Το φράγμα των 100 δολαρίων έσπασε ξανά
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου εισήλθε σε νέα ζώνη υψηλού κινδύνου, καθώς η τιμή του Brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Μάιο, έπειτα από τα πλήγματα των Χούθι εναντίον δύο σαουδαραβικών δεξαμενόπλοιων στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η διεθνής τιμή αναφοράς κινήθηκε πάνω από τα 100 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο άνω του 6% μέσα σε μία συνεδρίαση, ενώ μέσα σε έναν μήνα η αύξηση ξεπέρασε το 30%. Η αγορά δεν αποτιμά πλέον μόνο τον κίνδυνο μιας περιορισμένης περιφερειακής σύγκρουσης, αλλά το ενδεχόμενο μιας συστημικής διαταραχής στην παγκόσμια τροφοδοσία ενέργειας.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η απειλή δεν περιορίζεται πλέον στα Στενά του Ορμούζ. Με την εμπλοκή των Χούθι, η κρίση επεκτείνεται στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το πέρασμα που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και αποτελεί βασικό δίαυλο για τις εξαγωγές πετρελαίου προς την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.
Τα πλήγματα στα Encelia και Layla
Οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι επιτέθηκαν με drones και πυραύλους στα σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια Encelia και Layla, υποστηρίζοντας ότι τα δύο πλοία παραβίασαν τον ναυτικό αποκλεισμό που είχαν επιβάλει στα σαουδαραβικά λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας.
Η Σαουδική Αραβία επιβεβαίωσε επίθεση στο Encelia, η οποία προκάλεσε φωτιά στο εμπρόσθιο τμήμα του πλοίου. Το πλήρωμα διασώθηκε και δεν αναφέρθηκαν απώλειες. Παράλληλα, η βρετανική υπηρεσία UKMTO είχε καταγράψει περιστατικό πρόσκρουσης άγνωστου βλήματος σε δεξαμενόπλοιο στην ίδια θαλάσσια ζώνη, επιβεβαιώνοντας ότι η απειλή για την εμπορική ναυσιπλοΐα έχει πλέον περάσει από τις δηλώσεις στις πραγματικές επιχειρήσεις.
Τα πλήγματα αποτελούν την πρώτη γνωστή επίθεση σε σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια μετά την ανακοίνωση του αποκλεισμού από τους Χούθι και σηματοδοτούν τη διεύρυνση του πολέμου σε έναν ακόμη κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο.
Η Σαουδική Αραβία ανάμεσα σε δύο αποκλεισμένα περάσματα
Η μεγάλη γεωστρατηγική ανατροπή είναι ότι η Σαουδική Αραβία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με κινδύνους και στις δύο βασικές οδούς εξαγωγής του πετρελαίου της.
Μετά τη σχεδόν πλήρη παράλυση των Στενών του Ορμούζ, το Ριάντ είχε διοχετεύσει αυξημένες ποσότητες αργού μέσω του χερσαίου αγωγού προς το λιμάνι Γιανμπού, στην Ερυθρά Θάλασσα. Η λύση αυτή θεωρούνταν η βασική διέξοδος για την παράκαμψη του Περσικού Κόλπου.
Όμως η επιβολή αποκλεισμού από τους Χούθι στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ απειλεί πλέον και αυτή τη διαδρομή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, περίπου 4,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που εξάγονται μέσω Γιανμπού βρίσκονται δυνητικά εκτεθειμένα σε διακοπές ή αυξημένο κόστος ασφάλισης και μεταφοράς.
Η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στην περιοχή, κινδυνεύει έτσι να εγκλωβιστεί ανάμεσα σε δύο θαλάσσια σημεία συμφόρησης: τα Στενά του Ορμούζ στα ανατολικά και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ στα δυτικά.
Το Ορμούζ παραμένει η καρδιά της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας
Πριν από την κλιμάκωση, από τα Στενά του Ορμούζ διέρχονταν περισσότερο από το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και προϊόντων του. Από το ίδιο πέρασμα περνούσε επίσης περίπου το 20% του διεθνούς εμπορίου LNG.
Η σχεδόν εξαφάνιση της κυκλοφορίας των δεξαμενόπλοιων από την περιοχή έχει ήδη αναγκάσει τις αγορές να πληρώνουν υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου. Η προσθήκη του Μπαμπ ελ Μαντέμπ στην εξίσωση σημαίνει ότι οι έμποροι και οι επενδυτές βλέπουν πλέον ένα ενδεχόμενο διπλού αποκλεισμού.
Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί η τιμή του πετρελαίου αντιδρά τόσο βίαια. Δεν πρόκειται μόνο για φόβο μείωσης των ιρανικών ή σαουδαραβικών εξαγωγών, αλλά για κίνδυνο διακοπής της ίδιας της αρχιτεκτονικής μεταφοράς ενέργειας από τη Μέση Ανατολή προς τον υπόλοιπο κόσμο.
Ο Τραμπ απειλεί με «μεγάλη στρατιωτική τιμωρία»
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα θεωρήσουν το Ιράν υπεύθυνο για οποιαδήποτε νέα επίθεση των Χούθι εναντίον εμπορικών πλοίων.
Σε ιδιαίτερα επιθετικό τόνο, έκανε λόγο για «μεγάλη στρατιωτική τιμωρία» τόσο κατά της Τεχεράνης όσο και κατά των συμμάχων της στην Υεμένη, ανεβάζοντας ακόμη περισσότερο το γεωπολιτικό ασφάλιστρο που έχει ενσωματωθεί στην τιμή του πετρελαίου.
Η αμερικανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει τους Χούθι όχι ως αυτόνομο περιφερειακό παράγοντα, αλλά ως προέκταση της ιρανικής στρατηγικής. Αυτή η αντίληψη αυξάνει τον κίνδυνο οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα να οδηγήσουν σε άμεσα πλήγματα κατά ιρανικών στόχων.
Δωδέκατη και δέκατη τρίτη νύχτα αμερικανικών επιδρομών
Η CENTCOM είχε ανακοινώσει διαδοχικές νύχτες αμερικανικών πληγμάτων κατά του Ιράν, με στόχους συστήματα αεράμυνας, παράκτια ραντάρ, αποθήκες πυραύλων και drones, καθώς και ναυτικές υποδομές. Επισήμως, η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις αποσκοπούν στη μείωση της ικανότητας του Ιράν να επιτίθεται σε εμπορικά πλοία και διεθνείς θαλάσσιες οδούς.
Η σύγκρουση, ωστόσο, φαίνεται να διευρύνεται αντί να περιορίζεται. Οι πιο πρόσφατες ανακοινώσεις της CENTCOM έκαναν λόγο για δέκατη τρίτη συνεχόμενη νύχτα επιχειρήσεων κατά ιρανικών στρατιωτικών στόχων.
Η αμερικανική στρατιωτική πίεση και η ιρανική απάντηση μέσω ναυτικών επιχειρήσεων ή περιφερειακών συμμάχων δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο, στον οποίο κάθε νέο πλήγμα αυξάνει τον κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα και, επομένως, για τις τιμές της ενέργειας.
Το πετρέλαιο γίνεται ξανά γεωπολιτικό όπλο
Η εκτίναξη του Brent πάνω από τα 100 δολάρια επιβεβαιώνει ότι το πετρέλαιο παραμένει ένα από τα ισχυρότερα μέσα γεωπολιτικής πίεσης.
Για το Ιράν και τους Χούθι, η απειλή κατά των θαλάσσιων οδών δημιουργεί κόστος όχι μόνο στη Σαουδική Αραβία και στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία. Για την Ουάσιγκτον, η προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας αποτελεί πλέον τόσο στρατιωτική όσο και οικονομική προτεραιότητα.
Η σύγκρουση δεν κρίνεται μόνο στα πεδία μάχης. Κρίνεται επίσης στις τιμές των καυσίμων, στους λογαριασμούς ενέργειας, στο κόστος μεταφοράς και στις πληθωριστικές πιέσεις που μεταφέρονται από τη Μέση Ανατολή στην Ευρώπη, την Ασία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο φόβος ενός νέου παγκόσμιου πληθωριστικού σοκ
Η παραμονή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια θα μπορούσε να ανατρέψει τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό και να καθυστερήσει τη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες.
Το υψηλότερο κόστος ενέργειας περνά γρήγορα:
- στις μεταφορές,
- στη βιομηχανική παραγωγή,
- στα τρόφιμα,
- στα αεροπορικά εισιτήρια,
- στα χημικά και στα λιπάσματα,
- αλλά και στο συνολικό κόστος των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα ευάλωτη, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις θαλάσσιες εισαγωγές ενέργειας. Το ίδιο ισχύει για τις ασιατικές οικονομίες, που έχουν ήδη δεχθεί ισχυρές πιέσεις από τη διακοπή των ροών μέσω Ορμούζ.
Το σενάριο που τρομάζει τις αγορές
Το χειρότερο σενάριο για τις αγορές δεν είναι μία ακόμη επίθεση σε ένα δεξαμενόπλοιο. Είναι η ταυτόχρονη και παρατεταμένη διακοπή των ροών από το Ορμούζ και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε δραστικά τις εξαγωγές από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράκ, το Κουβέιτ και το Κατάρ, ενώ η διαθέσιμη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα άλλων χωρών πιθανότατα δεν θα αρκούσε για να καλύψει το κενό.
Η διεθνής αγορά βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια διπλή ενεργειακή πολιορκία. Και όσο η στρατιωτική σύγκρουση συνεχίζεται, η τιμή του πετρελαίου δεν θα καθορίζεται μόνο από την προσφορά και τη ζήτηση, αλλά από πυραύλους, drones, αποκλεισμούς και τις επόμενες αποφάσεις της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης.
Πηγή: pagenews.gr