας έναντι της Ελλάδας.
«Ως προς το νομικό, ουσιαστικά αφαιρεί ένα επιχείρημα από τη δική μας πλευρά, αλλά δεν επηρεάζει το νομικό στάτους», σημείωσε.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι το μνημόνιο δεν εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει αποτελέσματα εις βάρος των ελληνικών δικαιωμάτων.
Η διάκριση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της ελληνικής επιχειρηματολογίας: μια διμερής συμφωνία δεν μπορεί από μόνη της να καθορίζει τις θαλάσσιες ζώνες τρίτων κρατών.
Η κοινή παρέμβαση Φον ντερ Λάιεν και Κόστα
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην κοινή δήλωση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
Οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επανέλαβαν τη θέση ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες.
Η ευρωπαϊκή τοποθέτηση προσφέρει διπλωματική στήριξη στην ελληνική θέση, χωρίς να εξαλείφει τους πρακτικούς κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν από την εφαρμογή των τουρκικών διεκδικήσεων.
Ο καθηγητής έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη διεθνή αναγνώριση της συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει αναγνωριστεί από τρίτα κράτη.
Κατά την εκτίμησή του, αυτό ενισχύει τη δυνατότητα της Ελλάδας να υπερασπίζεται τα δικαιώματά της στο πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας.
«Οι Τούρκοι έχουν πατήσει γερά το πόδι τους στη Λιβύη»
Η πιο ανησυχητική πλευρά της εξέλιξης, σύμφωνα με τον καθηγητή, εντοπίζεται στο γεωπολιτικό πεδίο.
«Στο γεωπολιτικό επίπεδο, βεβαίως, είναι μια εξέλιξη που δεν θα την ήθελε κανείς. Οι Τούρκοι έχουν πατήσει γερά το πόδι τους στη Λιβύη», υπογράμμισε.
Η τοποθέτησή του αποτυπώνει τη μεταβολή των ισορροπιών στο εσωτερικό της Λιβύης.
Η Τουρκία, η οποία το 2019 στήριζε την κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στις δυνάμεις του Χαλίφα Χαφτάρ, έχει πλέον αναπτύξει επαφές και με την ανατολική πλευρά.
Η πολιτική προσέγγιση των δύο πλευρών συνέβαλε στη μεταστροφή της στάσης του λιβυκού κοινοβουλίου απέναντι στο μνημόνιο.
Ο Παπαφλωράτος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στον ρόλο της οικογένειας Χαφτάρ και ειδικότερα ενός από τους γιους του στρατάρχη, ο οποίος έχει αναλάβει αυξημένες αρμοδιότητες.
Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα αξιοποίησε πολιτικές πιέσεις και προσφορές συνεργασίας για να ενισχύσει την επιρροή της.
Πρόκειται για εκτίμηση του καθηγητή σχετικά με τις διαπραγματεύσεις που προηγήθηκαν και όχι για δημοσιοποιημένη συμφωνία ανταλλαγμάτων.
Η ομόφωνη απόφαση και τα μηνύματα από τη Βεγγάζη
Ο καθηγητής χαρακτήρισε εντυπωσιακό το γεγονός ότι η αλλαγή στάσης του λιβυκού κοινοβουλίου υπήρξε ομόφωνη.
Η ανατολική Λιβύη, που στο παρελθόν είχε απορρίψει το μνημόνιο, εμφανίζεται πλέον να στηρίζει τη συμφωνία με την Τουρκία.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Παπαφλωράτος, κατά τη σχετική συζήτηση διατυπώθηκαν τοποθετήσεις Λίβυων βουλευτών που έδωσαν προτεραιότητα στο εθνικό συμφέρον της χώρας τους και στη συνεργασία με ισχυρές διεθνείς δυνάμεις.
Ο καθηγητής ερμήνευσε αυτές τις αναφορές ως ένδειξη της νέας πολιτικής κατεύθυνσης που επιδιώκει να ακολουθήσει η ανατολική Λιβύη.
Για την Αθήνα, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η αντίθεση της Βεγγάζης στο μνημόνιο αποτελούσε μέχρι πρόσφατα έναν πρόσθετο διπλωματικό παράγοντα στην αντιπαράθεση με την Άγκυρα.
Γιατί η χρονική στιγμή προκαλεί ανησυχία
Ο Κωνσταντίνος Παπαφλωράτος συνέδεσε την επικύρωση του μνημονίου με τις επικείμενες ενεργειακές δραστηριότητες νοτίως της Κρήτης.
Κατά την ανάλυσή του, η χρονική στιγμή δεν είναι τυχαία.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία διεθνείς ενεργειακές εταιρείες προετοιμάζουν δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος.
Ο καθηγητής εκτίμησε ότι η Άγκυρα επιδιώκει να ενισχύσει τα πολιτικά επιχειρήματά της πριν από την έναρξη νέων ενεργειακών εργασιών.
Με αυτόν τον τρόπο, η Τουρκία θα μπορούσε να επικαλεστεί την επικύρωση της συμφωνίας από περισσότερους λιβυκούς θεσμούς, επιχειρώντας να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της.
Η εκτίμηση αυτή συνδέει άμεσα τη διπλωματική εξέλιξη με τον ανταγωνισμό για τους ενεργειακούς πόρους της Ανατολικής Μεσογείου.
«Να μη φύγει ούτε ένα ευρώ προς τη Λιβύη» – Η πρόταση για ευρωπαϊκή πίεση
Ο Παπαφλωράτος πρότεινε η Ελλάδα να αναλάβει πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ειδικότερα, υποστήριξε ότι η Αθήνα πρέπει να ζητήσει επανεξέταση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς τη Λιβύη.
Κατά τη θέση που εξέφρασε, η οικονομική συνεργασία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ανεξάρτητα από αποφάσεις που αμφισβητούν τα κυριαρχικά δικαιώματα κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο καθηγητής αναφέρθηκε και στη συνεργασία της Ελλάδας με τη Λιβύη σε ζητήματα εκπαίδευσης στελεχών του λιβυκού Λιμενικού.
Όπως σημείωσε, μέχρι πρόσφατα Λίβυοι αξιωματικοί εκπαιδεύονταν στην Ελλάδα.
Η αναφορά του αναδεικνύει το δίλημμα που περιέγραψε: από τη μία πλευρά, η ανάγκη διατήρησης λειτουργικών σχέσεων με τη Λιβύη και, από την άλλη, η ανάγκη αντίδρασης σε αποφάσεις που η Αθήνα θεωρεί αντίθετες προς τα δικαιώματά της.
Η πρόταση για διακοπή της χρηματοδότησης αποτελεί πολιτική εισήγηση του καθηγητή και όχι ανακοινωμένη απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ελλάδα, Κύπρος και Αίγυπτος: Το μέτωπο που προτείνει ο καθηγητής
Σημαντικό μέρος της παρέμβασης αφιερώθηκε στην ανάγκη συντονισμού της Ελλάδας με την Κυπριακή Δημοκρατία και την Αίγυπτο.
Ο Παπαφλωράτος υποστήριξε ότι οι τρεις χώρες έχουν συμφέρον να εξετάσουν κοινές διπλωματικές κινήσεις.
Η Αίγυπτος διατηρεί ισχυρές σχέσεις με την ανατολική Λιβύη και έχει εκφράσει αντιρρήσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει επίσης αντιταχθεί στη συμφωνία.
Για τον καθηγητή, ο συντονισμός των τριών χωρών θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό διπλωματικό εργαλείο απέναντι στην ενίσχυση της τουρκικής επιρροής.
Η πρόταση δεν αφορά μόνο την έκδοση κοινών ανακοινώσεων, αλλά την ανάπτυξη συντονισμένης στρατηγικής σε ευρωπαϊκό και περιφερειακό επίπεδο.
«Το όλο θέμα είναι το καλώδιο» – Προειδοποίηση για νέα ένταση
Το πλέον κρίσιμο επιχειρησιακό ζήτημα, σύμφωνα με τον Παπαφλωράτο, είναι οι υποθαλάσσιες διασυνδέσεις.
«Το όλο θέμα είναι το καλώδιο. Είναι ξεκάθαρο. Η Τουρκία θα αντιδράσει», ανέφερε.
Ο καθηγητής συνέδεσε την εκτίμησή του με τις προηγούμενες τουρκικές αντιδράσεις σε δραστηριότητες υποθαλάσσιων καλωδίων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συζήτηση αφορά κυρίως τη σχεδιαζόμενη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, γνωστή ως Great Sea Interconnector.
Το έργο έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία για την Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς αποσκοπεί στη σύνδεση του κυπριακού ηλεκτρικού συστήματος με την ευρωπαϊκή αγορά.
Ο Παπαφλωράτος εκτίμησε ότι η Τουρκία ενδέχεται να επιχειρήσει να προβάλει αντιρρήσεις σε συγκεκριμένες θαλάσσιες δραστηριότητες.
Η εκτίμηση αυτή δεν συνιστά επιβεβαίωση ότι έχει ληφθεί απόφαση τουρκικής παρέμβασης.
Αναδεικνύει, ωστόσο, τον κίνδυνο που ο ίδιος θεωρεί ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί με έγκαιρη προετοιμασία.
Πολεμικά πλοία συνοδεία του ερευνητικού – Η πρόταση Παπαφλωράτου
Η πιο συγκεκριμένη επιχειρησιακή πρόταση του καθηγητή αφορά την προστασία των πλοίων που θα συμμετάσχουν στις εργασίες πόντισης του καλωδίου.
Κατά την άποψή του, η Ελλάδα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για τη συνοδεία του σχετικού πλοίου από μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού.
«Θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι να συνοδευτεί το πλοίο αυτό από ελληνικά πολεμικά σκάφη», υποστήριξε.
Σύμφωνα με τον Παπαφλωράτο, μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μέτρο προστασίας των δραστηριοτήτων που η Ελλάδα θεωρεί νόμιμες.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, η άλλη πλευρά θα έπρεπε να αποφασίσει εάν θα επιδιώξει περαιτέρω κλιμάκωση.
Πρόκειται για πρόταση του καθηγητή στο πλαίσιο της τηλεοπτικής του ανάλυσης και όχι για ανακοινωμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η πρακτική εφαρμογή οποιουδήποτε μέτρου θα απαιτούσε αξιολόγηση των συνθηκών, των διεθνών υποχρεώσεων και των κινδύνων κλιμάκωσης.
Ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών και η κυβέρνηση Τραμπ
Ο Παπαφλωράτος αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη ενημέρωσης της Ουάσιγκτον.
Κατά την εκτίμησή του, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στις προσπάθειες πολιτικής ενοποίησης της Λιβύης.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η Αθήνα πρέπει να αξιοποιήσει τους διπλωματικούς διαύλους με την αμερικανική κυβέρνηση, εξηγώντας τις επιπτώσεις της επικύρωσης του μνημονίου στην περιφερειακή σταθερότητα.
Η αμερικανική διάσταση αποκτά πρόσθετη σημασία λόγω των ενεργειακών επενδύσεων και των σχεδίων εξερεύνησης υδρογονανθράκων στην ευρύτερη περιοχή.
Ωστόσο, η συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών σε ενεργειακές δραστηριότητες δεν συνεπάγεται αυτομάτως συγκεκριμένη διπλωματική ή στρατιωτική στάση της Ουάσιγκτον.
Η απομάκρυνση Σάλεχ και οι κινήσεις της Άγκυρας
Ο καθηγητής στάθηκε ιδιαίτερα στην αλλαγή ηγεσίας του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης.
Ο Αγκίλα Σάλεχ είχε εκφράσει την αντίθεσή του στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η απομάκρυνσή του από την προεδρία του κοινοβουλίου στις αρχές Οκτωβρίου δημιούργησε νέες πολιτικές συνθήκες.
Ο Παπαφλωράτος επισήμανε ότι από την αλλαγή αυτή μέχρι την επικύρωση της συμφωνίας μεσολάβησε σύντομο χρονικό διάστημα.
«Κινήθηκαν πολύ γρήγορα οι Τούρκοι. Και είχαμε το αποτέλεσμα που βλέπουμε», ανέφερε.
Η παρατήρηση αυτή αποτελεί βασικό στοιχείο της ανάλυσής του: η Τουρκία αξιοποίησε τη μεταβολή των εσωτερικών ισορροπιών στη Λιβύη, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει την πολιτική επικύρωση μιας συμφωνίας που προηγουμένως αντιμετώπιζε αντιδράσεις από την ανατολική πλευρά.
Η επόμενη ημέρα για την Αθήνα
Η παρέμβαση του Κωνσταντίνου Παπαφλωράτου αναδεικνύει μια βασική διάκριση.
Η νομική θέση της Ελλάδας απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει σταθερή, ενώ η πολιτική και γεωπολιτική πραγματικότητα μεταβάλλεται.
Η ανατολική Λιβύη δεν αποτελεί πλέον το ίδιο διπλωματικό αντίβαρο στις τουρκικές επιδιώξεις.
Παράλληλα, οι ενεργειακές έρευνες νοτίως της Κρήτης και τα έργα υποθαλάσσιων διασυνδέσεων δημιουργούν ένα πεδίο στο οποίο οι διπλωματικές διαφωνίες μπορεί να αποκτήσουν πρακτική διάσταση.
Ο καθηγητής προτείνει μια πολυεπίπεδη ελληνική αντίδραση, με ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, συντονισμό με Κύπρο και Αίγυπτο, ενημέρωση των Ηνωμένων Πολιτειών και προετοιμασία για την προστασία νόμιμων θαλάσσιων δραστηριοτήτων.
Το κεντρικό μήνυμα της ανάλυσής του είναι ότι η νομική αμφισβήτηση του τουρκολιβυκού μνημονίου δεν αρκεί από μόνη της για να αντιμετωπιστούν οι γεωπολιτικές συνέπειες της επικύρωσής του.
Για την Αθήνα, το επόμενο διάστημα θα έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο στο διπλωματικό πεδίο όσο και στην εξέλιξη των ενεργειακών σχεδιασμών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
