Εξάρχου: «Εθνικό έργο με πολλούς εχθρούς» ο Κάθετος Διάδρομος – Το παρασκήνιο με την Τουρκία
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 12 '
Πηγή Φωτογραφίας: AKTOR//ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της ATLANTIC SEE LNG TRADE, έθεσε στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές και γεωπολιτικές προκλήσεις για την Ελλάδα
«Αυτό το στοίχημα προφανώς έχει σημαντική γεωπολιτική αξία για την Ελλάδα. Κατά τη γνώμη μου, είναι εθνικό έργο για πολλούς λόγους, αλλά έχει προφανώς και πολλούς εχθρούς».
Με αυτή τη χαρακτηριστική αποστροφή, ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της ATLANTIC SEE LNG TRADE, έθεσε στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές και γεωπολιτικές προκλήσεις για την Ελλάδα: τη δυνατότητα της χώρας να αποτελέσει βασική πύλη μεταφοράς αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ανατολική Ευρώπη.
Μιλώντας στο συνέδριο Green Deal Greece 2026, σε συζήτηση με τη δημοσιογράφο Κατερίνα Παναγοπούλου, ο επικεφαλής της AKTOR περιέγραψε έναν έντονο διεθνή εμπορικό ανταγωνισμό, ο οποίος, όπως υποστήριξε, δεν αφορά μόνο τις τιμές του φυσικού αερίου, αλλά και το ποια χώρα θα αποκτήσει στρατηγικό ρόλο στις ενεργειακές ροές της ευρωπαϊκής αγοράς.
Στην ανάλυσή του, η Ελλάδα και η Τουρκία εμφανίζονται ως δύο δυνητικά ανταγωνιστικές διαδρομές για τη μεταφορά φυσικού αερίου από τον Νότο προς τον Βορρά.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι ανταγωνιστές της αμερικανικής Venture Global, με την οποία συνεργάζεται η ATLANTIC SEE LNG TRADE, θα προτιμούσαν μια εναλλακτική διαδρομή μέσω Τουρκίας, καθώς, σύμφωνα με την εκτίμησή του, αυτή θα μπορούσε να επιτρέψει την ανάμειξη αμερικανικού LNG με ρωσικό αέριο και την επίτευξη χαμηλότερων εμπορικών τιμών.
Πρόκειται για μια τοποθέτηση που αναδεικνύει την οικονομική και γεωπολιτική διάσταση του Καθέτου Διαδρόμου, χωρίς ωστόσο να τεκμηριώνει από μόνη της συγκεκριμένες ενέργειες υπονόμευσης από κατονομαζόμενες εταιρείες.
«Υπάρχει κίνδυνος» – Η προειδοποίηση για τους ανταγωνιστές του Διαδρόμου
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου δεν περιορίστηκε στην περιγραφή των εμπορικών δυνατοτήτων του έργου.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις πιέσεις που, κατά την εκτίμησή του, ασκούνται από ανταγωνιστικά συμφέροντα.
«Το σημαντικό είναι ο πόλεμος που έγινε και που εξακολουθεί. Και ναι, υπάρχει κίνδυνος, δεν υπάρχει αμφιβολία γι’ αυτό», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, μέρος του ανταγωνισμού προέρχεται από εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην αμερικανική αγορά LNG και θα επιθυμούσαν διαφορετική εμπορική διαδρομή για την πρόσβαση στην Ανατολική Ευρώπη.
Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι υπάρχουν ελληνικά οικονομικά συμφέροντα που αντιτίθενται στην ανάπτυξη του Καθέτου Διαδρόμου.
Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς μεταφέρει τη συζήτηση από τον διεθνή ανταγωνισμό στο εσωτερικό της ελληνικής ενεργειακής αγοράς.
Ωστόσο, στην τοποθέτηση που δημοσιοποιήθηκε δεν κατονομάζονται επιχειρήσεις ή πρόσωπα ούτε παρουσιάζονται στοιχεία για συγκεκριμένες ενέργειες εις βάρος του εγχειρήματος.
Γιατί ο Κάθετος Διάδρομος έχει εθνική σημασία
Η στρατηγική αξία του Καθέτου Διαδρόμου συνδέεται με τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας και τη δυνατότητα μεταφοράς φυσικού αερίου προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Η Ελλάδα διαθέτει τη δυνατότητα να λειτουργήσει ως νότια ενεργειακή πύλη, αξιοποιώντας υφιστάμενες και μελλοντικές υποδομές εισαγωγής και διασύνδεσης.
Για τον Αλέξανδρο Εξάρχου, όμως, η ουσία του εγχειρήματος δεν περιορίζεται στην κατασκευή ή στη διαθεσιμότητα αγωγών.
Ο Κάθετος Διάδρομος, όπως εξήγησε, αποκτά πραγματικό οικονομικό περιεχόμενο μέσα από τις εμπορικές συμφωνίες που θα αξιοποιήσουν τις υποδομές.
Η διάκριση είναι καθοριστική.
Ένα ενεργειακό δίκτυο μπορεί να διαθέτει σημαντικές τεχνικές δυνατότητες, αλλά η εμπορική του επιτυχία εξαρτάται από την ύπαρξη αγοραστών, τις δεσμευμένες ποσότητες, το κόστος μεταφοράς και τη δυνατότητα ανταγωνιστικής τιμολόγησης.
Συνεπώς, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να υπάρχει μια διαδρομή μεταφοράς φυσικού αερίου, αλλά να χρησιμοποιείται συστηματικά για τη διακίνηση σημαντικών ποσοτήτων από τον Νότο προς τον Βορρά.
Αυτή είναι και η οικονομική βάση πάνω στην οποία ο επικεφαλής της AKTOR στηρίζει τον χαρακτηρισμό του Καθέτου Διαδρόμου ως έργου εθνικής σημασίας.
AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας: Η συμμαχία 60%-40% και η επέκταση στην Ανατολική Ευρώπη
Στο επίκεντρο της προσπάθειας βρίσκεται η ATLANTIC SEE LNG TRADE, στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει με ποσοστό 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%.
Η εταιρεία αναπτύσσει εμπορικές συμφωνίες για την προμήθεια και διάθεση LNG, με στόχο την αξιοποίηση των ενεργειακών διαδρομών που συνδέουν την Ελλάδα με τις βορειότερες ευρωπαϊκές αγορές.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου γνωστοποίησε ότι οι συζητήσεις με κράτη της Ανατολικής Ευρώπης συνεχίζονται, επιβεβαιώνοντας ότι η επέκταση του εμπορικού αποτυπώματος παραμένει βασική προτεραιότητα.
Παράλληλα, στάθηκε στη συμφωνία που είχε εξασφαλίσει η ATLANTIC SEE LNG TRADE με τη Venture Global τον Νοέμβριο του 2025.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τιμές που συμφωνήθηκαν τότε δεν είναι σήμερα διαθέσιμες στην αγορά και διαφέρουν σημαντικά από τα τρέχοντα επίπεδα.
Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά το βασικό πλεονέκτημα μιας μακροχρόνιας ενεργειακής συμφωνίας: τη δυνατότητα εξασφάλισης εμπορικών όρων σε διαφορετική χρονική συγκυρία από εκείνη στην οποία πραγματοποιούνται οι μελλοντικές παραδόσεις.
Ο επικεφαλής της AKTOR υπενθύμισε ότι, όταν υπογράφηκε η συμφωνία, είχαν διατυπωθεί αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα των τιμών της.
Σήμερα, όπως υποστήριξε, η εξέλιξη των τιμών αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης ανάληψης του σχετικού επιχειρηματικού κινδύνου.
«Κανείς δεν εμποδίστηκε» – Η απάντηση για τις συμφωνίες LNG
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου απάντησε και στην κριτική γύρω από τον ρόλο της ATLANTIC SEE LNG TRADE στην αγορά αμερικανικού φυσικού αερίου.
«Δεν εμποδίστηκε κανείς που επιθυμεί να αγοράσει αμερικάνικο LNG και να το πουλήσει στην Ευρώπη. Δεν είναι προνόμιο ούτε αποκλειστικότητα της ATLANTIC SEE LNG», τόνισε.
Στη συνέχεια εξήγησε ότι η ουσιαστική διαφοροποίηση ήταν η προθυμία ανάληψης μακροχρόνιου εμπορικού κινδύνου.
«Ουδείς ενδιαφερόταν τότε να δεσμευτεί για είκοσι χρόνια για σταθερή τιμή LNG. Σε εκείνο τον χρόνο δεν υπήρχε κανείς που ήθελε να αναλάβει αυτόν τον κίνδυνο».
Κατά τον ίδιο, η απόφαση της ATLANTIC SEE LNG TRADE να προχωρήσει σε μακροχρόνια συμφωνία αποτέλεσε μια επιλογή που άλλοι συμμετέχοντες στην αγορά δεν ήταν διατεθειμένοι να ακολουθήσουν.
«Δεν υπήρχε ιδιώτης που επιθυμούσε και καιγόταν να υπογράψει παρόμοια συμφωνία, ώστε ενδεχομένως να θεωρείται ανταγωνιστής», σημείωσε.
Και πρόσθεσε μια αιχμηρή αναφορά στις προηγούμενες εμπορικές πρακτικές της αγοράς:
«Υπήρχαν ιδιώτες οι οποίοι δεν ήθελαν καθόλου αμερικάνικο, διότι επί πολλά χρόνια χρησιμοποιούσαν και έκαναν trade ρώσικο».
Η τοποθέτηση αυτή παρουσιάζει την επιλογή της εταιρείας ως επιχειρηματική απόφαση με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η οποία συνδέεται με την προσπάθεια διαφοροποίησης των πηγών ενεργειακού εφοδιασμού της περιοχής.
Χωρίς υποχρέωση αγοράς LNG για το Ελληνικό Δημόσιο
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο επικεφαλής της AKTOR στη σχέση των εμπορικών συμφωνιών με το Ελληνικό Δημόσιο.
Όπως διευκρίνισε, το Ελληνικό Δημόσιο δεν έχει αναλάβει δέσμευση αγοράς ποσοτήτων αμερικανικού φυσικού αερίου στο πλαίσιο των συγκεκριμένων συμφωνιών.
Αντιθέτως, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να προκύψουν οικονομικά οφέλη για τη χώρα από την υλοποίηση των συμφωνιών με την Αλβανία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Η διάκριση είναι σημαντική για την αξιολόγηση του εγχειρήματος.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται ο εμπορικός κίνδυνος που αναλαμβάνουν οι εταιρείες οι οποίες συμβάλλονται για την προμήθεια και διάθεση φυσικού αερίου.
Από την άλλη, βρίσκονται τα δυνητικά οφέλη που μπορεί να αποφέρει η αυξημένη ενεργειακή δραστηριότητα στην Ελλάδα, ανάλογα με τις πραγματικές ροές, τις χρεώσεις και τις συναλλαγές που θα πραγματοποιηθούν.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου υποστήριξε ότι αυτή η διάκριση πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στη δημόσια συζήτηση για το έργο.
Τουρκία και ρωσικό αέριο: Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που περιέγραψε ο Εξάρχου
Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τη δυνατότητα ανάμειξης φυσικού αερίου διαφορετικής προέλευσης.
Σύμφωνα με την εκτίμηση του Αλέξανδρου Εξάρχου, ανταγωνιστικές εμπορικές διαδρομές μέσω Τουρκίας θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν συνδυασμούς αμερικανικού LNG και ρωσικού φυσικού αερίου, επιδιώκοντας χαμηλότερο κόστος.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα, όπως υποστήριξε, δεν είναι σήμερα διαθέσιμη με τον ίδιο τρόπο για την Ελλάδα, λόγω των ευρωπαϊκών περιορισμών στις εισαγωγές ρωσικού αερίου.
Η τοποθέτηση φωτίζει έναν ευρύτερο προβληματισμό: η ενεργειακή ασφάλεια και η εμπορική ανταγωνιστικότητα δεν εξαρτώνται μόνο από τις υποδομές, αλλά και από το κανονιστικό περιβάλλον στο οποίο λειτουργεί κάθε διαδρομή.
Ο ίδιος, πάντως, διατύπωσε μια θέση που διαφοροποιείται από την αντίληψη της αποκλειστικής στροφής στο αμερικανικό φυσικό αέριο.
«Αν επιτραπεί ξανά στην Ευρώπη το ρωσικό, θα είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να μας κάνει κανείς για την ισχυροποίηση του Καθέτου Διαδρόμου», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο η ATLANTIC SEE LNG TRADE θα μπορούσε να αποκτήσει περισσότερες επιλογές προμήθειας και εμπορικής διαχείρισης, με πιθανό όφελος για την ανταγωνιστικότητα των τιμών.
Ωστόσο, ο ίδιος εκτίμησε ότι η επιστροφή του ρωσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά δεν αποτελεί ρεαλιστική προοπτική στο ορατό μέλλον.
«Η Ευρώπη δεν πρέπει να αντικαταστήσει τη μία εξάρτηση με μια άλλη»
Η παρέμβαση Εξάρχου δεν περιορίστηκε στην υπεράσπιση της εμπορικής στρατηγικής της ATLANTIC SEE LNG TRADE.
Ο επικεφαλής της AKTOR διατύπωσε και μια ευρύτερη θέση για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.
Κατά την εκτίμησή του, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει να αντικαταστήσει την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο με μια νέα, μονομερή εξάρτηση από το αμερικανικό LNG.
Η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας, υποστήριξε, αποτελεί γεωπολιτική αναγκαιότητα.
«Θα απαιτηθεί μια ισορροπία μεταξύ αμερικάνικου και ρωσικού», σημείωσε, περιγράφοντας την προοπτική μιας μελλοντικής ενεργειακής ισορροπίας, εφόσον μεταβληθούν οι σημερινές πολιτικές και κανονιστικές συνθήκες.
Η θέση αυτή δεν συνιστά πρόβλεψη άμεσης αλλαγής της ευρωπαϊκής πολιτικής. Αποτυπώνει την εκτίμηση του επιχειρηματία ότι, μακροπρόθεσμα, η ευρωπαϊκή αγορά θα χρειαστεί περισσότερες επιλογές ενεργειακού εφοδιασμού.
Ενεργειακή κρίση: Η προειδοποίηση για Ευρώπη και Ελλάδα
Ιδιαίτερα ανήσυχος εμφανίστηκε ο Αλέξανδρος Εξάρχου για τις επιπτώσεις των διεθνών ενεργειακών εξελίξεων στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Κατά την τοποθέτησή του, η Ευρώπη παρακολουθεί τις αναταράξεις της διεθνούς αγοράς χωρίς να αναλαμβάνει επαρκείς πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των συνεπειών τους.
Ο ίδιος αναφέρθηκε στην αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου, στην πίεση που δημιουργείται από τη διεθνή ζήτηση LNG και στην ανάγκη έγκαιρης ευρωπαϊκής παρέμβασης.
Επικαλέστηκε, επίσης, τη ζήτηση αμερικανικού LNG από την Κίνα και το Κατάρ, συνδέοντάς την με τις διαταραχές της αγοράς και τις υψηλές τιμές στις άμεσες συναλλαγές.
Η ανησυχία του αφορά κυρίως τον κίνδυνο οι αυξημένες ενεργειακές τιμές να μεταφερθούν στο κόστος παραγωγής, στις επιχειρήσεις και τελικά στα νοικοκυριά.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω των στενών οικονομικών σχέσεων με τις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου επισήμανε ότι ενδεχόμενες σοβαρές επιπτώσεις στη Γερμανία και στη Γαλλία θα μπορούσαν να επηρεάσουν και την ελληνική οικονομία.
Χειμώνας υψηλών τιμών: Πληθωρισμός και επιτόκια στο επίκεντρο
Ο επικεφαλής της AKTOR προειδοποίησε ότι ο φετινός χειμώνας ενδέχεται να συνοδευτεί από σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη.
Κατά την εκτίμησή του, η αυξημένη ζήτηση φυσικού αερίου κατά τους χειμερινούς μήνες μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τις τιμές.
Ο ίδιος συνέδεσε αυτό το ενδεχόμενο με τον κίνδυνο πρόσθετης πίεσης στα επιτόκια, εφόσον ο πληθωρισμός αποδειχθεί επίμονος.
Πρόκειται για πρόβλεψη του επιχειρηματία και όχι για προαναγγελθείσα απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Το βασικό του επιχείρημα είναι ότι η καθυστέρηση στη λήψη ευρωπαϊκών αποφάσεων μπορεί να καταστήσει ακριβότερη την αντιμετώπιση της κρίσης.
Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να κινηθεί άμεσα, πριν οι ενεργειακές πιέσεις αποκτήσουν μεγαλύτερη οικονομική και πολιτική διάσταση.
Η πρόταση για ευρωομόλογο: «Τώρα, όχι τον Φεβρουάριο»
Η πιο συγκεκριμένη πρόταση πολιτικής που διατύπωσε ο Αλέξανδρος Εξάρχου αφορά την έκδοση ευρωομολόγου.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι μια κοινή ευρωπαϊκή χρηματοδοτική παρέμβαση θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης.
Το κρίσιμο στοιχείο, όπως τόνισε, είναι ο χρόνος.
«Ελπίζω ότι κάποια στιγμή θα αντιληφθούν στην Ευρώπη ότι το μοναδικό πράγμα που μπορεί να σώσει αυτή τη στιγμή την κατάσταση είναι ένα ευρωομόλογο, το οποίο όμως πρέπει να εκδοθεί τώρα και όχι τον Φεβρουάριο».
Στη συνέχεια εξήγησε γιατί θεωρεί ότι μια καθυστερημένη αντίδραση θα ήταν περισσότερο δαπανηρή.
«Πρώτον, γιατί αυτό θα χρειαστεί πολύ περισσότερα χρήματα, αν γίνει αργά».
Και ολοκλήρωσε την παρέμβασή του με μια προειδοποίηση που υπερβαίνει τα στενά όρια της αγοράς ενέργειας:
«Και δεύτερον, διότι φοβούμαι ότι οι πολιτικές συνέπειες που θα προκληθούν από την κρίση αυτού του χειμώνα θα είναι σημαντικές για την Ευρώπη συνολικώς».
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
