Η Αθήνα ανεβάζει το θέμα στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας
Η ελληνική κυβέρνηση επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις σημαντικότερες συζητήσεις για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας: πώς η φθηνή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) θα φτάσει επιτέλους στον τελικό καταναλωτή.
Με δημόσιες παρεμβάσεις του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι η σημερινή αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρισμού δεν ανταποκρίνεται πλέον στις νέες συνθήκες και περιορίζει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η ελληνική θέση βρίσκεται σε πλήρη ευθυγράμμιση με την έκθεση του πρώην προέδρου της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, η οποία χαρακτηρίζει το υψηλό ενεργειακό κόστος ως έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τη βιομηχανική βάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το μεγάλο παράδοξο της πράσινης μετάβασης
Η Ευρώπη επενδύει δισεκατομμύρια ευρώ στις ΑΠΕ.
Η Ελλάδα καταγράφει ήδη από τα υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής φωτοβολταϊκών και αιολικών στην ηλεκτροπαραγωγή.
Κι όμως, οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος εξακολουθούν συχνά να παραμένουν υψηλοί.
Η αιτία βρίσκεται στον τρόπο λειτουργίας της ευρωπαϊκής χονδρεμπορικής αγοράς.
Στο ισχύον Target Model, η τελική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας καθορίζεται από την τελευταία και ακριβότερη μονάδα που απαιτείται για να καλυφθεί η ζήτηση — στις περισσότερες περιπτώσεις μονάδα φυσικού αερίου.
Έτσι, ακόμη και όταν μεγάλο μέρος της παραγωγής προέρχεται από φωτοβολταϊκά ή αιολικά με σχεδόν μηδενικό κόστος καυσίμου, η τελική τιμή συνεχίζει να επηρεάζεται από το ακριβό φυσικό αέριο.
Η «γραμμή Ντράγκι» γίνεται ελληνική πρόταση
Η παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν αφορά μόνο την Ελλάδα.
Αποτελεί ουσιαστικά πολιτική υιοθέτηση των βασικών συμπερασμάτων της έκθεσης Ντράγκι.
Η βασική λογική είναι απλή:
η ενεργειακή μετάβαση δεν αρκεί να παράγει περισσότερο «πράσινο» ρεύμα· πρέπει να μειώνει και το ενεργειακό κόστος για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
Στην Αθήνα θεωρούν ότι η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας θα συνεχίσει να υποχωρεί όσο οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες πληρώνουν πολλαπλάσιες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας από τους ανταγωνιστές τους στις Ηνωμένες Πολιτείες ή στην Ασία.
Τι αλλάζει στο τραπέζι των Βρυξελλών
Η ελληνική κυβέρνηση δεν εισηγείται την κατάργηση του σημερινού μοντέλου αγοράς.
Αντίθετα, ζητά την προσαρμογή του ώστε η φθηνή παραγωγή από ΑΠΕ να περνά αποτελεσματικότερα στις τελικές τιμές.
Μεταξύ των λύσεων που συζητούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο βρίσκονται:
- μεγαλύτερη χρήση Contracts for Difference (CfDs),
- περισσότερα μακροχρόνια Power Purchase Agreements (PPAs),
- επιτάχυνση επενδύσεων σε ηλεκτρικά δίκτυα και διασυνδέσεις,
- ανάπτυξη μονάδων αποθήκευσης ενέργειας ώστε να μειώνεται η εξάρτηση από το φυσικό αέριο στις ώρες αιχμής.
Στόχος είναι να περιοριστεί σταδιακά η επίδραση του φυσικού αερίου στη διαμόρφωση της τελικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας.
Γιατί το θέμα αφορά άμεσα την Ελλάδα
Η ελληνική οικονομία έχει ήδη πραγματοποιήσει μία από τις ταχύτερες ενεργειακές μεταβάσεις στην Ευρώπη.
Τα τελευταία χρόνια η εγκατεστημένη ισχύς από φωτοβολταϊκά και αιολικά αυξάνεται με ρυθμούς που υπερβαίνουν την αύξηση της ζήτησης.
Ωστόσο, οι καταναλωτές δεν βλέπουν πάντα στους λογαριασμούς τους το πλήρες όφελος αυτής της επένδυσης.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αναδείξει η Αθήνα στις Βρυξέλλες: η επιτυχία της πράσινης μετάβασης δεν θα κριθεί μόνο από τα ποσοστά συμμετοχής των ΑΠΕ, αλλά από το αν ο πολίτης πληρώνει τελικά φθηνότερο ρεύμα.
Η Ελλάδα επιχειρεί να ηγηθεί της επόμενης ενεργειακής μεταρρύθμισης
Η πρωτοβουλία του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει σαφή γεωπολιτική και οικονομική διάσταση.
Μετά τη συζήτηση για το REPowerEU, τις διασυνδέσεις, την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των πηγών φυσικού αερίου μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Αθήνα επιχειρεί τώρα να ανοίξει ένα δεύτερο κεφάλαιο: τη μεταρρύθμιση της ίδιας της αγοράς ηλεκτρισμού.
Πρόκειται για μια θέση που βρίσκει ολοένα περισσότερους υποστηρικτές, καθώς πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διαπιστώνουν ότι η μαζική διείσδυση των ΑΠΕ δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη αποκλιμάκωση των τιμών για τη βιομηχανία.
Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να εμφανιστεί ως ένας από τους βασικούς εκφραστές αυτής της νέας ευρωπαϊκής συζήτησης, αξιοποιώντας τόσο την εμπειρία της χώρας στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών όσο και τη στρατηγική της θέση ως ενεργειακού κόμβου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η νέα μάχη της Ευρώπης δεν είναι μόνο η πράσινη ενέργεια, αλλά το φθηνό ρεύμα
Για την Αθήνα, η επόμενη μεγάλη πρόκληση δεν είναι πλέον η εγκατάσταση περισσότερων φωτοβολταϊκών ή ανεμογεννητριών. Είναι η δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αγοράς όπου η χαμηλού κόστους καθαρή ενέργεια θα μεταφράζεται σε χαμηλότερους λογαριασμούς για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να διαμορφώσει συμμαχίες στις Βρυξέλλες, προωθώντας μια μεταρρύθμιση που θεωρεί ότι μπορεί να ενισχύσει ταυτόχρονα την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, την ενεργειακή ασφάλεια και την κοινωνική αποδοχή της πράσινης μετάβασης.
Πηγή: pagenews.gr