Απόλυτος πρωταγωνιστής ο Τραμπ, αποδυναμωμένος ο Νετανιάχου: Ποιος καθορίζει πλέον τη Μέση Ανατολή;

Axios: Η όγδοη συνάντηση στον Λευκό Οίκο δεν θυμίζει τις προηγούμενες. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φτάνει στην Ουάσιγκτον με αισθητά μειωμένη επιρροή, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να επιβάλει τη δική του στρατηγική για το Ιράν, την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία, ακόμη κι όταν αυτή συγκρούεται με τις επιδιώξεις του Ισραήλ.

Η ισορροπία ισχύος αλλάζει στον Λευκό Οίκο

Η όγδοη συνάντηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου με τον Ντόναλντ Τραμπ από την επιστροφή του τελευταίου στην προεδρία δεν έχει τον χαρακτήρα των προηγούμενων επισκέψεων.

Αντί να εμφανίζεται ως ο ηγέτης που επηρεάζει τις αμερικανικές αποφάσεις στη Μέση Ανατολή, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός φτάνει στην Ουάσιγκτον με εμφανώς περιορισμένο πολιτικό βάρος. Σύμφωνα με το Axios, η επιρροή του στον Λευκό Οίκο έχει μειωθεί αισθητά μετά την κατάπαυση των επιχειρήσεων στο Ιράν, ενώ η προσωπική σχέση των δύο ηγετών περνά τη δυσκολότερη φάση της. Οι σχεδόν καθημερινές τηλεφωνικές επικοινωνίες των πρώτων μηνών του πολέμου έχουν αντικατασταθεί από αραιές επαφές και αυξανόμενη δυσπιστία.

Από τη στρατηγική σύμπλευση στη στρατηγική απόσταση

Στις αρχές της κρίσης, Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ έδειχναν να λειτουργούν ως ένα ενιαίο στρατηγικό κέντρο.

Πέντε μήνες αργότερα, οι προτεραιότητες αποκλίνουν.

Ο Τραμπ επιδιώκει να αξιοποιήσει την παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων για να επαναφέρει τη διπλωματία απέναντι στο Ιράν, ενώ ο Νετανιάχου θεωρεί ότι η στρατιωτική πίεση θα έπρεπε να συνεχιστεί μέχρι την περαιτέρω αποδυνάμωση του ιρανικού καθεστώτος.

Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου να διακόψει τους βομβαρδισμούς βρήκε, σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές, το Τελ Αβίβ σχεδόν απροετοίμαστο. Η ισραηλινή κυβέρνηση πληροφορήθηκε την τελική απόφαση του Λευκού Οίκου μόλις λίγες ώρες πριν από την εφαρμογή της, γεγονός που αποτυπώνει το μειωμένο επίπεδο συντονισμού μεταξύ των δύο συμμάχων.

Το Ιράν δεν είναι η μόνη διαφωνία

Η διαφωνία δεν περιορίζεται στο πυρηνικό πρόγραμμα ή στον πόλεμο.

Ο Νετανιάχου επιχείρησε χωρίς επιτυχία να μεταπείσει τον Τραμπ ώστε να μην προχωρήσει στην πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία.

Η απάντηση του Αμερικανού προέδρου ήταν αποκαλυπτική:«Κανείς δεν θα μου πει τι θα πουλήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και τι όχι.»

Η δήλωση αυτή δεν αφορά μόνο την Άγκυρα.

Αποτελεί σαφές μήνυμα ότι η αμερικανική εξωτερική πολιτική δεν θα καθορίζεται πλέον από τις ισραηλινές ανησυχίες, αλλά από τη συνολική στρατηγική που επιλέγει ο Λευκός Οίκος.

Σαουδική Αραβία: ακόμη μία διπλωματική έκπληξη

Αντίστοιχη ήταν η εικόνα και στη συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας.

Η κυβέρνηση Νετανιάχου περίμενε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα συνέδεε υποχρεωτικά το Ριάντ με την εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ μέσω των Συμφωνιών του Αβραάμ.

Τελικά, το κείμενο της συμφωνίας δεν περιλάμβανε τέτοια ρήτρα, προκαλώντας έντονη δυσαρέσκεια στο Ισραήλ.

Το γεγονός ότι ο Τραμπ εμφανίστηκε αργότερα να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής σύνδεσης των δύο θεμάτων δείχνει ότι ούτε η Ουάσιγκτον έχει ακόμη οριστικοποιήσει τη στρατηγική της απέναντι στη Σαουδική Αραβία.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, αρκετοί υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του στενού κύκλου του Τραμπ θεωρούν ότι ο Νετανιάχου υπερεκτίμησε επανειλημμένα τις στρατιωτικές εξελίξεις και παρουσίασε υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για την πορεία του πολέμου.

Η εικόνα αυτή έχει επηρεάσει την αξιοπιστία του Ισραηλινού πρωθυπουργού στους διαδρόμους της αμερικανικής εξουσίας.

Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και άλλα στελέχη του περιβάλλοντος Τραμπ εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικά απέναντι στις εισηγήσεις του Τελ Αβίβ από ό,τι στην αρχή της κρίσης.

Η πολιτική διάσταση είναι εξίσου κρίσιμη

Η επίσκεψη πραγματοποιείται λίγους μήνες πριν από τις ισραηλινές εκλογές.

Ο Νετανιάχου γνωρίζει ότι μια δημόσια εικόνα πλήρους ταύτισης με τον Τραμπ θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την προεκλογική του θέση.

Ωστόσο, μέχρι στιγμής ο Αμερικανός πρόεδρος αποφεύγει να προσφέρει ξεκάθαρη πολιτική στήριξη.

Ερωτηθείς επανειλημμένα τις τελευταίες εβδομάδες αν στηρίζει τον Νετανιάχου, ο Τραμπ περιορίστηκε να τον χαρακτηρίσει «μεγάλο πρωθυπουργό σε περίοδο πολέμου», χρησιμοποιώντας όμως διατύπωση που παραπέμπει περισσότερο στο παρελθόν παρά στο μέλλον.

Η επιλογή των λέξεων δ

Η συνάντηση στον Λευκό Οίκο προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί χωρίς δημοσιογράφους.

Αυτό ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι οι πιο δύσκολες συζητήσεις θα αφορούν:

• το ενδεχόμενο επανέναρξης στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν,
• τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ,
• τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις,
• τη Σαουδική Αραβία,
• τις επόμενες κινήσεις στη Συρία και στον Λίβανο.

Για τον Νετανιάχου, το ζητούμενο είναι να αποδείξει ότι εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό στρατηγικό συνομιλητή της Ουάσιγκτον.

Για τον Τραμπ, το ζητούμενο είναι διαφορετικό: να δείξει ότι η αμερικανική πολιτική στη Μέση Ανατολή υπηρετεί πρωτίστως τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η εποχή της «ειδικής σχέσης» περνά σε νέα φάση

Η συνάντηση Τραμπ–Νετανιάχου σηματοδοτεί μια βαθύτερη μεταβολή στη δομή της αμερικανοϊσραηλινής σχέσης. Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να θεωρεί το Ισραήλ βασικό σύμμαχο, όμως ο Λευκός Οίκος εμφανίζεται λιγότερο πρόθυμος να προσαρμόζει τις περιφερειακές του επιλογές στις προτεραιότητες της ισραηλινής κυβέρνησης.

Οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν, η πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία, η προσέγγιση με τη Σαουδική Αραβία και οι προσπάθειες για νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή δείχνουν ότι ο Τραμπ επιδιώκει να διαμορφώσει ένα ευρύτερο περιφερειακό ισοζύγιο, ακόμη και αν αυτό δημιουργεί τριβές με το Τελ Αβίβ.

Η συνάντηση δεν αφορά μόνο τη σχέση δύο ηγετών. Αφορά το ποιος θα καθορίζει τους όρους της επόμενης ημέρας στη Μέση Ανατολή: η κυβέρνηση του Ισραήλ ή ο Λευκός Οίκος.

Πηγή: pagenews.gr