Ο Τραμπ «ξαναγράφει» τη συμφωνία με το Ιράν για να σώσει και τον Νετανιάχου

Νέες απαιτήσεις της Ουάσιγκτον φέρνουν καθυστερήσεις στην τελική συμφωνία – Στο επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα, τα Στενά του Ορμούζ και οι πολιτικές ισορροπίες σε ΗΠΑ και Ισραήλ

Η φαινομενικά τεχνική απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιστρέψει για τροποποιήσεις το προσχέδιο συμφωνίας με το Ιράν ανοίγει έναν νέο γύρο γεωπολιτικών διαπραγματεύσεων με επιπτώσεις που ξεπερνούν κατά πολύ το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Παρά τις διαβεβαιώσεις Αμερικανών αξιωματούχων ότι η συμφωνία βρίσκεται «ένα βήμα πριν από την ολοκλήρωση», οι νέες απαιτήσεις του Λευκού Οίκου αποκαλύπτουν ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ενισχύσει κρίσιμες πρόνοιες του κειμένου, επιχειρώντας ταυτόχρονα να ικανοποιήσει τις ανησυχίες του Ισραήλ και να διαμορφώσει ένα πιο ευνοϊκό πολιτικό αφήγημα για τον ίδιο τον Τραμπ.

Το αγκάθι του εμπλουτισμένου ουρανίου

Το σημαντικότερο σημείο των αμερικανικών παρεμβάσεων αφορά τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει το Ιράν.

Η Ουάσιγκτον ζητά σαφέστερους μηχανισμούς ελέγχου, αποθήκευσης και επιτήρησης του πυρηνικού υλικού, επιδιώκοντας να περιορίσει τον κίνδυνο μελλοντικής στρατιωτικής αξιοποίησής του.

Αμερικανικές πηγές υποστηρίζουν ότι οι τροποποιήσεις δεν αλλάζουν τον πυρήνα της συμφωνίας, ωστόσο θεωρούνται απαραίτητες για να διασφαλιστεί ότι η Τεχεράνη δεν θα μπορεί να επανεκκινήσει γρήγορα ένα πρόγραμμα που θα μπορούσε να οδηγήσει στην κατασκευή πυρηνικού όπλου.

Για το Ιράν, όμως, το συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί θέμα εθνικής κυριαρχίας και στρατηγικής αποτροπής, γεγονός που καθιστά τις επόμενες ημέρες ιδιαίτερα κρίσιμες.

Ορμούζ: Η αρτηρία της παγκόσμιας ενέργειας

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν και οι αλλαγές που ζητά ο Τραμπ σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ.

Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από το συγκεκριμένο πέρασμα, καθιστώντας το μία από τις σημαντικότερες γεωστρατηγικές περιοχές του πλανήτη.

Η παρατεταμένη δυσλειτουργία στη ναυσιπλοΐα της περιοχής έχει προκαλέσει αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας, αυξάνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις στις δυτικές οικονομίες.

Για τον Λευκό Οίκο, η ομαλοποίηση της κατάστασης στο Ορμούζ αποτελεί οικονομική και πολιτική προτεραιότητα, καθώς οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν την προσπάθεια τόνωσης της αμερικανικής οικονομίας και περιορίζουν τα περιθώρια για χαμηλότερα επιτόκια.

Η ισραηλινή διάσταση

Πίσω από τις αμερικανικές παρεμβάσεις διακρίνεται έντονα η ισραηλινή επιρροή.

Η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει επανειλημμένα εκφράσει ανησυχίες ότι μια βιαστική συμφωνία θα μπορούσε να αφήσει ανοιχτά «παράθυρα» στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Οι πρόσθετες εγγυήσεις που ζητεί πλέον η Ουάσιγκτον επιτρέπουν στο Τελ Αβίβ να υποστηρίξει ότι η στρατιωτική και διπλωματική πίεση απέδωσε απτά αποτελέσματα.

Για τον Νετανιάχου, μια συμφωνία με αυστηρότερους όρους αποτελεί σημαντικό πολιτικό όπλο απέναντι στους επικριτές του στο εσωτερικό του Ισραήλ.

Η πολιτική ανάγκη του Τραμπ

Πέρα από τη διεθνή διάσταση, η κίνηση του Αμερικανού προέδρου εξυπηρετεί και εσωτερικούς πολιτικούς στόχους.

Ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα τμήμα της εκλογικής του βάσης που παραδοσιακά αντιτίθεται σε παρατεταμένες στρατιωτικές εμπλοκές των Ηνωμένων Πολιτειών στο εξωτερικό.

Μια συμφωνία που θα παρουσιαστεί ως αποτέλεσμα σκληρής διαπραγμάτευσης και όχι ως προϊόν συμβιβασμού μπορεί να περιορίσει τις επικρίσεις και να ενισχύσει το πολιτικό του προφίλ ενόψει των επόμενων πολιτικών αναμετρήσεων.

Η εικόνα του ηγέτη που «ανάγκασε» το Ιράν να αποδεχθεί αυστηρότερους όρους έχει ιδιαίτερη σημασία για τον Λευκό Οίκο.

Τι θα κρίνει την τελική συμφωνία

Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται καθοριστικές για την πορεία των συνομιλιών.

Στο επίκεντρο βρίσκονται:

• Οι τελικές δεσμεύσεις της Τεχεράνης για το εμπλουτισμένο ουράνιο.
• Οι όροι ασφαλείας για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
• Το χρονοδιάγραμμα άρσης των αμερικανικών κυρώσεων.
• Η τύχη των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
• Οι μηχανισμοί επιτήρησης και επαλήθευσης της συμφωνίας.

Παρά τις τελευταίες εμπλοκές, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι το ενδεχόμενο οριστικής κατάρρευσης των συνομιλιών παραμένει περιορισμένο.

Η απόφαση του Τραμπ να ζητήσει πρόσθετες τροποποιήσεις δεν συνιστά αλλαγή στρατηγικής αλλά προσπάθεια βελτίωσης των πολιτικών όρων της συμφωνίας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που εξασφάλισε περισσότερα από όσα προσέφερε αρχικά η Τεχεράνη, ενώ ταυτόχρονα παρέχει πολιτικό οξυγόνο στον Νετανιάχου.

Το πιθανότερο σενάριο παραμένει η επίτευξη συμφωνίας μέσα στις επόμενες ημέρες. Ωστόσο, ακόμη και αν οι υπογραφές πέσουν σύντομα, η πραγματική πρόκληση θα είναι η εφαρμογή των όρων της, σε μια περιοχή όπου η καχυποψία, οι στρατηγικοί ανταγωνισμοί και οι περιφερειακές συγκρούσεις συνεχίζουν να διαμορφώνουν το γεωπολιτικό τοπίο της Μέσης Ανατολής.

Πηγή: pagenews.gr