Η Μέση Ανατολή ακροβατεί ξανά πάνω σε βαρέλι πυρίτιδας. Την ώρα που Ιρανοί αξιωματούχοι περνούσαν τις πύλες των παλατιών της Ντόχα για παρασκηνιακές συνομιλίες με Άραβες μεσολαβητές και Αμερικανούς διαπραγματευτές, αμερικανικά και ισραηλινά μαχητικά εξαπέλυαν συντονισμένα πλήγματα κατά ιρανικών στόχων στον Περσικό.
Το μήνυμα ήταν ωμό, καθαρό και σχεδόν κυνικό: «Μιλάμε για ειρήνη, αλλά κρατάμε το δάχτυλο στη σκανδάλη.»
Σύμφωνα με πληροφορίες από αμερικανικές πηγές ασφαλείας, τα χτυπήματα στόχευσαν αντιαεροπορικές εγκαταστάσεις και ταχύπλοα σκάφη των Φρουρών της Επανάστασης που φέρονται να επιχειρούσαν να ναρκοθετήσουν κρίσιμες θαλάσσιες διαδρομές κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε νότια του νησιού Λαράκ, σε μία από τις πιο στρατηγικές γωνιές του πλανήτη.
Το κρατικό ιρανικό Nour News επιβεβαίωσε νεκρούς στρατιωτικούς, χωρίς όμως να αποκαλύψει αριθμούς. Στην Τεχεράνη επικράτησε παγωμένη οργή.
«Δεν μπορούν να βομβαρδίζουν και ταυτόχρονα να ζητούν συμφωνία», φέρεται να είπε Ιρανός αξιωματούχος σε αραβικό διπλωματικό κύκλο στη Ντόχα.
Το παρασκήνιο της Ντόχα: χρήμα, ουράνιο και σκιές πολέμου
Πίσω από τις κλειστές πόρτες στο Κατάρ, το πραγματικό παζάρι ήταν πολύ μεγαλύτερο από μια απλή εκεχειρία.
Η ιρανική αποστολή, υπό τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, συνοδευόταν από τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας Αμπντολνασέρ Χεμματί — ένδειξη ότι στο τραπέζι βρίσκονται δισεκατομμύρια παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Οι Αμερικανοί ζητούν:
- πάγωμα εμπλουτισμού ουρανίου,
- παράδοση αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού,
- εγγυήσεις για ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Το Ιράν απαιτεί:
- σταμάτημα επιχειρήσεων κατά της Χεζμπολάχ,
- αποδέσμευση κεφαλαίων,
- πολιτικές και στρατιωτικές εγγυήσεις από Κίνα και Κατάρ.
Και κάπου ανάμεσα, το Πακιστάν επιχειρεί να παίξει τον ρόλο του σιωπηλού μεσολαβητή. Η πληροφορία ότι ο στρατηγός Ασίμ Μουνίρ κατευθυνόταν επίσης προς τη Ντόχα προκάλεσε συναγερμό σε διπλωματικούς κύκλους.
«Ή συμφωνία ή τίποτα»
Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε ύφος σχεδόν τελεσιγραφικό, εμφανίστηκε να πιέζει ασφυκτικά όλες τις πλευρές.«Οι συνομιλίες προχωρούν πολύ καλά», δήλωσε αρχικά.
Λίγες ώρες αργότερα όμως, ο Μάρκο Ρούμπιο έριχνε τη θερμοκρασία:«Ο πρόεδρος είτε θα πετύχει καλή συμφωνία είτε δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία.»
Στην Ουάσινγκτον, το στρατόπεδο των σκληροπυρηνικών βράζει. Ο Λίντσεϊ Γκράχαμ και κύκλοι του Πενταγώνου θεωρούν ότι η Τεχεράνη κερδίζει χρόνο και χρήμα χωρίς να παραδίδει πραγματικά το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Το Ισραήλ από την πλευρά του αντιμετωπίζει το θέμα υπαρξιακά.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να ξεκαθάρισε σε κλειστή σύσκεψη:«Αν το Ιράν νομίζει ότι θα διατηρήσει πυρηνική δυνατότητα πίσω από διπλωματικά χαμόγελα, κάνει λάθος.»
Πετρέλαιο, τρόμος και παγκόσμιος πανικός
Οι αγορές αντέδρασαν σχεδόν ακαριαία.
Το Brent εκτοξεύθηκε ξανά κοντά στα 98 δολάρια το βαρέλι, σβήνοντας την αισιοδοξία των προηγούμενων ημερών. Traders στο Λονδίνο μιλούσαν για «επιστροφή του γεωπολιτικού εφιάλτη».
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν η καρδιά της κρίσης. Από εκεί περνά τεράστιο ποσοστό του παγκόσμιου πετρελαίου. Οποιαδήποτε παρατεταμένη ένταση μπορεί να προκαλέσει νέο ενεργειακό σοκ και κύμα πληθωρισμού σε Ευρώπη και ΗΠΑ.
Και αυτό είναι που τρομάζει περισσότερο τον Λευκό Οίκο ενόψει εκλογών.
Οι τιμές των καυσίμων ανεβαίνουν.Η κοινωνική πίεση μεγαλώνει.Και ο Τραμπ γνωρίζει ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπορεί να τινάξει στον αέρα ολόκληρη την πολιτική του ατζέντα.
Η Χεζμπολάχ ξαναμπαίνει στο παιχνίδι
Την ίδια στιγμή, τα σύνορα Ισραήλ–Λιβάνου μυρίζουν ξανά μπαρούτι.
Η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε drones και ρουκέτες προς ισραηλινό έδαφος, με την ισραηλινή αεροπορία να απαντά με βομβαρδισμούς στον νότιο Λίβανο.
Παρά την εύθραυστη εκεχειρία του Απριλίου, οι συγκρούσεις ουσιαστικά δεν σταμάτησαν ποτέ.
Και τώρα, διπλωμάτες φοβούνται ότι ένα λάθος χτύπημα ή ένας νεκρός υψηλόβαθμος διοικητής μπορεί να μετατρέψει τη «μερική αποκλιμάκωση» σε γενικευμένη ανάφλεξη.
Το μεγάλο ερώτημα
Η εικόνα πλέον είναι σχεδόν σχιζοφρενική:
- βομβαρδισμοί την ώρα των συνομιλιών,
- μυστικές επαφές ενώ πετούν drones,
- διαπραγματεύσεις για ειρήνη την ώρα που κινούνται αεροπλανοφόρα.
Στη Ντόχα προσπαθούν να χτίσουν μια προσωρινή συμφωνία. Στον Περσικό όμως, όλοι προετοιμάζονται σαν να έρχεται κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Και όσο οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν παίζουν αυτό το επικίνδυνο παιχνίδι νεύρων, ολόκληρος ο πλανήτης παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα.
