Αλλάζει οριστικά ο τρόπος με τον οποίο θα υπολογίζονται οι αυξήσεις στις κύριες συντάξεις, βάζοντας τέλος σε έναν μηχανισμό που επί χρόνια στερούσε από εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους την πραγματική αύξηση που δικαιούνταν.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η προσωπική διαφορά παύει να λειτουργεί ως «κόφτης» στις ετήσιες αναπροσαρμογές των συντάξεων. Περίπου 670.000 συνταξιούχοι θα λαμβάνουν πλέον ολόκληρη την αύξηση που θα ανακοινώνεται κάθε χρόνο, ανεξάρτητα από το ύψος της προσωπικής διαφοράς που εξακολουθούν να διατηρούν.
Η αλλαγή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό σύστημα των τελευταίων ετών, καθώς διορθώνει μια στρέβλωση που δημιουργήθηκε μετά τον επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων.
Τι αλλάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027
Μέχρι σήμερα, οι ετήσιες αυξήσεις στις κύριες συντάξεις δεν κατέληγαν πάντα στην τσέπη των συνταξιούχων.
Για όσους διατηρούσαν προσωπική διαφορά, η αύξηση συμψηφιζόταν με το ποσό αυτό. Έτσι, η προσωπική διαφορά μειωνόταν λογιστικά, αλλά το καθαρό ποσό της σύνταξης παρέμενε αμετάβλητο.
Με τη νέα ρύθμιση, ο μηχανισμός αυτός καταργείται οριστικά.
Η προσωπική διαφορά θα εξακολουθήσει να καταβάλλεται ως ξεχωριστό ποσό, όμως δεν θα μειώνει πλέον τις ετήσιες αυξήσεις. Οι αναπροσαρμογές θα προστίθενται εξ ολοκλήρου στην κύρια σύνταξη, δημιουργώντας νέα, υψηλότερη βάση υπολογισμού για όλες τις επόμενες αυξήσεις.
Με απλά λόγια, οι συνταξιούχοι θα βλέπουν πλέον την αύξηση στον τραπεζικό τους λογαριασμό και όχι μόνο στα ενημερωτικά σημειώματα.
Πώς δημιουργήθηκε η προσωπική διαφορά
Η προσωπική διαφορά γεννήθηκε μετά τον επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων με τον νόμο Κατρούγκαλου.
Σε πολλές περιπτώσεις, το νέο ποσό σύνταξης που προέκυπτε ήταν χαμηλότερο από εκείνο που ήδη λάμβαναν οι συνταξιούχοι.
Για να αποφευχθούν άμεσες μειώσεις στις καταβαλλόμενες συντάξεις, το κράτος διατήρησε τη διαφορά ως ξεχωριστό ποσό, γνωστό πλέον ως «προσωπική διαφορά».
Αρχικά, το μέτρο λειτούργησε ως δίχτυ προστασίας.
Όταν όμως επανήλθαν οι αυξήσεις στις συντάξεις από το 2023, η προσωπική διαφορά μετατράπηκε σε μηχανισμό συμψηφισμού.
Έτσι, χιλιάδες συνταξιούχοι έβλεπαν ότι δικαιούνταν αυξήσεις, χωρίς όμως να λαμβάνουν πραγματική ενίσχυση στο εισόδημά τους.
Η σταδιακή κατάργηση
Η αλλαγή δεν έγινε απότομα.
Το 2026 εφαρμόστηκε για πρώτη φορά μερική χαλάρωση του μηχανισμού, καθώς μόνο το 50% της ετήσιας αύξησης συμψηφιζόταν με την προσωπική διαφορά.
Από το 2027, όμως, ο συμψηφισμός καταργείται ολοκληρωτικά.
Η προσωπική διαφορά παραμένει ως πρόσθετο ποσό, αλλά παύει να «ροκανίζει» τις ετήσιες αυξήσεις.
Ποιοι κερδίζουν
Οι μεγάλοι ωφελημένοι είναι περίπου 670.000 παλαιοί συνταξιούχοι, οι οποίοι εξακολουθούν να διατηρούν θετική προσωπική διαφορά.
Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, οι αυξήσεις θα περνούν ολόκληρες στην κύρια σύνταξη, χωρίς να απορροφώνται λογιστικά.
Αντίθετα, όσοι δεν διαθέτουν πλέον προσωπική διαφορά δεν θα δουν αλλαγή στον τρόπο καταβολής των αυξήσεων, καθώς ήδη εισπράττουν στο ακέραιο κάθε ετήσια αναπροσαρμογή.
Στο 2,9% οι πρώτες εκτιμήσεις
Με βάση τα σημερινά οικονομικά δεδομένα, η αύξηση των κύριων συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου 2027 εκτιμάται ότι θα κινηθεί περίπου στο 2,9%, έναντι αρχικών προβλέψεων για 2,6%.
Το τελικό ποσοστό θα καθοριστεί στα τέλη του 2026, σύμφωνα με τον μαθηματικό τύπο που προβλέπει η νομοθεσία και συνυπολογίζει:
- τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό,
- τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.
Το ποσοστό μπορεί να διαφοροποιηθεί, ωστόσο η κατάργηση του συμψηφισμού έχει ήδη νομοθετηθεί και δεν επηρεάζεται από το ύψος της αύξησης.
Παράδειγμα
Ένας συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.630,05 ευρώ και προσωπική διαφορά 117,76 ευρώ θα λάβει, με ενδεικτική αύξηση 2,9%, επιπλέον 47,27 ευρώ στην κύρια σύνταξή του.
Η κύρια σύνταξη διαμορφώνεται στα 1.677,32 ευρώ, ενώ η προσωπική διαφορά συνεχίζει να καταβάλλεται κανονικά.
Έτσι, το συνολικό προ φόρου ποσό ανέρχεται στα 1.795,08 ευρώ.
Με το προηγούμενο καθεστώς, μεγάλο μέρος ή και το σύνολο της αύξησης θα είχε χρησιμοποιηθεί για τη μείωση της προσωπικής διαφοράς, χωρίς πραγματικό όφελος για τον συνταξιούχο.
Μόνιμη αλλαγή
Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση δεν αποτελεί εφάπαξ οικονομική ενίσχυση.
Το νέο, αυξημένο ποσό της κύριας σύνταξης θα αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία θα υπολογίζονται όλες οι επόμενες ετήσιες αυξήσεις.
Αυτό σημαίνει ότι το όφελος θα συσσωρεύεται χρόνο με τον χρόνο, ενισχύοντας σταδιακά το πραγματικό εισόδημα των δικαιούχων.
Για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους, η κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς κλείνει έναν κύκλο που ξεκίνησε με τον επανυπολογισμό των συντάξεων και ανοίγει μια νέα περίοδο, όπου οι ετήσιες αυξήσεις θα αποτυπώνονται πλέον όχι μόνο στα χαρτιά, αλλά και στον οικογενειακό προϋπολογισμό.