Η πρώτη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου μετά το «Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ» αποκαλύπτει τη στρατηγική αφήγηση του Λευκού Οίκου: η επιτυχία μιας συμφωνίας δεν θα κριθεί μόνο στα πεδία της διπλωματίας, αλλά και στις αγορές.
Λίγες ώρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν για τον τερματισμό της πρόσφατης περιφερειακής κρίσης στη Μέση Ανατολή, ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να απαντήσει στους επικριτές του με τον τρόπο που γνωρίζει καλύτερα: συνδέοντας τη γεωπολιτική με την οικονομία.
Σε ανάρτησή του, ο Αμερικανός πρόεδρος απέρριψε τις κατηγορίες ότι επέδειξε υπερβολική ευελιξία απέναντι στην Τεχεράνη, υποστηρίζοντας ότι τα αποτελέσματα της συμφωνίας αποτυπώνονται ήδη στις διεθνείς αγορές.
«Αυτοί οι ανοήτοι που θεωρούν ότι δεν υπήρξα αρκετά σκληρός με το Ιράν, τη στιγμή που το χρηματιστήριο σημειώνει ρεκόρ και οι τιμές του πετρελαίου κατρακυλούν, είναι είτε ζηλιάρηδες, είτε κακοί άνθρωποι, είτε ηλίθιοι», ανέφερε χαρακτηριστικά, καταλήγοντας με το γνωστό σύνθημα: «Make America Great Again».
Η γλώσσα της ανάρτησης μπορεί να παραπέμπει στη γνώριμη πολιτική ρητορική του Τραμπ. Ωστόσο, πίσω από την επιθετική διατύπωση κρύβεται μια ευρύτερη στρατηγική προσέγγιση που αξίζει προσοχής.Μπορείς να προσθέσεις μία ενότητα τύπου “Key Statements & Strategic Messaging”, αμέσως μετά την εισαγωγή ή πριν από την ανάλυση:
Οι Δηλώσεις που Αποκαλύπτουν τη Στρατηγική της Ουάσιγκτον
Η πρώτη δημόσια τοποθέτηση του Ντόναλντ Τραμπ μετά την υπογραφή της συμφωνίας δεν είχε διπλωματικό χαρακτήρα. Αντίθετα, ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να παρουσιάσει τη συμφωνία ως απόδειξη της αποτελεσματικότητας της πολιτικής του.
«Αυτοί οι ανοήτοι που θεωρούν ότι δεν υπήρξα αρκετά σκληρός με το Ιράν, τη στιγμή που το χρηματιστήριο σημειώνει ρεκόρ και οι τιμές του πετρελαίου κατρακυλούν, είναι είτε ζηλιάρηδες, είτε κακοί άνθρωποι, είτε ηλίθιοι.»
Η δήλωση αυτή δεν απευθύνεται μόνο στους πολιτικούς του αντιπάλους. Απευθύνεται επίσης σε ένα τμήμα του αμερικανικού συντηρητικού χώρου που θεωρεί ότι η συμφωνία προσφέρει υπερβολικές παραχωρήσεις στην Τεχεράνη.
Ο Τραμπ επιχειρεί να αντιστρέψει την κριτική, υποστηρίζοντας ότι τα αποτελέσματα της πολιτικής του είναι ήδη ορατά στις αγορές.
«Το χρηματιστήριο μόλις κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό και οι τιμές του πετρελαίου καταρρέουν.»
Με αυτή τη φράση ο πρόεδρος συνδέει ευθέως τη διπλωματία με την οικονομική επίδοση των Ηνωμένων Πολιτειών, υποστηρίζοντας ότι η αποκλιμάκωση με το Ιράν λειτουργεί προς όφελος της αμερικανικής οικονομίας.
Η ρητορική αυτή εντάσσεται στο δόγμα που ο ίδιος έχει επανειλημμένα περιγράψει ως «Peace Through Strength» — ειρήνη μέσω ισχύος.
Το Μήνυμα προς την Τεχεράνη
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση επιχείρησε να παρουσιάσει τη συμφωνία ως αποτέλεσμα πίεσης και όχι ως συμβιβασμό.
Ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, παρουσιάζοντας το μνημόνιο στους δημοσιογράφους, υπογράμμισε:
«Το Ιράν θα απολαμβάνει τα οικονομικά και πολιτικά οφέλη της συμφωνίας μόνο εφόσον τηρεί πλήρως τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνει.»
Η διατύπωση αυτή αποτυπώνει τη φιλοσοφία της συμφωνίας: συμμόρφωση έναντι ανταμοιβής.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους:
«Η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο και οι μηχανισμοί εποπτείας του ΔΟΑΕ θα εξασφαλίσουν ότι οι δεσμεύσεις αυτές θα μπορούν να επαληθευθούν.»
Η Ιρανική Ανάγνωση της Συμφωνίας
Η Τεχεράνη παρουσιάζει το μνημόνιο με διαφορετικό τρόπο.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία έχει ήδη υπογραφεί ψηφιακά και ότι αποτελεί:
«Ένα σημαντικό βήμα προς τον τερματισμό της σύγκρουσης και την αποκατάσταση της οικονομικής και πολιτικής σταθερότητας στην περιοχή.»
Ιρανοί αξιωματούχοι δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην άρση των κυρώσεων, στην αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων και στην επανένταξη της χώρας στις διεθνείς αγορές.
Η G7 και η Διεθνής Διάσταση
Οι ηγέτες της G7 χαιρέτισαν τη συμφωνία σε κοινή ανακοίνωση, τονίζοντας:
«Πρόκειται για μια ιστορική ευκαιρία να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν και να αντιμετωπιστούν οι απειλές που συνδέονται με τις περιφερειακές του δραστηριότητες.»
Η διατύπωση δείχνει ότι οι δυτικές πρωτεύουσες αντιμετωπίζουν τη συμφωνία όχι μόνο ως εργαλείο αποκλιμάκωσης αλλά και ως μηχανισμό περιορισμού των στρατηγικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης.
Η Παρέμβαση της Κίνας
Το Πεκίνο επέλεξε διαφορετική γλώσσα.
Ο υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι υπογράμμισε ότι:
«Είναι απολύτως απαραίτητο όλα τα μέρη να εφαρμόσουν πλήρως τη συμφωνία και να αποφευχθούν εξωτερικές παρεμβάσεις.»
Και πρόσθεσε:
«Η ορθή διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ είναι ζωτικής σημασίας για τη διεθνή οικονομία και για την αντιμετώπιση των ανησυχιών της παγκόσμιας κοινότητας.»
Η κινεζική θέση καταδεικνύει ότι για το Πεκίνο το πρωτεύον ζήτημα δεν είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά η διατήρηση της σταθερότητας στις ενεργειακές οδούς από τις οποίες εξαρτάται η ασιατική οικονομία.
Η ουσία πίσω από τις δηλώσεις
Οι δηλώσεις των εμπλεκομένων αποκαλύπτουν ότι κάθε πλευρά βλέπει διαφορετικά την ίδια συμφωνία. Ο Τραμπ τη θεωρεί οικονομική και πολιτική νίκη. Η Τεχεράνη τη βλέπει ως δρόμο εξόδου από την απομόνωση. Η G7 ως μηχανισμό μη διάδοσης πυρηνικών όπλων. Και η Κίνα ως εγγύηση ενεργειακής σταθερότητας. Αυτές οι διαφορετικές αναγνώσεις θα καθορίσουν και το αν το «Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ» θα εξελιχθεί σε ιστορική συμφωνία ή σε μία ακόμη προσωρινή εκεχειρία στη μακρά ιστορία των αμερικανοϊρανικών σχέσεων.
Η Οικονομία ως Μέτρο Γεωπολιτικής Επιτυχίας
Η δήλωση του Τραμπ δεν επικεντρώνεται στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, στις δεσμεύσεις για τον εμπλουτισμό ουρανίου ή στις πρόνοιες του μνημονίου.
Εστιάζει σε δύο δείκτες:
- Την άνοδο των χρηματιστηριακών αγορών.
- Την πτώση των τιμών του πετρελαίου.
Αυτό δεν είναι τυχαίο.
Ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να παρουσιάσει τη συμφωνία όχι ως διπλωματικό συμβιβασμό αλλά ως οικονομική νίκη των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στη λογική Τραμπ, η επιτυχία της εξωτερικής πολιτικής μετριέται με βάση την επίδρασή της στην αμερικανική οικονομία και όχι αποκλειστικά με βάση τις διπλωματικές διακηρύξεις.
Η πτώση του ενεργειακού κόστους, η αποκλιμάκωση του γεωπολιτικού κινδύνου και η άνοδος των αγορών παρουσιάζονται ως απτές αποδείξεις ότι η στρατηγική πίεσης προς την Τεχεράνη απέδωσε.
Η Μάχη για το Αφήγημα Έχει Ήδη Ξεκινήσει
Η συμφωνία με το Ιράν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε οριστική διευθέτηση.
Οι δύο πλευρές διαθέτουν εξήντα ημέρες για να καταλήξουν σε τελική συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, τις κυρώσεις και τους μηχανισμούς επιτήρησης.
Ωστόσο, στο πολιτικό επίπεδο, η μάχη έχει ήδη ξεκινήσει.
Οι επικριτές του προέδρου υποστηρίζουν ότι η Τεχεράνη εξασφάλισε σημαντικά οικονομικά ανταλλάγματα, όπως η σταδιακή άρση κυρώσεων, η επανέναρξη των πετρελαϊκών εξαγωγών και η προοπτική πρόσβασης σε κεφάλαια εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η απάντηση του Τραμπ είναι ότι η πραγματική δοκιμασία βρίσκεται στα αποτελέσματα.
Εάν οι αγορές αντιδρούν θετικά, εάν η ενέργεια γίνεται φθηνότερη και εάν αποτρέπεται μια νέα σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο, τότε η συμφωνία μπορεί να παρουσιαστεί ως επιτυχία ανεξαρτήτως των επικρίσεων.
Η Πτώση του Πετρελαίου ως Στρατηγικό Κέρδος
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ αντιμετωπίζει τις τιμές της ενέργειας ως γεωπολιτικό δείκτη.
Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η προοπτική πλήρους επιστροφής του ιρανικού πετρελαίου στις αγορές περιορίζουν τους φόβους για ελλείψεις στην προσφορά και μειώνουν το λεγόμενο γεωπολιτικό premium στις τιμές του αργού.
Για την αμερικανική κυβέρνηση, αυτό μεταφράζεται σε τρία πλεονεκτήματα:
- Χαμηλότερο πληθωρισμό.
- Μικρότερο ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
- Ευνοϊκότερες συνθήκες για τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Με άλλα λόγια, η αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή αποκτά άμεσο πολιτικό αντίκτυπο στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Συμφωνία Δοκιμάζει το Δόγμα «Peace Through Strength»
Η πρώτη αντίδραση του Τραμπ αποκαλύπτει επίσης τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος επιθυμεί να ερμηνευθεί η συμφωνία.
Δεν παρουσιάζεται ως παραχώρηση.
Παρουσιάζεται ως προϊόν ισχύος.
Σύμφωνα με τη λογική του Λευκού Οίκου, η Τεχεράνη οδηγήθηκε στις διαπραγματεύσεις επειδή προηγουμένως βρέθηκε αντιμέτωπη με στρατιωτική, οικονομική και διπλωματική πίεση.
Αυτή η αφήγηση είναι κρίσιμη για τον Τραμπ, καθώς του επιτρέπει να υποστηρίξει ότι η συμφωνία δεν αποτελεί εγκατάλειψη της σκληρής γραμμής απέναντι στο Ιράν αλλά επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητάς της.
Πέρα από την Ανάρτηση
Η ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου ίσως μοιάζει με ένα ακόμη επεισόδιο της γνωστής πολιτικής του επικοινωνίας.
Στην πραγματικότητα, όμως, αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο ο Λευκός Οίκος σκοπεύει να υπερασπιστεί τη συμφωνία κατά τις επόμενες εβδομάδες.
Όχι μέσα από τεχνικές λεπτομέρειες για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Όχι μέσα από διπλωματικές ανακοινώσεις.
Αλλά μέσα από τους δείκτες που ο Τραμπ θεωρεί ότι κατανοούν περισσότερο οι πολίτες και οι επενδυτές: τις τιμές του πετρελαίου, τις αγορές και την οικονομική σταθερότητα.
Το εάν αυτή η στρατηγική θα αποδειχθεί πολιτικά επιτυχημένη θα εξαρτηθεί από το αν η σημερινή αισιοδοξία των αγορών μετατραπεί σε μόνιμη αποκλιμάκωση.
Για την ώρα, πάντως, ο Τραμπ επιχειρεί να μετατρέψει μια διπλωματική συμφωνία σε οικονομικό δημοψήφισμα για την εξωτερική του πολιτική.
Πηγή: pagenews.gr