Η κυβέρνηση Τραμπ κλιμακώνει την πίεση απέναντι στην Κούβα με κυρώσεις, ενεργειακό αποκλεισμό και ανοιχτές πλέον συζητήσεις ακόμη και για στρατιωτικές επιλογές, σε μια προσπάθεια να αποδυναμώσει ή και να ανατρέψει το κομμουνιστικό καθεστώς του Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ.
Όμως πίσω από τη σκληρή ρητορική της Ουάσιγκτον κρύβεται ένα τεράστιο στρατηγικό ερώτημα:
Αν καταρρεύσει το καθεστώς της Κούβας, ποιος θα μπορέσει πραγματικά να “χτίσει ξανά” τη χώρα;
Και η απάντηση που δίνουν ακόμη και αμερικανικοί επιχειρηματικοί κύκλοι είναι εξαιρετικά ανησυχητική:
Η Κούβα ίσως αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολη περίπτωση ακόμη και από τη Βενεζουέλα.
Μια χώρα σε οικονομικά ερείπια
Η εικόνα που περιγράφουν στελέχη της κουβανικής διασποράς στις ΗΠΑ είναι σχεδόν αποκαλυπτική.
Υποδομές που καταρρέουν.
Διαρκή blackouts.
Ελλείψεις τροφίμων.
Ανεπαρκές τραπεζικό σύστημα.
Απαρχαιωμένα δίκτυα ύδρευσης και ηλεκτρισμού.
Ουσιαστικά, η Κούβα εμφανίζεται ως ένα κράτος που χρειάζεται πλήρη ανοικοδόμηση από το μηδέν.
Και αυτό ακριβώς δημιουργεί τον μεγάλο φόβο στην Ουάσιγκτον:
ότι μια βίαιη αποσταθεροποίηση χωρίς οργανωμένο σχέδιο μετάβασης μπορεί να μετατρέψει την Κούβα σε μια νέα γεωπολιτική “μαύρη τρύπα” μόλις 150 χιλιόμετρα από τη Φλόριντα.
Η διαφορά με τη Βενεζουέλα
Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, οι ΗΠΑ είχαν τουλάχιστον έναν κρίσιμο οικονομικό μοχλό:
το πετρέλαιο.
Η χώρα διαθέτει τεράστια ενεργειακά αποθέματα που μπορούν θεωρητικά να προσελκύσουν επενδύσεις και να χρηματοδοτήσουν ανάκαμψη.
Η Κούβα όμως δεν έχει αντίστοιχο “σωσίβιο”.
Δεν διαθέτει έναν κυρίαρχο οικονομικό τομέα που να μπορεί άμεσα να προσελκύσει μαζικά αμερικανικά κεφάλαια.
Ο τουρισμός και η αγροτική παραγωγή υπάρχουν, αλλά δεν αρκούν για να στηρίξουν μόνοι τους μια πλήρη οικονομική ανασυγκρότηση.
Ο φόβος των αμερικανικών επιχειρήσεων
Παρά τις δημόσιες δηλώσεις περί “δημοκρατικής μετάβασης”, η αμερικανική επιχειρηματική κοινότητα αντιμετωπίζει την Κούβα με εξαιρετική επιφυλακτικότητα.
Ο βασικός λόγος είναι ο κίνδυνος.
Και μάλιστα πολλαπλός:
- πολιτικός,
- νομικός,
- γεωπολιτικός,
- αλλά και οικονομικός.
Αμερικανοί επενδυτές φοβούνται:
- αστάθεια,
- πιθανή επιστροφή του καθεστώτος,
- κοινωνική έκρηξη,
- αλλά και μακροχρόνιες δικαστικές διαμάχες για περιουσίες που κατασχέθηκαν μετά την κουβανική επανάσταση του 1959.
Η “βόμβα” των αποζημιώσεων
Ένα από τα πιο εκρηκτικά ζητήματα αφορά τις περιουσίες που απαλλοτριώθηκαν από το καθεστώς του Φιντέλ Κάστρο.
Χιλιάδες Κουβανοαμερικανοί διεκδικούν:
- σπίτια,
- επιχειρήσεις,
- ξενοδοχεία,
- και εκτάσεις γης.
Αμερικανικοί νόμοι επιτρέπουν ήδη προσφυγές κατά εταιρειών που επωφελούνται από κατασχεμένες κουβανικές περιουσίες.
Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε ξένη ή αμερικανική επένδυση στην Κούβα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με τεράστιες δικαστικές εμπλοκές.
Η υπόθεση έχει ήδη φτάσει μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Και αυτό αυξάνει ακόμη περισσότερο την αβεβαιότητα.
Η Κούβα δεν είναι “εύκολη ανατροπή”
Στην Ουάσιγκτον πολλοί θεωρούν ότι το κουβανικό καθεστώς είναι αποδυναμωμένο.
Όμως αναλυτές προειδοποιούν ότι η Κούβα διαφέρει ριζικά από τη Βενεζουέλα.
Το κράτος παραμένει πιο συνεκτικό.
Ο στρατός και οι μηχανισμοί ασφαλείας παραμένουν ισχυροί.
Και η Αβάνα διατηρεί διεθνή στηρίγματα:
- στη Ρωσία,
- στην Κίνα,
- αλλά και σε δίκτυα πολιτικής επιρροής στη Λατινική Αμερική.
Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε απόπειρα αλλαγής καθεστώτος μπορεί να εξελιχθεί σε μακροχρόνια γεωπολιτική κρίση.
Η ανθρωπιστική διάσταση
Πίσω από τη γεωπολιτική αντιπαράθεση υπάρχει και μια σκληρή ανθρωπιστική πραγματικότητα.
Η Κούβα αντιμετωπίζει ήδη σοβαρή επισιτιστική κρίση.
Αμερικανικοί αγροτικοί κύκλοι προειδοποιούν ότι η χώρα θα χρειαστεί άμεσα:
- εισαγωγές τροφίμων,
- αγροτική βοήθεια,
- και επείγουσα ανθρωπιστική στήριξη.
Οι ελλείψεις σε κρέας, πουλερικά και βασικά τρόφιμα έχουν επιδεινωθεί δραματικά.
Και όσο η οικονομία βυθίζεται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος κοινωνικής αποσταθεροποίησης και νέου μεταναστευτικού κύματος προς τις ΗΠΑ.
Το μεγάλο δίλημμα του Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να πιέσει μέχρι τέλους το κουβανικό καθεστώς.
Όμως το κρίσιμο πρόβλημα είναι τι θα συμβεί μετά.
Διότι η ιστορία έχει δείξει ότι:
η ανατροπή ενός καθεστώτος είναι συχνά πολύ ευκολότερη από την ανοικοδόμηση μιας χώρας.
Και στην περίπτωση της Κούβας, οι κίνδυνοι είναι τεράστιοι:
- οικονομικό χάος,
- μαζική μετανάστευση,
- γεωπολιτική σύγκρουση,
- κοινωνική κατάρρευση,
- αλλά και πιθανή εμπλοκή ξένων δυνάμεων.
Η Κούβα μετατρέπεται ξανά σε κομβικό γεωπολιτικό μέτωπο για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όμως η Ουάσιγκτον φαίνεται να συνειδητοποιεί ότι η “επόμενη μέρα” ίσως αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολη από την ίδια την πίεση προς το καθεστώς.
Η χώρα βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα:
- στην οικονομική κατάρρευση,
- στην αυταρχική πολιτική δομή,
- και στις μεγάλες δυνάμεις που διεκδικούν επιρροή στην Καραϊβική.
Και όσο η κρίση βαθαίνει, τόσο μεγαλώνει ο φόβος ότι η Κούβα μπορεί να εξελιχθεί όχι σε success story αμερικανικής παρέμβασης, αλλά σε ένα νέο, εξαιρετικά επικίνδυνο γεωπολιτικό αδιέξοδο δίπλα στις ακτές των ΗΠΑ.
Πηγή: pagenews.gr