Ο ΟΗΕ επιστρέφει δυναμικά στο Κυπριακό
Έπειτα από χρόνια διπλωματικής στασιμότητας, τα Ηνωμένα Έθνη επιχειρούν να επαναφέρουν το Κυπριακό στο επίκεντρο της διεθνούς ατζέντας.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες θα πραγματοποιήσει διήμερη επίσκεψη στην Κύπρο στις 27 και 28 Ιουλίου, σε μια πρωτοβουλία που ερμηνεύεται ως προσπάθεια επανεκκίνησης της ειρηνευτικής διαδικασίας και δημιουργίας πολιτικής δυναμικής για μια νέα διαπραγμάτευση.
Η επίσκεψη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών ανακατατάξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η ενεργειακή ασφάλεια, οι σχέσεις ΕΕ–Τουρκίας και η περιφερειακή σταθερότητα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Χωριστές και κοινές συναντήσεις στη νεκρή ζώνη
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αντόνιο Γκουτέρες θα έχει κατά την πρώτη ημέρα χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Τη δεύτερη ημέρα θα πραγματοποιηθεί κοινή συνάντηση των δύο ηγετών στην οικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του ΟΗΕ, εντός της νεκρής ζώνης στο παλαιό αεροδρόμιο της Λευκωσίας, έναν χώρο με έντονο συμβολισμό για την ειρηνευτική διαδικασία.
Η επιλογή του συγκεκριμένου χώρου υπογραμμίζει την πρόθεση των Ηνωμένων Εθνών να εμφανιστούν ως ουδέτερος διαμεσολαβητής μεταξύ των δύο πλευρών.
Στόχος η νέα πενταμερής διάσκεψη
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι μετά την ολοκλήρωση των επαφών ο Γενικός Γραμματέας αναμένεται να ανακοινώσει τη σύγκληση νέας άτυπης πενταμερούς διάσκεψης, πιθανότατα στα τέλη Αυγούστου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Στην πενταμερή θα συμμετάσχουν:
- η Κυπριακή Δημοκρατία,
- η τουρκοκυπριακή πλευρά,
- η Ελλάδα,
- η Τουρκία,
- το Ηνωμένο Βασίλειο,
υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η νέα διαδικασία δεν θα είναι ανοιχτού χρονικού ορίζοντα, αλλά θα συνοδεύεται από συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και σαφή στόχο επίτευξης αποτελέσματος.
Στο παρασκήνιο συζητείται νέο πλαίσιο λύσης
Η αιφνιδιαστική επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα έρχεται ενώ εντείνονται οι πληροφορίες ότι τα Ηνωμένα Έθνη επεξεργάζονται νέο πλαίσιο για την επίλυση του Κυπριακού.
Άλλωστε, ήδη από τον Μάιο, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να παρουσιαστεί μέσα στο 2026 μια νέα πρόταση υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Παρότι κανένα επίσημο έγγραφο δεν έχει ακόμη παρουσιαστεί, διπλωματικοί κύκλοι θεωρούν ότι ο ΟΗΕ επιδιώκει να διαμορφώσει μια διαδικασία περισσότερο προσανατολισμένη στην επίτευξη συμφωνίας, αποφεύγοντας τις παρατεταμένες διαπραγματεύσεις χωρίς αποτέλεσμα.
Η πρώτη επίσκεψη Γενικού Γραμματέα μετά από 16 χρόνια
Η επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς θα είναι η πρώτη επίσκεψη εν ενεργεία Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο από το 2010.
Τότε, ο Μπαν Κι-μουν είχε επιχειρήσει να δώσει νέα ώθηση στις συνομιλίες μεταξύ του Προέδρου Δημήτρη Χριστόφια και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, χωρίς όμως να επιτευχθεί τελική συμφωνία.
Ακόμη πιο έντονη παραμένει η ανάμνηση της περιόδου 2002-2004, όταν ο τότε Γενικός Γραμματέας Κόφι Ανάν ηγήθηκε της πιο φιλόδοξης προσπάθειας επίλυσης του Κυπριακού, η οποία οδήγησε στο Σχέδιο Ανάν και στα δημοψηφίσματα του 2004.
Η γεωπολιτική διάσταση του Κυπριακού
Η νέα κινητικότητα δεν αφορά μόνο το ίδιο το Κυπριακό.
Η Ανατολική Μεσόγειος έχει εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές περιοχές του πλανήτη, όπου διασταυρώνονται τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Τουρκίας, των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ηνωμένου Βασιλείου και του ΝΑΤΟ.
Η ενεργειακή συνεργασία, οι θαλάσσιες ζώνες, οι αγωγοί φυσικού αερίου, αλλά και η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας καθιστούν πλέον το Κυπριακό πολύ περισσότερο από μια διμερή ελληνοτουρκική διαφορά.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, μια πρόοδος στο Κυπριακό θα μπορούσε να διευκολύνει την εξομάλυνση των σχέσεων με την Άγκυρα και να ενισχύσει τη συνεργασία στην ενέργεια και την ασφάλεια.
Η επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες αποτελεί ένδειξη ότι τα Ηνωμένα Έθνη εκτιμούν πως έχει δημιουργηθεί ένα νέο διπλωματικό παράθυρο ευκαιρίας. Οι διεθνείς εξελίξεις, η ανάγκη σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και οι μεταβαλλόμενες σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία δημιουργούν ένα περιβάλλον διαφορετικό από εκείνο που επικρατούσε τα προηγούμενα χρόνια.
Ωστόσο, τα εμπόδια παραμένουν σημαντικά. Η ελληνοκυπριακή πλευρά εξακολουθεί να υποστηρίζει τη λύση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, ενώ η τουρκοκυπριακή ηγεσία, με τη στήριξη της Άγκυρας, συνεχίζει να προωθεί τη λύση των δύο κυρίαρχων κρατών.
Το εάν η νέα πρωτοβουλία του ΟΗΕ θα καταφέρει να γεφυρώσει αυτό το χάσμα θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της Κύπρου, αλλά και τη σταθερότητα σε μια περιοχή που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία για την Ευρώπη και τη διεθνή κοινότητα.
Πηγή: pagenews.gr