Από τα ναυπηγεία στη γεωπολιτική
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η Ελευσίνα αντιμετωπιζόταν ως ένα ακόμη βιομηχανικό σημείο της ελληνικής ακτογραμμής.
Σήμερα, εξελίσσεται σε κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Σε κόμβο μιας νέας στρατηγικής αρχιτεκτονικής που συνδέει τη Μεσόγειο, τη Μαύρη Θάλασσα, τα Βαλκάνια και τη Βόρεια Ευρώπη.
Η συμφωνία που υπέγραψε η ONEX με το Λιμάνι της Αμβέρσας–Μπριζ στα Ποσειδώνια 2026 δεν είναι απλώς ένα επιχειρηματικό μνημόνιο συνεργασίας.
Είναι η πρώτη ύλη ενός ευρύτερου γεωοικονομικού σχεδίου που φιλοδοξεί να μειώσει τις στρατηγικές ευαλωτότητες της Ευρώπης σε μια εποχή πολέμων, ενεργειακών κρίσεων και διαταραχών στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Η γέννηση του «Μπλε Διαδρόμου»
Ο αποκαλούμενος Blue Corridor φιλοδοξεί να ενώσει δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες πύλες της Ευρώπης.
Την Ελευσίνα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Και την Αμβέρσα στη Βόρεια Θάλασσα.
Στην πράξη δημιουργείται ένας διάδρομος που μπορεί να εξυπηρετεί:
- ενεργειακές ροές,
- στρατιωτικές μετακινήσεις,
- εμπορευματικές αλυσίδες,
- βιομηχανική παραγωγή,
- logistics κρίσιμων υποδομών.
Η φιλοδοξία είναι σαφής:
Η Δύση να αποκτήσει μια πιο ανθεκτική και λιγότερο ευάλωτη εφοδιαστική ραχοκοκαλιά.
Γιατί η συμφωνία έρχεται τώρα
Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν είναι.
- Ο πόλεμος στην Ουκρανία.
- Η αστάθεια στη Μέση Ανατολή.
- Η κρίση στο Ιράν.
- Οι απειλές στα Στενά του Ορμούζ.
- Οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα.
- Οι γεωπολιτικές τριβές μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
Όλα αυτά υπενθύμισαν στις δυτικές πρωτεύουσες ότι η παγκοσμιοποίηση των τελευταίων δεκαετιών δημιούργησε επικίνδυνες εξαρτήσεις.
Η Ευρώπη αναζητά πλέον εναλλακτικούς διαδρόμους μεταφοράς, ενέργειας και στρατηγικών προμηθειών.
Και η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο αυτής της αναζήτησης.
Η Αμβέρσα δεν είναι απλώς ένα λιμάνι
Η επιλογή της Αμβέρσας έχει βαθιά στρατηγική σημασία.
Πρόκειται για το δεύτερο μεγαλύτερο λιμάνι της Ευρώπης μετά το Ρότερνταμ.
Αλλά η σημασία του ξεπερνά τα εμπορικά μεγέθη.
Η Αμβέρσα αποτελεί:
- βασικό logistics hub του ΝΑΤΟ,
- ενεργειακό κόμβο της Ευρώπης,
- κέντρο πετροχημικής βιομηχανίας,
- βασική πύλη διατλαντικού εμπορίου.
Με άλλα λόγια, είναι ένα από τα σημεία όπου συναντώνται η οικονομική και η στρατιωτική ισχύς της Δύσης.
Ακριβώς γι’ αυτό αποκτά βαρύτητα η σύνδεσή του με την Ελευσίνα.
Η Ελλάδα από περιφέρεια γίνεται κόμβος
Το μεγαλύτερο πολιτικό μήνυμα της συμφωνίας ίσως να αφορά την ίδια την Ελλάδα.
Για χρόνια η χώρα αντιμετωπιζόταν ως το νοτιοανατολικό άκρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σήμερα μετατρέπεται σε στρατηγική πύλη.
Ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου.
Τα νέα ενεργειακά projects.
Τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου.
Οι διασυνδέσεις με τα Βαλκάνια.
Οι αμερικανικές επενδύσεις στις υποδομές.
Όλα συγκλίνουν προς την ίδια κατεύθυνση.
Η Ελλάδα εξελίσσεται σε κρίσιμο σημείο διέλευσης ανθρώπων, ενέργειας, εμπορευμάτων και στρατηγικών φορτίων.
Ο Ξενοκώστας και η νέα σχολή γεωοικονομίας
Ο Πάνος Ξενοκώστας επιχειρεί να τοποθετήσει την ONEX πέρα από τα στενά όρια της ναυπηγικής δραστηριότητας.
Το αφήγημα που χτίζει δεν αφορά μόνο πλοία.
Αφορά δίκτυα.
Υποδομές.
Ενεργειακή ασφάλεια.
Βιομηχανική κυριαρχία.
Η λογική είναι ότι τα ναυπηγεία, τα λιμάνια και τα logistics δεν αποτελούν ξεχωριστούς τομείς.
Αποτελούν κρίσιμα εργαλεία εθνικής ισχύος.
Και σε μια εποχή γεωοικονομικού ανταγωνισμού, η αξία τους αυξάνεται εκθετικά.
Η αμερικανική σφραγίδα
Η παρουσία της πρέσβειρας των ΗΠΑ Kimberly Guilfoyle δεν είχε συμβολικό χαρακτήρα.
Η Ουάσιγκτον βλέπει την Ελλάδα ως κρίσιμο κρίκο στο νέο πλέγμα ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου.
Η αμερικανική στήριξη προς τα Ναυπηγεία Ελευσίνας και Σύρου δεν αφορά μόνο επενδύσεις.
Αφορά στρατηγική τοποθέτηση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να ενισχύσουν σημεία-κλειδιά που μπορούν να στηρίξουν την ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.
Η μεγάλη εικόνα
Η συμφωνία ONEX–Αμβέρσας ίσως αποδειχθεί κάτι πολύ περισσότερο από μια εταιρική συνεργασία.
Αν το σχέδιο εξελιχθεί όπως σχεδιάζεται, μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας νέας δυτικής υποδομής που θα συνδέει:
- Βόρεια Θάλασσα,
- Κεντρική Ευρώπη,
- Βαλκάνια,
- Ανατολική Μεσόγειο,
- Μαύρη Θάλασσα.
Έναν διάδρομο όπου θα κινούνται όχι μόνο εμπορεύματα, αλλά και στρατηγική ισχύς.
Το πραγματικό διακύβευμα
Στον κόσμο που διαμορφώνεται μετά την Ουκρανία, την κρίση στη Μέση Ανατολή και τον ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας, τα λιμάνια δεν είναι πλέον απλώς οικονομικές εγκαταστάσεις.
Είναι γεωπολιτικά assets.
Και ο «Μπλε Διάδρομος» που σχεδιάζεται μεταξύ Ελευσίνας και Αμβέρσας ίσως αποτελέσει μία από τις πρώτες μεγάλες ευρωπαϊκές απαντήσεις στην εποχή της γεωοικονομικής αβεβαιότητας.
Για την Ελλάδα, το στοίχημα είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Να πάψει να είναι το σύνορο της Ευρώπης.
Και να μετατραπεί σε έναν από τους βασικούς κόμβους της.
Πηγή: pagenews.gr