Ο θάνατος του Λίντσεϊ Γκρέιαμ αλλάζει τον πόλεμο; Η Ουκρανία χάνει τον ισχυρότερο σύμμαχό της στην Ουάσιγκτον
Ένα πολιτικό κενό με γεωπολιτικές συνέπειες
Ο αιφνίδιος θάνατος του Λίντσεϊ Γκρέιαμ δεν αποτελεί μόνο μια σημαντική απώλεια για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Για την Ουκρανία, σηματοδοτεί την απώλεια του ίσως σημαντικότερου πολιτικού συμμάχου της μέσα στην Ουάσιγκτον.
Για περισσότερο από μία δεκαετία, ο γερουσιαστής από τη Νότια Καρολίνα υπήρξε από τις πιο σταθερές φωνές υπέρ μιας ενεργητικής αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Μετά τη ρωσική εισβολή του 2022, εξελίχθηκε στον βασικό σύνδεσμο ανάμεσα στον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον αμερικανικό πολιτικό μηχανισμό, ιδιαίτερα μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Ο άνθρωπος που είχε πρόσβαση στον Τραμπ
Η μεγαλύτερη πολιτική αξία του Γκρέιαμ δεν περιοριζόταν στη θέση του στη Γερουσία.
Ήταν ένας από τους ελάχιστους Ρεπουμπλικανούς που μπορούσαν να συνομιλούν απευθείας με τον Ντόναλντ Τραμπ, να επηρεάζουν τις αποφάσεις του και να λειτουργούν ως γέφυρα μεταξύ του Λευκού Οίκου και του Κιέβου.
Αναλυτές στην Ουάσιγκτον σημειώνουν ότι ο Γκρέιαμ συνέβαλε καθοριστικά στη σταδιακή μεταβολή της στάσης του Αμερικανού προέδρου απέναντι στην Ουκρανία, σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις Τραμπ–Ζελένσκι είχαν δοκιμαστεί έντονα.
Η προσωπική τους σχέση έδωσε στον γερουσιαστή τη δυνατότητα να προωθεί πρωτοβουλίες που δύσκολα θα μπορούσαν να περάσουν μέσα από τους παραδοσιακούς θεσμικούς διαύλους.
Οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας μένουν μετέωρες
Το μεγαλύτερο πολιτικό αποτύπωμα του Γκρέιαμ ήταν το νομοσχέδιο “Sanctioning Russia Act”, το οποίο προωθούσε εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο.
Η πρόταση προβλέπει δραστική αύξηση της πίεσης προς τη Μόσχα, με μέτρα που επεκτείνονται όχι μόνο στη Ρωσία αλλά και στις χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ουράνιο.
Λίγες ημέρες πριν από τον θάνατό του, ο Γκρέιαμ είχε ανακοινώσει ότι είχε επιτευχθεί συμφωνία με τον Λευκό Οίκο ώστε το νομοσχέδιο να προχωρήσει τελικά προς ψήφιση.
Πλέον, το ερώτημα είναι αν η πολιτική δυναμική που δημιούργησε θα διατηρηθεί χωρίς την προσωπική του παρέμβαση.
Στρατιωτική βοήθεια υπό νέα δοκιμασία
Η δεύτερη μεγάλη εκκρεμότητα αφορά τη στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Παρά τη βελτίωση των σχέσεων Τραμπ–Ζελένσκι και την πολιτική συμφωνία για τη χορήγηση άδειας παραγωγής αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot, σημαντικό μέρος της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας παραμένει δεσμευμένο.
Το Πεντάγωνο έχει ήδη ενημερώσει το Κογκρέσο ότι περίπου 400 εκατ. δολάρια εγκεκριμένης βοήθειας δεν προβλέπεται να διατεθούν πριν από το 2029, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών.
Χωρίς τον Γκρέιαμ, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι θα είναι δυσκολότερο να ασκηθεί πίεση προς τον Λευκό Οίκο για ταχύτερη ενεργοποίηση της αμερικανικής υποστήριξης.
Το στρατόπεδο υπέρ της Ουκρανίας αποδυναμώνεται
Η απώλεια του Γκρέιαμ συμπίπτει με μια ευρύτερη αναδιάταξη στο αμερικανικό πολιτικό σκηνικό.
Στελέχη με έντονα φιλοουκρανικές θέσεις, όπως ο πρώην επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία Μιτς Μακόνελ, αποχωρούν επίσης από το Κογκρέσο τους επόμενους μήνες.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει το εσωτερικό ρεύμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος που προκρίνει μια πιο περιορισμένη αμερικανική εμπλοκή στις διεθνείς συγκρούσεις, στο πλαίσιο της πολιτικής “America First”.
Για το Κίεβο, αυτό σημαίνει ότι οι ισορροπίες στην Ουάσιγκτον γίνονται πλέον πιο αβέβαιες.
Η αλλαγή στάσης του Τραμπ
Παρά τις κατά καιρούς έντονες συγκρούσεις του με τον Ζελένσκι, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται το τελευταίο διάστημα πιο διαλλακτικός απέναντι στην Ουκρανία.
Η πολιτική συμφωνία για την παραγωγή των Patriot, η θετική στάση απέναντι στις νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας και η επανέναρξη των διπλωματικών επαφών δείχνουν μια διαφορετική προσέγγιση σε σχέση με τους πρώτους μήνες της δεύτερης προεδρικής του θητείας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτή η μεταστροφή αποτελεί πλέον σταθερή στρατηγική επιλογή ή αν συνδεόταν σε μεγάλο βαθμό με την προσωπική επιρροή που ασκούσε ο Γκρέιαμ στον Αμερικανό πρόεδρο.
Το μεγάλο στοίχημα για το Κίεβο
Η ουκρανική ηγεσία επιδιώκει να διατηρήσει την πολιτική και στρατιωτική υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών σε μια περίοδο όπου ο πόλεμος εισέρχεται στο πέμπτο έτος του.
Ο θάνατος του Λίντσεϊ Γκρέιαμ δεν ανατρέπει αυτομάτως την αμερικανική πολιτική απέναντι στην Ουκρανία. Ωστόσο, αφαιρεί από το Κίεβο έναν πολιτικό σύμμαχο που διέθετε μοναδική επιρροή τόσο στο Κογκρέσο όσο και στον Λευκό Οίκο.
Το αν οι πρωτοβουλίες του –οι αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, η ενίσχυση της στρατιωτικής βοήθειας και η διατήρηση της αμερικανικής δέσμευσης– θα συνεχίσουν να προχωρούν, θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές δοκιμασίες για τη Δύση τους επόμενους μήνες.