Η έκτακτη συνεδρίαση των υπουργών Εσωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης την προσεχή Τρίτη για τη μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, η οποία προσέρχεται με μία σαφή πολιτική επιδίωξη: να μετατρέψει την εμπειρία του Έβρου το 2020 σε ευρωπαϊκό πρότυπο διαχείρισης κρίσεων στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.
Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι η αιφνίδια και μαζική μεταναστευτική πίεση που δέχθηκε η Ισπανία παρουσιάζει κοινά χαρακτηριστικά με τα γεγονότα στον Έβρο πριν από έξι χρόνια και υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται πλέον μόνιμο μηχανισμό ταχείας αντίδρασης απέναντι σε αντίστοιχες υβριδικές προκλήσεις.
Το ελληνικό σχέδιο στις Βρυξέλλες
Η Αθήνα μεταφέρει τέσσερις βασικές θέσεις στο Συμβούλιο:
- ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων,
- αυστηρότερη κοινή μεταναστευτική πολιτική,
- ταχύτερες επιστροφές όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία,
- δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού άμεσης επιχειρησιακής κινητοποίησης σε περιπτώσεις μαζικών μεταναστευτικών πιέσεων.
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η κρίση στη Θέουτα επιβεβαιώνει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αντιμετωπίζει κάθε αντίστοιχο περιστατικό αποσπασματικά, αλλά χρειάζεται ενιαία πολιτική, κοινό επιχειρησιακό σχέδιο και αυτοματοποιημένους μηχανισμούς αλληλεγγύης προς το κράτος-μέλος που δέχεται την πίεση.
Ο Έβρος ως ευρωπαϊκό προηγούμενο
Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η διαχείριση της κρίσης στον Έβρο το 2020 αποτελεί το πιο επιτυχημένο παράδειγμα ευρωπαϊκής αντίδρασης σε οργανωμένη μεταναστευτική πίεση.
Τότε, η Ελλάδα είχε εξασφαλίσει την άμεση πολιτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την παρουσία της ευρωπαϊκής ηγεσίας στα σύνορα και την επιχειρησιακή ενίσχυση μέσω της Frontex, διαμορφώνοντας ένα μοντέλο που σήμερα προτείνεται να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με την ελληνική προσέγγιση, η προστασία των εξωτερικών συνόρων δεν αποτελεί αποκλειστικά εθνική αρμοδιότητα αλλά ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό, το οποίο απαιτεί κοινή χρηματοδότηση, κοινά επιχειρησιακά μέσα και ενιαίο πολιτικό σχεδιασμό.
Η συμβολή της Ελλάδας στην επιστολή των 22
Η Ελλάδα συμμετείχε στην πρωτοβουλία των 22 κρατών-μελών, που ζήτησαν την έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου, συμβάλλοντας – σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές – στη διαμόρφωση μιας πιο ισορροπημένης διατύπωσης του τελικού κειμένου.
Αν και η Αθήνα στηρίζει μια αυστηρότερη ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, επέμεινε ότι η Ένωση δεν πρέπει να οδηγηθεί σε πολιτικές απομόνωσης έναντι των χωρών προέλευσης και διέλευσης των μεταναστευτικών ροών.
Η ελληνική θέση είναι ότι η αποτελεσματική προστασία των συνόρων προϋποθέτει ταυτόχρονα στενή συνεργασία με τρίτες χώρες, ώστε να περιορίζονται οι αναχωρήσεις και να διευκολύνονται οι επιστροφές.
Το ζήτημα των “pull factors”
Ιδιαίτερο βάρος δίνει η Αθήνα στις πολιτικές που, κατά την εκτίμησή της, λειτουργούν ως «παράγοντες έλξης» (pull factors) για νέες παράτυπες μεταναστευτικές ροές.
Η επιστολή των 22 επισημαίνει χαρακτηριστικά:
«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να δημιουργηθεί η αντίληψη ότι η παράνομη είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να οδηγήσει τελικά σε νόμιμη παραμονή.»
Χωρίς να κατονομάζεται η Ισπανία, η αναφορά συνδέεται με την ευρείας κλίμακας νομιμοποίηση μεταναστών που προώθησε η κυβέρνηση Σάντσεθ, επιλογή που αρκετά κράτη-μέλη θεωρούν ότι ενδέχεται να επηρεάζει τις μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη.
Από τη διαχείριση κρίσεων στη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική
Για την Αθήνα, η Θέουτα δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο επεισόδιο αλλά ακόμη μία ένδειξη ότι η μεταναστευτική πίεση χρησιμοποιείται ολοένα και συχνότερα ως εργαλείο άσκησης γεωπολιτικής πίεσης στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ελληνική πρόταση ουσιαστικά εισηγείται τη θεσμοθέτηση ενός ευρωπαϊκού “μοντέλου Έβρου”, με σαφείς κανόνες ενεργοποίησης, άμεση ανάπτυξη επιχειρησιακών δυνάμεων, ενισχυμένο ρόλο της Frontex και κοινό πολιτικό συντονισμό όταν ένα κράτος-μέλος βρίσκεται αντιμέτωπο με μαζικές μεταναστευτικές ροές.
Η έκτακτη σύνοδος της Τρίτης αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να μεταβεί από την αντιμετώπιση των κρίσεων στη διαμόρφωση μιας μόνιμης ευρωπαϊκής πολιτικής προστασίας των εξωτερικών συνόρων, όπου η εμπειρία του Έβρου και πλέον της Θέουτα θα λειτουργούν ως τα δύο βασικά σημεία αναφοράς της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Πηγή: pagenews.gr