Drones, Σρέντερ και Διπλωματία Σκιών: Το Παράδοξο Σαββατοκύριακο του Πούτιν
Η εικόνα είναι σχεδόν συμβολική για τη φάση στην οποία έχει εισέλθει ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Την ώρα που ουκρανικά drones διανύουν σχεδόν χίλια χιλιόμετρα και φτάνουν μέχρι τα περίχωρα της Αγίας Πετρούπολης, αναγκάζοντας τις ρωσικές αρχές να θέσουν σε επιφυλακή μία από τις σημαντικότερες πόλεις της χώρας, ο Βλαντίμιρ Πούτιν υποδέχεται στο Κρεμλίνο έναν παλιό πολιτικό φίλο από τη Δύση.
Τον πρώην καγκελάριο της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ.
Η χρονική σύμπτωση δεν πέρασε απαρατήρητη από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Διότι ενώ ο πόλεμος κλιμακώνεται στρατιωτικά, παρασκηνιακά φαίνεται να εξελίσσεται μια διαφορετική μάχη: η μάχη για το ποιος θα διαμορφώσει τους όρους μιας μελλοντικής διαπραγμάτευσης.
Η Ουκρανία μεταφέρει τον πόλεμο βαθιά μέσα στη Ρωσία
Οι μαζικές επιθέσεις ουκρανικών drones κατά στρατιωτικών, ναυτικών και ενεργειακών στόχων κοντά στην Αγία Πετρούπολη αποκαλύπτουν τη νέα στρατηγική του Κιέβου.
Η Ουκρανία επιχειρεί να αποδείξει ότι μπορεί να απειλήσει κρίσιμες υποδομές πολύ μακριά από τη γραμμή του μετώπου.
Δεν πρόκειται πλέον μόνο για άμυνα.
Πρόκειται για στρατηγική φθοράς.
Το μήνυμα προς το Κρεμλίνο είναι σαφές: καμία περιοχή της Ρωσίας δεν θεωρείται απολύτως ασφαλής.
Το γεγονός ότι οι επιθέσεις συνέπεσαν με τη διεξαγωγή του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης προσδίδει ακόμη μεγαλύτερο συμβολισμό.
Το Κίεβο επιδιώκει να πλήξει όχι μόνο στρατιωτικούς στόχους αλλά και την εικόνα σταθερότητας που προσπαθεί να προβάλει η ρωσική ηγεσία προς επενδυτές, εταίρους και συμμάχους.
Το παράδοξο μήνυμα του Ζελένσκι
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η πολιτική διάσταση της ουκρανικής στρατηγικής.
Την ίδια ημέρα που ανακοίνωσε πλήγματα εναντίον στόχων βαθιά μέσα στη Ρωσία, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επανέλαβε δημόσια ότι επιθυμεί άμεσες συνομιλίες με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Για πολλούς αυτό μοιάζει αντιφατικό.
Στην πραγματικότητα αποτελεί κλασική διαπραγματευτική τακτική.
Το Κίεβο επιδιώκει να αυξήσει το κόστος του πολέμου για τη Ρωσία, ενώ ταυτόχρονα εμφανίζεται ως η πλευρά που αναζητά πολιτική λύση.
Με αυτόν τον τρόπο μεταφέρει τη διεθνή πίεση προς το Κρεμλίνο.
Ειδικά στην Ευρώπη, όπου η κόπωση από τον πόλεμο αυξάνεται, η εικόνα της Ουκρανίας ως δύναμης που επιδιώκει ειρήνη παραμένει στρατηγικά πολύτιμη.
Γιατί ο Σρέντερ επιστρέφει στο προσκήνιο
Το πιο αινιγματικό στοιχείο του Σαββατοκύριακου είναι αναμφίβολα η συνάντηση Πούτιν–Σρέντερ.
Ο πρώην καγκελάριος δεν αποτελεί απλώς έναν παλιό φίλο του Ρώσου προέδρου.
Αποτελεί ίσως τον τελευταίο μεγάλο πολιτικό κρίκο ανάμεσα στη Ρωσία και τη Γερμανία της εποχής πριν από τον πόλεμο.
Η πολυετής εμπλοκή του με τη Rosneft και τους αγωγούς Nord Stream τον έχει μετατρέψει σε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Ακριβώς γι’ αυτό η επανεμφάνισή του προκαλεί τόση συζήτηση.
Το ερώτημα δεν είναι τι συζήτησαν οι δύο άνδρες.
Το ερώτημα είναι γιατί η συνάντηση έγινε τώρα.
Και γιατί το Κρεμλίνο επέτρεψε να γίνει γνωστή.
Η μάχη για τον μεσολαβητή
Η Ρωσία γνωρίζει ότι αργά ή γρήγορα θα χρειαστεί κάποια μορφή πολιτικής διαπραγμάτευσης με την Ευρώπη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση Πούτιν να αξιοποιηθεί ο Σρέντερ ως πιθανός δίαυλος επικοινωνίας δεν είναι τυχαία.
Η Μόσχα επιδιώκει πρόσωπα που θεωρεί προβλέψιμα και κατανοητά.
Όμως η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν άμεση.
Η Κάγια Κάλας απέρριψε κατηγορηματικά οποιονδήποτε τέτοιο ρόλο, υποστηρίζοντας ότι ο Σρέντερ δεν μπορεί να εμφανίζεται ως ουδέτερος συνομιλητής όταν διατηρεί τόσο στενούς δεσμούς με τη ρωσική πλευρά.
Πρακτικά, η Ευρώπη έστειλε μήνυμα ότι δεν προτίθεται να αφήσει τη Μόσχα να επιλέξει τους συνομιλητές της.
Η σύνοδος του Λονδίνου και το νέο ευρωπαϊκό μέτωπο
Το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στη συνάντηση του Ζελένσκι με τον Μακρόν, τον Μερτς και τον Στάρμερ στο Λονδίνο.
Πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από μια συνάντηση υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Οι τρεις μεγαλύτερες στρατιωτικές και οικονομικές δυνάμεις της Ευρώπης επιχειρούν να διαμορφώσουν κοινή στρατηγική απέναντι στη Ρωσία.
Η δημιουργία του λεγόμενου «Συνασπισμού των Προθύμων» αποτελεί μέρος αυτής της προσπάθειας.
Στόχος δεν είναι μόνο η συνέχιση της βοήθειας προς το Κίεβο.
Στόχος είναι η διαμόρφωση του πλαισίου ασφαλείας που θα ακολουθήσει όταν οι μάχες τελειώσουν.
Ο πόλεμος περνά σε νέα φάση
Οι επιθέσεις drones στην Αγία Πετρούπολη, η πρόταση Ζελένσκι για απευθείας συνάντηση, η παρασκηνιακή κινητικότητα γύρω από τον Σρέντερ και η σύνοδος κορυφής του Λονδίνου συνθέτουν μία κοινή εικόνα.
Ο πόλεμος εισέρχεται σε μια φάση όπου η στρατιωτική πίεση και η διπλωματική διαπραγμάτευση εξελίσσονται ταυτόχρονα.
Καμία πλευρά δεν δείχνει έτοιμη να υποχωρήσει.
Καμία πλευρά όμως δεν μπορεί να αγνοήσει ότι η συζήτηση για την επόμενη ημέρα έχει ήδη ξεκινήσει.
Και ίσως αυτό να εξηγεί γιατί, ενώ τα drones πετούν πάνω από τη Ρωσία, οι πραγματικά κρίσιμες κινήσεις γίνονται πίσω από τις κλειστές πόρτες του Κρεμλίνου και των ευρωπαϊκών πρωτευουσών.
