Πούτιν σε Τραμπ: «Δεν έχουμε σχέδια κατά της Ευρώπης» – Στο τραπέζι το μεγάλο deal ΗΠΑ–Ρωσίας

Μία ώρα Πούτιν–Τραμπ μετά την αποστολή Γουίτκοφ–Κούσνερ σε Μόσχα και Κίεβο: ο Λευκός Οίκος πιέζει για γρήγορο τέλος του πολέμου και συνδέει την ειρήνη με πλήρη επανεκκίνηση των σχέσεων ΗΠΑ–Ρωσίας, ενώ η Μόσχα επιχειρεί να καθησυχάσει την Ευρώπη χωρίς να εγκαταλείπει τους στρατιωτικούς της στόχους.

Ένα νέο παράθυρο απευθείας διπλωματίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τη Μόσχα άνοιξε την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου, με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν να συνομιλούν τηλεφωνικά επί ακριβώς μία ώρα για την Ουκρανία και —κυρίως— για το τι θα μπορούσε να ακολουθήσει στις αμερικανορωσικές σχέσεις εάν υπάρξει συμφωνία.

Η επικοινωνία επιβεβαιώθηκε από το Κρεμλίνο και πραγματοποιήθηκε μετά τη νέα διπλωματική αποστολή των Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρετ Κούσνερ σε Μόσχα και Κίεβο. Ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Πούτιν, Γιούρι Ουσάκοφ, χαρακτήρισε τη συζήτηση «εποικοδομητική» και ιδιαίτερα ειλικρινή.

Πίσω όμως από τη διπλωματική γλώσσα βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη υπόθεση.

Ο Τραμπ δεν μίλησε μόνο για κατάπαυση των εχθροπραξιών. Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, συνέδεσε τον γρήγορο τερματισμό του πολέμου με την προοπτική μιας πολύ ευρύτερης επαναπροσέγγισης ΗΠΑ–Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων εμπορικών και οικονομικών σχέσεων.

Τραμπ: Τέλος του πολέμου και μετά reset με τη Μόσχα

Σύμφωνα με τον Ουσάκοφ, ο Αμερικανός πρόεδρος υπογράμμισε την ανάγκη να τελειώσει η σύγκρουση το συντομότερο δυνατό.

«Ο Ντόναλντ Τραμπ τόνισε ξεκάθαρα ότι είναι επιθυμητό να τερματιστεί η σύγκρουση το ταχύτερο δυνατό», ανέφερε ο σύμβουλος του Κρεμλίνου.

Το κρίσιμο όμως ακολούθησε αμέσως μετά.

Κατά τη ρωσική εκδοχή της συνομιλίας, ο Τραμπ θεωρεί ότι ένας τερματισμός του πολέμου θα άνοιγε άμεσα «εντυπωσιακές και εκτεταμένες» προοπτικές για την πλήρη αποκατάσταση των σχέσεων ΗΠΑ–Ρωσίας, ιδιαίτερα στον εμπορικό και οικονομικό τομέα.

Ο Ουσάκοφ πρόσθεσε ότι ο Τραμπ επιθυμεί να υπάρξει διπλωματικό breakthrough κατά τη διάρκεια της προεδρίας του και ότι ο Πούτιν υποστήριξε αυτή την προσέγγιση.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της συνομιλίας.

Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να βάζει στο τραπέζι όχι μόνο το τέλος του πολέμου, αλλά και ένα πιθανό μεταπολεμικό οικονομικό κίνητρο για τη Μόσχα.

Πούτιν: «Δεν έχουμε εχθρικά σχέδια απέναντι στην Ευρώπη»

Το δεύτερο μεγάλο μήνυμα αφορούσε την Ευρώπη.

Ο Πούτιν είπε στον Τραμπ, σύμφωνα με το Κρεμλίνο, ότι η Ρωσία δεν έχει εχθρικά ή επιθετικά σχέδια εναντίον ευρωπαϊκών χωρών.

«Δεν έχουμε κανενός είδους επιθετικά σχέδια όσον αφορά την Ευρώπη», ήταν η θέση που μετέφερε ο Ουσάκοφ μετά την επικοινωνία.

Η χρονική στιγμή της δήλωσης έχει ιδιαίτερη σημασία.

Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και υπηρεσίες ασφαλείας έχουν εντείνει τις κατηγορίες για ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις, σαμποτάζ και άλλες ενέργειες στην ευρωπαϊκή επικράτεια. Την ίδια ημέρα, μάλιστα, η ευρωπαϊκή συζήτηση για τη ρωσική υβριδική απειλή παρέμενε ιδιαίτερα έντονη.

Η διαβεβαίωση Πούτιν πρέπει συνεπώς να διαβαστεί ως ρωσική θέση και διπλωματικό μήνυμα, όχι ως ανεξάρτητη διαπίστωση ότι οι ευρωπαϊκές ανησυχίες έχουν εκλείψει.

Ο Πούτιν δεν εγκαταλείπει τους στρατιωτικούς στόχους

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.

Την ίδια στιγμή που ο Ρώσος πρόεδρος διαβεβαίωνε τον Τραμπ ότι η Μόσχα δεν έχει επιθετικές προθέσεις έναντι της Ευρώπης, παρουσίασε στον Αμερικανό πρόεδρο τη ρωσική αποτίμηση της κατάστασης στο μέτωπο και τους στρατιωτικούς στόχους που εξακολουθεί να επιδιώκει στην Ουκρανία.

Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ένδειξη ότι η Μόσχα αποδέχθηκε ουσιαστική αλλαγή των βασικών απαιτήσεών της.

Και αυτό εξηγεί γιατί οι τελευταίες επαφές δεν μπορούν ακόμη να παρουσιαστούν ως ειρηνευτική συμφωνία ή ακόμη και ως συμφωνημένη κατάπαυση του πυρός.

Υπάρχει διπλωματική κινητικότητα.

Δεν υπάρχει ακόμη breakthrough.

Γουίτκοφ και Κούσνερ άνοιξαν ξανά το κανάλι

Η τηλεφωνική επικοινωνία ήρθε μετά από έναν εξαιρετικά πυκνό διπλωματικό κύκλο.

Στις 5 Σεπτεμβρίου, Γουίτκοφ και Κούσνερ βρέθηκαν στη Μόσχα και είχαν περίπου τρίωρη συνάντηση με τον Πούτιν. Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι παρουσίασαν νέες ιδέες για τον τερματισμό του πολέμου, ενώ η ρωσική πλευρά επανέφερε τις θέσεις της για τις αιτίες της σύγκρουσης και τους στόχους της.

Στη συνέχεια οι δύο Αμερικανοί πήγαν στο Κίεβο, όπου συναντήθηκαν με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Το Κρεμλίνο υποστήριξε μετά τη σημερινή συνομιλία ότι Πούτιν και Τραμπ αξιολόγησαν θετικά την αποστολή των δύο απεσταλμένων και συμφώνησαν ότι αυτό το κανάλι πρέπει να συνεχίσει να λειτουργεί.

Το Κίεβο βλέπει «αξιόλογες ιδέες» – αλλά περιμένει τον Τραμπ

Υπάρχει και ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι παρουσίασαν στο Κίεβο ορισμένες «πολύ καλές, αξιόλογες ιδέες» για τον τερματισμό του πολέμου και εξέφρασε την επιθυμία να συναντηθεί με τον Τραμπ μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες.

Οι πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί δείχνουν ότι μεταξύ των ιδεών που εξετάζονται βρίσκεται μια μορφή αμοιβαίας αποκλιμάκωσης των αεροπορικών επιθέσεων, ενώ στο ευρύτερο πακέτο συζητούνται ενεργειακές υποδομές, σιτηρά και ανταλλαγές αιχμαλώτων. Δεν υπάρχει όμως μέχρι στιγμής συμφωνία της Μόσχας σε ένα ολοκληρωμένο πακέτο.

Οι ανταλλαγές αιχμαλώτων ως πρώτο «εύκολο» βήμα

Υπάρχει πάντως ένας τομέας στον οποίο φαίνεται να υπάρχει μεγαλύτερο περιθώριο συνεννόησης.

Πούτιν και Τραμπ συμφώνησαν ότι πρέπει να συνεχιστεί η συνεργασία σε ανθρωπιστικά ζητήματα και ειδικότερα στις ανταλλαγές αιχμαλώτων.

Αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως ένα πρώτο confidence-building measure σε μια διαπραγμάτευση όπου τα μεγάλα εδαφικά και στρατηγικά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά.

Το πραγματικό deal βρίσκεται στην «επόμενη ημέρα»

Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία της σημερινής επικοινωνίας.

Η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να επιχειρεί να αλλάξει το πλαίσιο της διαπραγμάτευσης.

Το ερώτημα δεν είναι μόνο:

«Τι πρέπει να παραχωρήσει η Ρωσία για να τελειώσει ο πόλεμος;»

Αλλά και:

«Τι μπορεί να κερδίσει η Ρωσία από την επόμενη ημέρα;»

Η προοπτική αποκατάστασης των αμερικανορωσικών σχέσεων, εμπορίου και οικονομικής συνεργασίας δημιουργεί ένα πιθανό θετικό κίνητρο παράλληλα με την πίεση που ασκείται στη Μόσχα.

Αυτό, ωστόσο, δημιουργεί και ένα μεγάλο ευρωπαϊκό ερώτημα.

Και η Ευρώπη;

Εάν η Ουάσιγκτον αρχίσει να διαπραγματεύεται με τη Μόσχα όχι μόνο την Ουκρανία αλλά και τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική των αμερικανορωσικών σχέσεων, τότε η Ευρώπη θα πρέπει να αποφασίσει ποια θέση θέλει να έχει στην επόμενη ημέρα.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξακολουθούν να βλέπουν τη Ρωσία ως μακροπρόθεσμη απειλή ασφαλείας και αυξάνουν τις αμυντικές τους δαπάνες.

Ο Πούτιν, αντίθετα, επιχειρεί τώρα να περάσει μέσω Τραμπ το μήνυμα ότι η Μόσχα δεν σχεδιάζει σύγκρουση με την Ευρώπη.

Και ο Τραμπ βλέπει πιθανό οικονομικό και στρατηγικό όφελος από την αποκατάσταση των σχέσεων με τη Ρωσία μετά τον πόλεμο.

Αυτές οι τρεις διαφορετικές οπτικές δύσκολα συμβιβάζονται.

Η μία ώρα που άνοιξε το επόμενο κεφάλαιο

Η συνομιλία της 8ης Σεπτεμβρίου δεν έφερε ειρήνη στην Ουκρανία.

Δεν ανακοινώθηκε κατάπαυση του πυρός, δεν υπήρξε συμφωνία για τα εδάφη και δεν προέκυψε ημερομηνία συνάντησης κορυφής.

Αλλά επιβεβαίωσε ότι το απευθείας κανάλι Τραμπ–Πούτιν έχει ενεργοποιηθεί ξανά στο υψηλότερο επίπεδο και ότι η συζήτηση αρχίζει να μετακινείται από το «πώς σταματά ο πόλεμος» στο «τι ακολουθεί μετά».

Και αυτό μπορεί να αποδειχθεί πολύ σημαντικότερο.

Γιατί πίσω από την Ουκρανία αρχίζει να διακρίνεται η πραγματική μεγάλη διαπραγμάτευση: η θέση της Ρωσίας στη μεταπολεμική ευρωπαϊκή τάξη, η σχέση της με τις ΗΠΑ και ο ρόλος που θα απομείνει στην Ευρώπη στη διαμόρφωση της νέας ισορροπίας ασφαλείας.

Πηγή: pagenews.gr