Η γεωπολιτική αντιπαράθεση στον Περσικό Κόλπο εισέρχεται σε νέα φάση, με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο να προετοιμάζουν διεθνή διάσκεψη υψηλού επιπέδου στο Λονδίνο με αντικείμενο τη δημιουργία μιας πολυεθνικής ναυτικής δύναμης προστασίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η στρατιωτική ένταση με το Ιράν παραμένει υψηλή, ενώ η ασφάλεια της σημαντικότερης ενεργειακής θαλάσσιας οδού του κόσμου εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία στις διεθνείς αγορές.
Συγκεντρώσει υπουργούς Άμυνας, αρχηγούς Ενόπλων Δυνάμεων και ανώτερους στρατιωτικούς αξιωματούχους από δυτικές χώρες αλλά και κράτη της Μέσης Ανατολής, με βασικό στόχο τη συγκρότηση ενός κοινού μηχανισμού ασφαλείας που θα εγγυάται την ελεύθερη διέλευση εμπορικών πλοίων. Μεταξύ των πιθανών συμμετεχόντων αναφέρονται ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Pete Hegseth και ο πρόεδρος του Μικτού Επιτελείου στρατηγός Dan Caine.
Τα Στενά του Ορμούζ: το στρατηγικό «κλειδί» της παγκόσμιας οικονομίας
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα γεωστρατηγικά σημεία του πλανήτη. Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, καθώς και μεγάλες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), γεγονός που καθιστά κάθε διατάραξη της ναυσιπλοΐας άμεση απειλή για τις διεθνείς ενεργειακές αγορές και την παγκόσμια οικονομία.
Για την Ουάσιγκτον, η πλήρης αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας δεν αποτελεί μόνο οικονομικό στόχο αλλά και βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε στρατηγική αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης με την Τεχεράνη.
Η αμερικανική στρατηγική αλλάζει χαρακτήρα
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει πλέον να μετατρέψει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία σε ευρύτερη πολυεθνική αποστολή, ώστε το βάρος της ασφάλειας να κατανεμηθεί μεταξύ συμμάχων και περιφερειακών εταίρων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να ζητούν από φιλικές χώρες να διαθέσουν:
- πολεμικά πλοία,
- ναρκαλιευτικά,
- μη επανδρωμένα αεροσκάφη,
- μέσα επιτήρησης,
- προσωπικό για κοινές επιχειρήσεις ασφαλείας.
Η προσέγγιση αυτή αποτυπώνει μια σταδιακή μετάβαση από μονομερή αμερικανική στρατιωτική δράση σε ένα μοντέλο συλλογικής αποτροπής, με μεγαλύτερη συμμετοχή των Ευρωπαίων συμμάχων.
Οι αεροπορικές επιδρομές και το νέο ισοζύγιο ισχύος
Τις τελευταίες εβδομάδες οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει συνεχείς επιθέσεις εναντίον ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στις νότιες ακτές της χώρας.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι οι επιχειρήσεις αυτές έχουν περιορίσει σημαντικά τις δυνατότητες του Ιράν να επιτίθεται σε εμπορικά πλοία, γεγονός που εξηγεί γιατί τις τελευταίες ημέρες δεν έχουν καταγραφεί νέες επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων. Ωστόσο, άλλες εκτιμήσεις επιμένουν ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές δυνατότητες να πλήξει τη διεθνή ναυσιπλοΐα, εφόσον το επιλέξει.
Η Τεχεράνη δεν υποχωρεί
Παράλληλα με τις στρατιωτικές εξελίξεις, συνεχίζονται οι παρασκηνιακές διπλωματικές επαφές.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί ξεκαθάρισε ότι η χώρα του δεν πρόκειται να υποκύψει στις αμερικανικές πιέσεις.
«Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη διαμεσολαβητών. Το πρόβλημα είναι η αμερικανική προσέγγιση.»
Σε ακόμη πιο αυστηρό τόνο πρόσθεσε:
«Το Ιράν δεν θα υποκύψει στον αμερικανικό εκφοβισμό και θα προστατεύσει τα συμφέροντά του στα Στενά του Ορμούζ.»
Ταυτόχρονα, η Τεχεράνη συνεχίζει τις επαφές με το Ομάν, το οποίο διατηρεί διαχρονικά ρόλο ουδέτερου διαμεσολαβητή μεταξύ Ουάσιγκτον και Ιράν, αναζητώντας έναν μηχανισμό αποκλιμάκωσης που θα επιτρέψει την ασφαλή επαναλειτουργία του θαλάσσιου διαδρόμου.
Η Ευρώπη επιστρέφει στο προσκήνιο της ασφάλειας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενεργός εμπλοκή του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας, οι οποίες εδώ και μήνες εργάζονται για τη δημιουργία διεθνούς πλαισίου ασφαλείας στην περιοχή.
Οι δύο ευρωπαϊκές δυνάμεις θεωρούν ότι η προστασία της ναυσιπλοΐας αποτελεί ζήτημα διεθνούς σταθερότητας και επιδιώκουν να μετατρέψουν τη διπλωματική συναίνεση σε επιχειρησιακό σχέδιο, με τη συμμετοχή δεκάδων χωρών.
Η επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή
Η επικείμενη διάσκεψη του Λονδίνου αποκτά σημασία που υπερβαίνει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Αποτελεί δοκιμασία για το κατά πόσο η Δύση μπορεί να οικοδομήσει μια νέα αρχιτεκτονική συλλογικής ασφάλειας σε μία από τις πιο ασταθείς περιοχές του κόσμου, χωρίς να οδηγηθεί σε γενικευμένη στρατιωτική αναμέτρηση με το Ιράν.
Το διακύβευμα είναι διπλό: από τη μία η προστασία των παγκόσμιων ενεργειακών ροών και από την άλλη η αποτροπή μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης που θα μπορούσε να συμπαρασύρει τις διεθνείς αγορές, τις θαλάσσιες μεταφορές και τη συνολική ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν στο Λονδίνο ενδέχεται να καθορίσουν όχι μόνο την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, αλλά και το νέο γεωπολιτικό μοντέλο συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ, Ευρώπης και των αραβικών κρατών του Κόλπου.
Πηγή: pagenews.gr